ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü yaptığı açıklamada ABD ve İranlı müzakerecilerin anlaşmayı sonuçlandırmak amacıyla hafta sonu yeniden bir araya gelebileceğini söyledi.
Görüşmelerin, arabuluculuk sürecine yakın bir kaynağa göre İslamabad’da pazar günü yapılması bekleniyor. Sürece Pakistan aracılık ederken, Mısır ve Türkiye perde arkasından destek veriyor.
Müzakerelerin odağı
Amerika merkezli Axios haber sitesine konuşan kaynaklara göre ABD, müzakerelerin erken aşamalarında İran’ın gıda ve ilaç gibi insani ihtiyaçlar için kullanması amacıyla 6 milyar dolarlık bir serbest bırakmayı değerlendirdi. İran ise 27 milyar dolar talep etti. Son görüşmelerde konuşulan rakamın 20 milyar dolar olduğu belirtiliyor.
ABD’li bir yetkili bu rakamın Washington’un önerisi olduğunu söylerken, bir başka yetkili ‘nakit karşılığı uranyum’ formülünün masadaki seçeneklerden sadece biri olduğunu ifade etti.
Ayrıca kaynaklara göre ABD, İran’dan tüm nükleer materyalini ülke dışına göndermesini isterken, Tahran yönetimi yalnızca bu materyalin ülke içinde seyreltilmesini kabul ediyor. Gündemdeki uzlaşı önerisine göre yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun bir kısmı üçüncü bir ülkeye gönderilecek, bir kısmı ise uluslararası denetim altında İran’da seyreltilecek.
Taslak mutabakat detayları
Habere göre tarafların müzakere ettiği üç sayfalık mutabakat zaptı (MOU), İran’ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerine “gönüllü” bir moratoryum getirmesini de içeriyor. ABD bu sürenin 20 yıl olmasını isterken İran 5 yıl önerdi, arabulucular farkı kapatmaya çalışıyor.
Taslakta ayrıca İran’ın tıbbi izotop üretimi için nükleer araştırma reaktörlerine sahip olmasına izin verilmesi, ancak tüm nükleer tesislerin yer üstünde bulunması şartı yer alıyor. Mevcut yer altı tesislerinin ise devre dışı bırakılması öngörülüyor.
Metinde Hürmüz Boğazı da ele alınıyor ancak bu başlıkta ciddi anlaşmazlıklar sürüyor. İran’ın balistik füze programı ve bölgesel gruplara verdiği destek konularının metne dahil olup olmadığı ise belirsizliğini koruyor.
Gözler yeni temaslarda
Cuma günü Suudi Arabistan temsilcilerinin de katılımıyla Pakistan, Mısır ve Türkiye’den arabulucuların Türkiye’de düzenlenen bir diplomatik forum kapsamında dörtlü bir toplantı yapması bekleniyor. Toplantının odağında ABD ile İran arasında anlaşmaya varılması çabaları yer alacak.