Dünya Çocuk Hakları Günü’nde çocuk işçiliği ve yoksulluk tablosu

Abone ol
Gazeteci Güçlü Özgan’ın, Radyo Sputnik’teki Yeri ve Zamanı programında bugünkü konu başlıklarından biri, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü oldu. Özgan, çocuk işçiliği, çocuk yoksulluğu ve okullarda ücretsiz yemek hakkına ilişkin verileri değerlendirdi.
Gazeteci Güçlü Özgan’ın, Radyo Sputnik’teki Yeri ve Zamanı programında bugünkü konu başlıklarından biri, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü oldu. Çocuk işçiliği ve yoksulluğa dikkat çeken Özgan, “Daha güzel şeylerden bahsetmek isteriz elbette ama tablo bu” dedi.
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü’nde çocuk işçiliği, yoksulluk ve eğitimde ücretsiz yemek hakkı yeniden gündeme geldi. Uluslararası Çalışma Örgütü ve UNICEF raporlarına göre dünyada yaklaşık 140 milyon çocuk işçi bulunurken, Türkiye’de de çocukların çalışma yaşamına katılması ve yoksulluk önemli sorunlar arasında yer alıyor.
Konuyu Yeri ve Zamanı programında değerlendiren gazeteci Güçlü Özgan, çocuk işçiliğinin yalnızca Türkiye’ye özgü olmadığını ancak ülkedeki verilerin de dikkat çekici olduğunu söyledi.
Özgan, şöyle konuştu:
“20 Kasım’da Çocuk Hakları Günü olarak kutlanacak bir durum yok. Dünyanın geneline de Türkiye’ye de baktığımızda tablo ortada. Uluslararası Çalışma Örgütü raporlarına göre dünyada 140 milyon çocuk işçi bulunuyor. Türkiye’de de farklı bir durum yok. Eğitim-İş’in raporuna göre 2025 yılında en az 94 çocuğumuz iş cinayetleri nedeniyle hayatını kaybetti.”
“Çocuk işçiliğinin merkezinde yoksulluk var”
Özgan, MESEM uygulamalarını da çocuk işçiliği tartışmaları kapsamında değerlendirerek yoksulluğun çocukları çalışma hayatına ittiğini söyledi:
“Bu tablonun merkezinde MESEM’ler de var. Mesleki eğitim adı altında çocuk işçiliğinin meşrulaştırıldığını düşünüyorum. Denetim eksikliği nedeniyle de tablo bu şekilde oluşuyor. Çocuk işçiliğinin temel nedenlerinden biri yoksulluk. 15 yaşındaki her beş öğrenciden biri parasızlık nedeniyle haftada en az bir öğün atlamak zorunda kalıyor. Türkiye bu konuda OECD ülkeleri arasında ilk sırada. Eurostat’ın 2025 verilerine göre çocukların yüzde 37’si yoksulluk ya da sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya. Yoksulluk bir şekilde kuşaktan kuşağa aktarılan bir miras haline geliyor.”
“Her çocuğun bir öğün ücretsiz yemek hakkı var”
Özgan, okul öncesi ve zorunlu eğitim kapsamındaki çocuklara ücretsiz yemek verilmesi gerektiğini belirterek bu uygulamanın bütçeye maliyetine de dikkat çekti:
“Okul öncesi ya da zorunlu eğitimde yaklaşık 15 milyon 200 bin çocuktan bahsediyoruz. Bu çocukların her gün en az bir öğün ücretsiz yemek hakkı var. Bunun çok büyük bir maliyeti de yok. Merkezi yönetim bütçesinin yaklaşık yüzde 1,6’sına karşılık geliyor. Genel seçimlerde bununla ilgili bir söz verilmişti. Ancak deprem ve ekonomik kriz gerekçe gösterildi, sonrasında o söz de unutuldu.”
“Tarımda çalışan çocukların sayısı hâlâ bilinenden fazla”
Özgan, mevsimlik tarım işçiliği yapan ailelerin çocuklarına ilişkin verileri de hatırlattı:
“TÜİK verilerine göre Türkiye’de mevsimlik işçi ailelerinin 26 bin 970 çocuğu bulunuyor. 2019 yılı için açıklanan son verilere göre en az 221 bin 760 çocuk tarım sektöründe çalışmak zorunda kalıyor. Sonrasında bu konuda yeni bir veri açıklanmadı. Dünya Çocuk Hakları Günü’nde daha güzel şeylerden bahsetmek isteriz elbette ama tablo bu.”

