İskoç bilim insanlarına göre hangi egzersizin yapıldığı değil, ne zaman yapıldığı da önemli. Sabah insanları için erken saatlerde yapılan egzersizler daha faydalı olurken, gece kuşları için bunun tersi geçerli.
Bilimsel çalışmaya göre, egzersizi kişinin kronotipine (sabahçı ya da gececi olma eğilimi) göre zamanlamak kalp hastalığı riskini azaltabilir.
Yüksek kolesterol gibi kalp hastalığı riski taşıyan kişiler, egzersiz saatlerini biyolojik saatlerine uygun hale getirerek risklerini azaltabildi.
Araştırmacılar, “krono-egzersiz” yaklaşımının kalp-damar ve metabolik hastalıkların önlenmesinde yeni ve etkili bir yöntem olabileceğini belirtti.
Sabahçılar ve akşamcılar
Çalışmada, yaşları 40 ile 60 arasında değişen ve en az bir kalp-damar riski (yüksek kolesterol, obezite gibi) bulunan, hareketsiz yaşam tarzına sahip 150 kişi takip edildi. Ayrıca ailesinde erken yaşta kalp hastalığı görülen kişiler de araştırmaya dahil edildi.
Katılımcıların kronotipi, “gününüzü tamamen özgür planlasanız kaçta kalkardınız?” gibi sorular içeren bir anketle belirlendi. Ayrıca vücut sıcaklıkları 48 saat boyunca ölçüldü.
Katılımcılar rastgele iki gruba ayrıldı: biri kronotipine uygun saatlerde (sabah 08.00–11.00 ya da akşam 18.00–21.00), diğeri ise uygun olmayan saatlerde egzersiz yaptı.
12 hafta boyunca haftada 5 gün, her biri 40 dakika süren, tempolu yürüyüş gibi orta yoğunlukta aerobik egzersiz uygulandı.
Sonuçlar, her iki grupta da kalp hastalığı risk faktörlerinin, aerobik kapasitenin ve uyku kalitesinin iyileştiğini gösterdi. Ancak egzersizi biyolojik saatine uygun yapanlarda kan basıncı, kalp ritmi değişkenliği, metabolik göstergeler ve uyku kalitesinde daha belirgin iyileşmeler görüldü.
Bilim insanlarına göre bu durum, egzersizin vücudun biyolojik ritmiyle uyumlu olmasının metabolizmayı daha verimli çalıştırması ve iltihabı azaltmasıyla açıklanabilir.
Bu etki özellikle uyku kalitesi ve sistolik kan basıncında (kalbin kasılırken damarlara uyguladığı basınç) belirgin oldu.