NASA’nın Artemis 2 görevi, Ay çevresindeki uçuşunu tamamladıktan sonra en kritik evreye girdi. Dört kişilik mürettebatı taşıyan Orion uzay aracı, planlanan şekilde ABD’nin Kaliforniya kıyıları açıklarında suya iniş yapmak üzere Dünya’ya dönüş yolculuğunu sürdürüyor.
Ancak uzmanlara göre görev henüz tamamlanmış değil. Asıl risk, kapsülün Dünya atmosferine yeniden giriş sürecinde ortaya çıkacak.
40 bin km hız, 2.700 derece: 'Metal bile eriyebilir'
Yeniden giriş sırasında Orion kapsülü, yaklaşık 25.000 mil/saat (40.000 km/s) hızla atmosfere girecek. Bu süreçte araç, 5.000 Fahrenheit (yaklaşık 2.700°C) seviyesine ulaşan aşırı sıcaklıklara maruz kalacak.
Astrofizikçi Dr. Megan Argo, bu aşamayı “son derece riskli” olarak tanımlıyor. Atmosfere giriş sırasında oluşan şok dalgasının, “metali eritebilecek seviyede ısı” ürettiğini belirten Argo, şu uyarıyı yapıyor:
Bu sıcaklıklar uzay aracına ciddi hasar verebilir
Mürettebatın hayatta kalması tamamen koruma sistemlerine bağlı
En kritik bileşen: ısı kalkanı (heat shield)
Geçmişte çatladı: NASA ısı kalkanını güçlendirdi
2022’de gerçekleştirilen ilk Artemis test uçuşunda, yeniden giriş sırasında ısı kalkanında çatlaklar oluşmuştu. NASA mühendisleri, bu sorunun nedenini şöyle açıkladı:
Isı kalkanındaki Avcoat adlı malzemede gaz birikmesi
Gazların yeterince tahliye edilememesi
Basınç artışı sonucu çatlama ve yanmış parçaların kopması
Bu sorunların ardından sistemde çeşitli iyileştirmeler ve güçlendirmeler yapıldı.
NASA’dan çarpıcı açıklama: “B planı yok”
NASA Yöneticisi Jared Isaacman, dönüş sürecinin ciddiyetini şu sözlerle ortaya koydu:
“Benim için en stresli kısım bu. Mürettebat paraşütlerle suya inene kadar tansiyonum yüksek olacak. Çünkü burada bir B planı yok. Isı kalkanı çalışmak zorunda.”
Bu açıklama, görevdeki en kritik zayıf noktanın hâlâ termal koruma sistemi olduğunu gözler önüne serdi.
“Ay’a gitmek kolay görünür ama değil”
NASA yetkilileri, görevin genel olarak başarılı ilerlediğini vurgulasa da riskin sürdüğüne dikkat çekiyor.
NASA Exploration Systems yöneticisi Lakiesha Hawkins şu ifadeleri kullandı:
“Ay’a uçmak dışarıdan kolay görünebilir ama kesinlikle değil.”
“Bu bir test uçuşu ve her aşamadan ders çıkarıyoruz.”
“Risklerin büyük kısmı azaltıldı ancak ekip hâlâ tam odak halinde.”
Son aşama: Tüm gözler Pasifik’teki inişte
Artemis II mürettebatı:
Reid Wiseman
Victor Glover
Christina Koch
Jeremy Hansen (Kanada)
Görev başarıyla tamamlanırsa, bu uçuş insanlı Ay görevlerine dönüşün en kritik eşiği olarak kayda geçecek.