Ülkede tüketiciler, art arda gelen fiyat güncellemeleri nedeniyle adeta sürekli bir “fiyat şoku” yaşıyor. Pandemi döneminde hızla yükselen fiyatların geri çekilmemesi ve artış eğiliminin sürmesi, hane bütçeleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Temel ihtiyaçlar olan gıda, ulaşım, barınma ve sağlık sigortası, birkaç yıl öncesine kıyasla belirgin şekilde daha pahalı hale gelmiş durumda.
Bir fincan kahvenin ortalama fiyatı 3.69 dolara yükselirken, daha özel kahve türlerinde bu rakam 5.5 doları aşıyor. Ortalama bir burger fiyatı ise 14.63 dolara ulaşmış durumda.
Gıda fiyatlarında sert artış
ABD merkezli Yahoo Finance tarafından derlenen verilere göre temel gıda ürünlerinden oluşan bir alışveriş sepetinin maliyeti, 2019’a kıyasla yaklaşık yüzde 43 artmış durumda. Özellikle kahve fiyatlarının pandemi sonrası iki katından fazla yükselmesi ve sığır eti fiyatlarındaki son artışlar dikkat çekiyor.
Atıştırmalık ürünlerdeki artış da öne çıkıyor. Örneğin yaklaşık yarım kiloluk patates cipsinin fiyatı günümüzde 7 dolara yaklaşarak pandemi öncesine göre 2 doların üzerinde artış göstermiş durumda.
Ulaşım maliyetleri rekor seviyelerde
Ulaşım tarafında da benzer bir tablo söz konusu. ABD’de yeni bir araç için ortalama aylık kredi ödemesi 805 dolara ulaşırken, bu rakam 2020 sonunda 610 dolar seviyesindeydi. Araç fiyatlarının yükselmesi nedeniyle tüketiciler daha uzun vadeli kredilere yöneliyor.
Araç sigortası da önemli bir gider kalemi haline geldi. Ortalama aylık sigorta primi 191 dolar seviyesinde bulunurken, bazı eyaletlerde bu rakam 300 doların üzerine çıkıyor. Böylece araç finansmanı ve sigorta toplamı bazı haneler için aylık 1.000 doları aşabiliyor.
Öte yandan akaryakıt fiyatları da yeniden yükselişte. ABD-İsrail’in İran’a yönelik askeri süreci sonrasında benzin fiyatları galon başına 4 doların üzerine çıktı. Bu da ortalama bir araç için aylık yaklaşık 130 dolarlık yakıt maliyeti anlamına geliyor.
Eğlence ve seyahat de pahalılaştı
Sinema bileti ortalama 13.36 dolar seviyesine çıkarken, büyük konser organizasyonlarının bilet fiyatları 120 dolara yaklaşıyor.
Seyahat maliyetleri de artış eğiliminde. Uçak biletleri son bir yılda yüzde 14.9 yükselirken, ABD içi uçuşların ortalama fiyatı 350 dolar, uluslararası uçuşların ise yaklaşık 1.000 dolar seviyesinde olduğu belirtiliyor.
Tüm bu veriler, ABD’de yaşam maliyetinin geniş bir alanda yükseldiğini ve hanehalklarının ekonomik baskı altında kalmaya devam ettiğini gösteriyor.
Konut en büyük yük olmaya devam ediyor
ABD’de haneler için en büyük harcama kalemi olan konut giderleri de ciddi biçimde yükseldi. Ortalama kira 2019’daki 1.343 dolardan 1.895 dolara çıkarak yüzde 41 artış kaydetti. Ancak asıl dikkat çekici artış ev sahipliği maliyetlerinde yaşandı.
Enerji ve faturalar yükselişte
Enerji maliyetleri de hane bütçelerini zorlayan bir diğer unsur. Elektrik fiyatları 2019’a göre yüzde 39 artarken, doğalgaz fiyatlarında yüzde 66’lık bir yükseliş görüldü. Isınma yakıtı olarak kullanılan yakıt fiyatları da yaklaşık yüzde 32 arttı.