TÜRKİYE

Duayen isme hüzünlü veda: Haldun Dormen için Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde tören düzenlendi

Türk tiyatrosunun duayen isimlerinden, usta oyuncu ve yönetmen Haldun Dormen, Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde son yolculuğuna uğurlanıyor.
Sitede oku
Türk tiyatrosunun duayen isimlerinden, usta oyuncu ve yönetmen Haldun Dormen, bugün Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde sevenleri eşliğinde son yolculuğuna uğurlanıyor.

21 Ocak'ta hayatını kaybetti

Bir süre önce kaldırıldığı hastanede enfeksiyon tedavisi gören usta sanatçı Haldun Dormen, 21 Ocak'ta hayatını kaybetti. Vefat haberini oğlu Ömer Dormen duyurmuştu.

Vasiyeti uygulanıyor

98 yaşında hayata veda eden usta sanatçı için kendi vasiyeti doğrultusunda bugün Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde bir anma töreni düzenleniyor. Törene sanat, cemiyet ve spor dünyasından çok sayıda ünlü isim katıldı.

Halit Ergenç: Bir ömre onlarca ömür sığdırdı

Halit Ergenç’in gözyaşları içinde sunduğu anma töreni usta tiyatrocunun 72 yıllık sanat hayatından kesitler ve sanatçı dostlarının onu anlattığı özel bir videonun gösterilmesiyle başladı.
Video gösteriminden sonra Haldun Dormen dakikalarca alkışlandı.

'Ölene kadar üretti'

Törende konuşan usta sanatçının oğlu Ömer Dormen şu açıklamalarda babasına veda etti:
“Babam eminim şu anda arka sıralardan birine oturmuş bizi izliyordur ve içinden ‘Şekerim, çok uzadı’ diye geçiriyordur; ardından da ‘En az 20 dakika kesmeniz gerekiyor’ diyordur… Ölene kadar üretmenin ne demek olduğunu hepimize gösterdi. Ekim ayında onu ziyaret ettiğimde hâlâ bir Broadway müzikali yapma hayali vardı. Hayata gerçekten inanarak, tutunarak hayal ederdi. Bir şeye inandı mı vazgeçmezdi. Bu, hayatla ve insanlarla kurduğu bir güven ilişkisiydi. Annemle 60 yıl önce ayrılsalar da birbirlerinin en kadim dostları oldular. O, biriyle bağ kurduysa asla bırakmazdı… Üç hafta önce yoğun bakıma girdi. Ağzında oksijen maskesi vardı. ‘Babacığım, inşallah buradan çıkınca biraz dinlenip ara verirsin, değil mi?’ dedim. Bana Haldun Dormen bakışıyla baktı ve ‘O zaman burada kalacağım’ dedi.

'Cumhuriyet aşığıydı'

Onu güzel anılarıyla, muzipliğiyle, kalbiyle hatırlayıp gülümseyelim. Babam bir Cumhuriyet aşığıydı; Atatürk ilke ve devrimlerine bağlı, gerçek bir vatanseverdi. Sanata bakışı da böyleydi. Gençlere tiyatro eğitimi vermesi bu anlayışın bir sonucuydu. İyi ki senin oğlundum, iyi ki babamdın. Hayata bakışın, duruşun ve öğrettiklerin hep benimle ve yüzlerce kardeşimle olacak. Seni çok seviyorum. Sanki perde hiç kapanmayacak gibi… Işıklar içinde uyu.”

'Benim için mucize bir isimdi'

Oyuncu Suna Keskin:
“Anlatmak çok zor elbette. Benim tek kahramanım Mustafa Kemal Atatürk'tür diyen; yüzü, beyni aydınlık bir tiyatro insanıydı Haldun Dormen. Benim 60 yıllık hocam, meslektaşım, sırdaşım, ağabeyim, her şeyim. Benim gibi birçok insanın hayatına dokundu. Ben 60 yıldır sahnedeysem bu, Haldun Dormen'in sayesinde oldu. İnanılmaz unutulmaz anlar yaşattı bize. Sahne üzerinde olabilecek olması gereken her şeyi ondan öğrendim. Benim için bir mucizeydi, onu bugün uğurluyoruz. Onda ilahi bir güç vardı, hiç durmak yorulmak bilmedi. Bize örnek olması gerekiyordu, oldu da. Ne mutlu ona ki ömrünün son anına kadar oyuncu olarak hayatını sürdürebildi."

Melek Baykal: Hiç unutmayacağız

Oyuncu Melek Baykal:
“Ben Ankara oyuncusu olduğum için Haldun ağabey ile maalesef çok az şey paylaştım. Keşke Suna Keskin kadar Haldun'la daha çok şey paylaşma imkanım olsaydı. Keşke bir oyun bile paylaşabilseydik, bugün bu şansımı uğurluyorum. Hep yüreğimizde olacak, onu hiç unutmayacağız.”

'Olağanüstü zarifti'

Oyuncu ve seslendirme sanatçısı Tilbe Saran:
“Nezaketinden, cömertliğinden, tutkusundan, bir şeyi sonuna kadar öğrenme merakından, bu konudan da hiç vazgeçmesinden, son güne kadar elinde kitap olmasından, gençlere güvenmesinden... Gerçekten Haldun Dormen'in iyi yanlarını saymakla bitiremeyeceğim. Kendimizi kıymetli hissettiren biriydi, kendimizi onun gözüyle hissettiğimiz kadar değerli hissedemeyeceğiz. Herkese sadece insan olduğu için bile kıymetli hissettirmesi olağanüstü bir zarafetti. Işığı hiçbir zaman sönmeyecek. Onun yaşam enerjisi bitebilecek bir şey değil.”
TÜRKİYE
Haldun Dormen hayatını kaybetti

Haldun Dormen kimdir?

Usta oyuncu, yönetmen, eğitmen ve oyun yazarı Haldun Dormen, İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede 97 yaşında hayatını kaybetti.
Türkiye'de Batılı anlamda tiyatro ve müzikalin önemli temsilcilerinden biri olarak Türk tiyatrosuna damga vuran sanatçı, Kıbrıslı iş adamı Sait Ömer Bey ile İstanbullu bir paşanın kızı Nimet Rüştü Hanımın çocuğu olarak 5 Nisan 1928'de Mersin'de dünyaya geldi.
Dormen, çocukken İstanbul'a yerleşti, lise öğrenimini Robert Koleji'nde tamamladı.

"Devlet sanatçısı" unvanını 1998'de aldı

Erken yaşta tiyatroya merak duyan Dormen, ABD'de Yale Üniversitesinde yüksek lisans yaptı. Hollywood ve New York'ta edindiği tecrübelerle Türkiye'ye dönen sanatçı, Muhsin Ertuğrul'un davetiyle "Cinayet Var" oyunuyla sahnelere adım attı.
Haldun Dormen'in 1955'te kurduğu Dormen Tiyatrosu, Türk tiyatro tarihinde dönüm noktası oldu.
"Cep Tiyatrosu" geleneğinin kurucusu olan Dormen, Metin Serezli, Nisa Serezli, Erol Günaydın ve Füsun Erbulak gibi isimleri keşfederek tiyatroda bir "Dormen Ekolü" oluşturdu.
Usta sanatçının 1961'de sahneye koyduğu "Sokak Kızı İrma" müzikali, Türkiye'de batılı anlamdaki ilk müzikal olarak tarihe geçti. Dormen, "Hisseli Harikalar Kumpanyası", "Şen Sazın Bülbülleri", "Lüküs Hayat" oyunları ile müzikal tiyatronun halk ile buluşmasını sağladı.
"Bozuk Düzen" ve "Güzel Bir Gün İçin" filmlerinde yönetmen koltuğunda yer alan Dormen, 1966'da Altın Portakal'da "Bozuk Düzen" ile "En İyi Film", "En İyi Senaryo" ve "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" (Müşfik Kenter) ödüllerini kazandı.
Sanatçının, "Güzel Bir Gün İçin" filmi, 1967'de 4. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Komedi Filmi", "En İyi Senaryo" ve "En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu" (Erol Günaydın) ödüllerinin sahibi oldu.

"Tiyatrodan çıkarken arabamı havaya kaldırdılar"

"Devlet sanatçısı" unvanını 1998'de alan sanatçı, 2014'te 51. Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde "Yaşam Boyu Onur Ödülü"ne layık görüldü.
Usta sanatçı "Sürç-ü Lisan Ettikse", "Antrakt" ve "İkinci Perde" kitapları ile hatıralarını gelecek nesillerle paylaştı.
Dormen, bir röportajında AA muhabirine, sahne sanatlarına dair, "Bu iş tutku olmadan yapılamaz. Azim lazım. Umutsuzluk yok. Umutsuzluk yaratacak durumlar olabilir. Bizim sanatçı olarak bu durumları kabul etmememiz lazım. Kendi kendinize 'Yaparsın şekerim.' diyeceksiniz." değerlendirmesinde bulunmuştu.
Üniversite yıllarında ABD'deki bir hocasından çok etkilendiğine dikkati çeken usta sanatçı, şu bilgileri vermişti:
"Ben 8-10 yaşlarında futbol oynarken ayağımı sakatladım, sakat kaldım. Olumlu bir insan olduğum için 'Ben yaparım. Herkesten iyi dans ederim.' dedim. Futbol oynayamıyorum ya bu tür şeyleri iyi yapmaya karar verdim. Tiyatroyu, sinemayı çok seviyorum. İyi bir yönetmen olacağım diye düşündüm. Sahneye çıkamam, ayağımda sakatlık var çünkü. Yale Üniversitesinde yönetmen olsanız bile, her hafta oyundan bir sahneyi oynamanız lazımdı. Jül Sezar'dan bir sahne oynuyordum. Sahne boştu, yürüyordum. Benim çok yararlandığım bir öğretmenim, dersten sonra, 'İyiydin ama niye ayağınla komiklik yapıyordun. Hiç gerek yoktu.' dedi. 'Benim ayağım sakat. Ben komiklik yapmıyorum.' dedim. Kadın kıpkırmızı oldu. Dedim ki, 'Siz bana çok önemli bir şey öğrettiniz. Demek ki ben bu ayakla sahneye çıkabilirim'. O günden beri umurumda değil. Türkiye'ye döndüm. Bir eleştirmenimiz 'Ayağın sakat, niye sahneye çıkıyorsun?' dedi. 'Ben çıkarım.' dedim ve yüzlerce oyun oynadım."
Dormen Tiyatrosunun nasıl kurulduğunu da anlatan usta oyuncu, şunları söylemişti:
"Dormen Tiyatrosu hiçbir zaman Haldun Dormen Tiyatrosu olmadı. Bizim tiyatromuz oldu. Bütün oyuncuların kurduğu tiyatro oldu. Bu yüzden hiçbir zaman benim tiyatrom diye söz etmedim. Hep bizim tiyatromuz diye söz ettim. Ben 1960'lı yıllarda tiyatroyu kurduğumdan beri Anadolu'nun her köşesine gittim. Her yerde büyük ilgiyle karşılandım. Mesela 'Sokak Kızı İrma'nın ilk turnesi Gaziantep'teydi. Korkuyorduk. İyi anlamda, kıyametler koptu. Tiyatrodan çıkarken arabamı havaya kaldırdılar. O kadar beğendiler."
Kısa süre önce geçirdiği enfeksiyon nedeniyle özel bir hastanede tedavi gören sanatçı, bugün hayatını kaybetti.
Haldun Dormen'in önemli tiyatro oyunları ve müzikallerinden bazıları şunlardır:
"Papaz Kaçtı" (1955), "Kamp 17" (1956), "Zafer Madalyası" (1958), "Cengiz Han’ın Bisikleti" (1961), "Sokak Kızı İrma" (1961), "Şahane Züğürtler" (1963),"Paramparça" (1963), "Bulvar" (1964), "Bit Yeniği" (1965), Uyuyan Prens" (1965), "Oliver!" (1970), Yaygara 70 (1970), "Hisseli Harikalar Kumpanyası" (1980), "Şen Sazın Bülbülleri" (1983), "Lüküs Hayat" (1985), "Kaç Baba Kaç" (1988), "Canlar Beni Bekler" (1993),"Bir Kış Masalı" (1995), "Kantocu" (2005) ve "Kibarlık Budalası" (2008).
Yorum yaz