ABD’de yapılan açıklamalara göre, Colorado’da her yıl yaklaşık 500 ölüm radon kaynaklı akciğer kanseri ile ilişkilendiriliyor. Ülke genelinde bu sayının 21 bin civarında olduğu belirtildi.
Radonun, toprakta bulunan uranyumun parçalanmasıyla oluşan doğal bir radyoaktif gaz olduğu aktarıldı. Kokusuz ve renksiz olduğu için fark edilmesinin zor olduğu vurgulandı.
Colorado neden riskli?
Colorado’nun jeolojik yapısının, özellikle granit kayaçların yoğunluğu nedeniyle daha yüksek radon seviyelerine yol açtığı bildirildi.
Eyaletin, ülkede radon seviyesi en yüksek ilk 10 bölge arasında yer aldığı ifade edildi. Test edilen evlerin yaklaşık yüzde 50’sinde, ABD Çevre Koruma Ajansı’nın belirlediği sınır olan 4 pCi/L değerinin üzerinde radon tespit edildiği kaydedildi.
Colorado’daki evlerde ortalama radon seviyesinin 6.4 pCi/L olduğu ve bunun yılda yaklaşık 200 akciğer röntgenine eşdeğer radyasyon anlamına geldiği belirtildi.
Sigara içmeyenler için de risk
Tütün kullanımının akciğer kanserinde en büyük risk faktörü olduğu ifade edilse de, radonun sigara içmeyenler arasında başlıca akciğer kanseri nedeni olduğu aktarıldı.
Uzmanların, radon ile sigaranın birlikte riski daha da artırdığına dikkat çektiği bildirildi.
Uzun süre yüksek radon seviyesine maruz kalan sigara kullanmayan her 1000 kişiden 7’sinde yaşam boyu akciğer kanseri gelişebileceği ifade edildi.
Radonun solunum yoluyla akciğere girerek hücre DNA’sına zarar verdiği ve zamanla kanser riskini artırdığı belirtildi.
Evleri test etmek gerekiyor
Radonun evlerde özellikle bodrum katları ve zemin seviyesinde birikebildiği aktarıldı.
Evlerin yalnızca yaklaşık yarısının test edildiği tahmin ediliyor. Uzmanların, üçüncü katın altındaki tüm yaşam alanlarının test edilmesini önerdiği bildirildi.
Test kitlerinin genellikle 50 doların altında maliyetle temin edilebildiği ve bazı kurumlar tarafından ücretsiz dağıtıldığı belirtildi.
Radon seviyesi yüksek çıkan evlerde, temel altından gazı dışarı atan havalandırma sistemleri kurulabildiği ve bu sistemlerin radon seviyesini yüzde 99’a kadar azaltabildiği ifade edildi.
Radon azaltma sistemlerinin maliyetinin genellikle 1000 ila 3000 dolar arasında değiştiği bildirildi.
Uzmanların, özellikle soğuk aylarda yapılan uzun süreli testlerin daha güvenilir sonuç verdiğini vurguladığı aktarıldı.