Orta Doğu’daki gerilim küresel deniz ticaretini doğrudan etkilemeye başladı. Hürmüz Boğazı’nda güvenlik riskinin artmasıyla birlikte gemi trafiğinin keskin şekilde azaldığı bildirildi.
Denizcilik verilerine göre tarihsel ortalamada günde yaklaşık 138 geminin geçtiği boğazdan 2 Mart’ta yalnızca 7 gemi, 3 Mart’ta ise 4 gemi geçtiği aktarıldı. Böylece son günlerde geçişlerin yüzde 90 oranında azaldığı kaydedildi.
Sigorta şirketlerinin bölge için savaş poliçelerini iptal ettiği ve büyük nakliye firmalarının boğazdan geçişleri askıya aldığı bildirildi.
Ümit Burnu rotası hızla yoğunlaşıyor
Hürmüz Boğazı’ndaki risk nedeniyle küresel nakliye şirketlerinin rotalarını Afrika’nın güneyindeki Ümit Burnu’na çevirdiği belirtildi.
Denizcilik verilerine göre, Ümit Burnu’ndan geçen transit gemi sayısı 2 Mart’ta önceki güne göre yüzde 112 artarak 87’ye yükseldi. 3 Mart’ta ise 94 gemiye ulaştığı kaydedildi.
Analizlerde, nakliye şirketlerinin Körfez’deki güvenlik durumunun düzelmesini beklemek yerine daha uzun ama güvenli rotaları tercih ettiği ifade edildi.
Teslimatlar gecikebilir maliyetler artabilir
Uzmanlara göre ticaret rotalarının değişmesi küresel lojistiği de etkiliyor.
Gemilerin Ümit Burnu üzerinden Afrika çevresinden ilerlemesi nedeniyle teslimat sürelerinin 10 ila 20 gün uzayabileceği ve taşımacılık maliyetlerinin artabileceği değerlendiriliyor.
Bazı büyük konteyner şirketlerinin Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı geçişlerini de askıya alarak gemilerini Afrika rotasına yönlendirdiği bildirildi.
Petrol ve LNG sevkiyatı için kritik geçit
Basra Körfezi’nin çıkışında yer alan Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticareti açısından en kritik geçitlerden biri olarak görülüyor.
Enerji verilerine göre küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’si bu boğaz üzerinden dünya pazarlarına ulaşıyor.
Boğazdan taşınan petrolün büyük kısmının Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerine gittiği ifade edildi.
Enerji piyasalarında yeni risk
Bölgedeki gelişmeler sadece deniz ticaretini değil küresel enerji piyasalarını da etkiliyor.
Katar’daki LNG tesislerinde üretimin durması ve tankerlerin rotalarını değiştirmesi nedeniyle arz daralması endişesinin arttığı bildirildi.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki aksamanın uzun sürmesi halinde petrol üretiminde kesintiler ve enerji fiyatlarında yükseliş yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.