Yeni başbakan, 38 yaşındaki merkez siyasetçi Rob Jetten oldu. Jetten böylece ülke tarihinin en genç başbakanı ve açık kimliğiyle eşcinsel olan ilk hükümet lideri olarak kayıtlara geçti. Başbakan ve bakanlar, Lahey’deki Huis Ten Bosch Sarayı’nda, Willem-Alexander huzurunda yemin etti.
Seçim süreci ve koalisyon arayışı
Jetten, Ekim ayındaki seçimlerde sürpriz bir başarı elde ederek Geert Wilders liderliğindeki Özgürlük Partisi’ni (PVV) geride bırakmıştı. Erken seçim kararı, PVV’nin yalnızca 11 ayın ardından koalisyondan çekilmesinin ardından alınmıştı.
Seçim kampanyasında ‘pozitif’ bir söylemle ‘popülist’ hareketlerin geride bırakılabileceğini savunan Jetten, Hollanda’yı ‘Avrupa’nın kalbine geri döndürme’ hedefini dile getirmiş ve Avrupa ile iş birliğinin zorunlu olduğunu söylemişti.
Jetten’in partisi Demokratlar 66 (D66), Hristiyan Demokratik Çağrı (CDA) ve Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi (VVD) ile koalisyon kurdu. Üç parti parlamentoda 66 sandalyede kaldı ve çoğunluk için gerekli sayının dokuz sandalye gerisinde kaldı.
Dilan Yesilgöz
© AP Photo / Peter Dejong
Dilan Yeşilgöz’ün yeni görevi
VVD lideri Yeşilgöz, 5 Şubat’ta X hesabından yaptığı açıklamayla Başbakan Yardımcılığı ve Savunma Bakanlığı görevlerini üstleneceğini duyurmuştu. Daha önce ekonomi alanında devlet bakanlığı ve Adalet ve Güvenlik Bakanlığı görevlerinde bulunan Yeşilgöz, 2023’te VVD’nin liderliğine seçilmişti.
1977 Ankara doğumlu siyasetçi, 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından Türkiye’den Hollanda’ya iltica eden bir ailenin çocuğu.
Aile birleşimi şartları sıkılaşacak
Koalisyon, aile birleşimi şartlarının sıkılaştırılması da dahil olmak üzere göçü sınırlamaya dönük adımları sürdürmeyi planlıyor. Ayrıca savunma ve askeri yatırımlar için kaynak yaratmak amacıyla işsizlik ödeneği dahil bazı sosyal yardımlarda kesintiye gidilmesi öngörülüyor.
Ocak ayında yayımlanan ortak metinde koalisyon ortakları, Ukrayna’ya destek taahhüdünde bulundu ve NATO harcama yükümlülüklerine bağlı kalacaklarını bildirdi.
Azınlık hükümeti, yasa tasarılarını geçirebilmek için muhalefetin desteğine ihtiyaç duyacak. Bu durumun kapsamlı reformların parlamentodan geçiş sürecini uzatabileceği değerlendiriliyor.
Kasım 2023’teki seçim başarısıyla Avrupa siyasetinde dikkat çeken Wilders ise son erken seçimde ciddi oy kaybı yaşadı. PVV’nin sandalye sayısı 37’den 26’ya düştü. Koalisyon partileri Wilders ile çalışmayı reddettiği için aşırı sağ lider hükümet dışında kaldı.