Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) Ön Dava Dairesi, insanlık suçu işlemekle suçlanan Osama Njeem’in teslim edilmemesi nedeniyle İtalya’yı Roma Statüsü Taraflar Meclisi’ne sevk etme kararı aldı. İtalyan haber ajansı ANSA, kararın dava süreci açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendirildiğini aktardı.
Kararın, Ön Dava Dairesi’ndeki üç yargıç arasında çoğunluk oyuyla kabul edildiği, ancak yargıçlardan birinin muhalefet şerhi düştüğü bildirildi. ANSA’nın haberine göre Taraflar Meclisi, konuyu Aralık 2026’da yapılacak bir sonraki toplantısında ele alacak.
Mahkeme, İtalya’nın Roma Statüsü kapsamındaki uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek, ülkenin Osama Njeem’in tutuklanması ve teslim edilmesi yönünde işlem yapmaktan kaçındığını vurguladı.
Kararın, Ön Dava Dairesi’ndeki üç yargıç arasında çoğunluk oyuyla kabul edildiği, ancak yargıçlardan birinin muhalefet şerhi düştüğü bildirildi. ANSA’nın haberine göre Taraflar Meclisi, konuyu Aralık 2026’da yapılacak bir sonraki toplantısında ele alacak.
Mahkeme, İtalya’nın Roma Statüsü kapsamındaki uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmediğini belirterek, ülkenin Osama Njeem’in tutuklanması ve teslim edilmesi yönünde işlem yapmaktan kaçındığını vurguladı.
UCM daha hafif bir seçenek tercih etti
Haberde yer alan kaynaklara göre UCM, daha ağır sonuçlar doğurabilecek bir adım olan dosyanın BM Güvenlik Konseyi’ne sevk edilmesini de değerlendirdi. Ancak bu seçeneğin İtalya hükümetinin uluslararası itibarına daha ciddi zarar verebileceği gerekçesiyle daha düşük seviyede bir yaptırım yolu seçildi.
İtalya: İşbirliği kurallarını gözden geçireceğiz
İtalya hükümeti ise UCM’ye gönderdiği ve 31 Ekim tarihini taşıyan resmi belgede, söz konusu olayda yaşandığını ileri sürdüğü 'usule ilişkin eksikliklerin' tekrar etmemesi için UCM ile işbirliği kurallarını yeniden incelemeyi planladığını bildirdi.
Ocak ayında tutuklandı, daha sonra serbest bırakıldı
İtalyan makamları, UCM’nin tutuklama kararına rağmen, 19 Ocak’ta gözaltına alınan Osama Njeem’i serbest bırakmıştı.
Öte yandan geçen Kasım ayında Libya Başsavcılığı, Njeem hakkında tutuklu yargılama kararı alındığını duyurmuştu. Açıklamada, tutukluların haklarının ihlal edildiği olaylarla ilgili soruşturmalarda 10 tutuklunun işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı, bunlardan birinin işkence sonucu hayatını kaybettiğine dair raporların bulunduğu belirtilmişti.
Öte yandan geçen Kasım ayında Libya Başsavcılığı, Njeem hakkında tutuklu yargılama kararı alındığını duyurmuştu. Açıklamada, tutukluların haklarının ihlal edildiği olaylarla ilgili soruşturmalarda 10 tutuklunun işkence ve kötü muameleye maruz kaldığı, bunlardan birinin işkence sonucu hayatını kaybettiğine dair raporların bulunduğu belirtilmişti.
UCM'nin yetkisi sınırlı
Bu dava, UCM'nin sınırlı yetkiye sahip olduğunu ve yaptırım gücünün zayıflığını ortaya koyuyor. Mahkeme, üye devletleri kararlarına uymaya zorlayacak bağlayıcı araçlardan yoksun ve devletlerin siyasi iradesine esir olmuş durumda. BM Güvenlik Konseyi'ne başvurma imkanının olmaması, siyaset ve adaletin iç içe geçtiği uluslararası ortamın karmaşıklığını gözler önüne seriyor.