Nature dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, Kazablanka yakınlarındaki Thomas Quarry I - Grotte a Hominides adlı mağarada bulunan fosiller, insan evriminde kritik bir döneme denk geliyor.
Bu kalıntılar, ne tamamen modern insanlara ne de tamamen arkaik (ilkel) insan türlerine ait özellikler taşıyor.
Çalışmanın başyazarı Jean-Jacques Hublin ve ekibi, bölgede 20 yılı aşkın süredir kazı çalışmaları yürütüyor. Araştırmacılar, en az üç bireye ait iki kısmi alt çene, dişler, boyun ve sırt omurlarının bir kısmı ile uyluk kemiği parçası buldu.
Genetik çalışmalar, modern insanların, Neandertallerin ve Denisovalıların son ortak atasının yaklaşık 765 bin - 550 bin yıl önce yaşadığını gösteriyor. Fas’ta bulunan fosiller ise yaklaşık 773 bin yıl öncesine tarihleniyor ve bu ayrışma dönemine çok yakın bir zamana işaret ediyor.
Ne tam modern ne tam ilkel
Bulunan kemiklerde dikkat çekici bir özellik göze çarpıyor: ilkel ve gelişmiş özelliklerin bir arada bulunması. Alt çeneler, Homo erectus gibi daha eski türleri andıran özellikler taşırken, diş dizilimi ve bazı anatomik ayrıntılar modern insanlara daha yakın görünüyor.
Thomas Quarry I, Grotte à Hominidés: Mandible ThI-GH-10717 during the excavation
© Fotoğraf : J.P. Raynal, Programme Préhistoire de Casablanca
Örneğin yirmi yaş dişinin, ikinci azı dişinden daha küçük olması modern insanlara özgü bir özellik olarak değerlendiriliyor. Bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarıyla incelenen diş kökleri ve kronları ise, ne Neandertallere ne de Homosapiens'e birebir uyuyor; iki türün arasında bir konumda yer alıyor.
Afrika kökeni tezi güçleniyor
Bugüne kadar 90 bin yıldan daha eski ve güvenilir biçimde tarihlenmiş tüm Homo sapiens fosilleri, Afrika’da veya Afrika’dan Asya’ya açılan bölgelerde bulundu. İspanya’daki Homo antecessor gibi Avrupa’daki bazı fosillerin ortak ata olabileceği öne sürülse de, Fas’taki bu yeni bulgular insanlığın kökeninin Afrika’da şekillendiği görüşünü destekliyor.
Araştırmacılar, yaklaşık 773 bin yıl önce Kuzey Afrika ve Avrupa’daki insan topluluklarının artık farklı yönlerde evrilmeye başladığını, Avrupa’daki grupların Neandertallere, Afrika’daki grupların ise modern insanlara giden yolu oluşturduğunu belirtiyor.