https://anlatilaninotesi.com.tr/20261114/alzheimer-icin-erken-uyari-beyindeki-baglantilar-hastalik-riskini-gosterebilir-1110342021.html
Alzheimer için erken uyarı: Beyindeki bağlantılar hastalık riskini gösterebilir
Alzheimer için erken uyarı: Beyindeki bağlantılar hastalık riskini gösterebilir
Sputnik Türkiye
Stanford Üniversitesi araştırmacılarının yaptığı çalışma, beyin bölgelerinin dinlenme halindeyken birbiriyle nasıl iletişim kurduğunun Alzheimer riskine... 14.11.2026, Sputnik Türkiye
2026-11-14T13:39+0300
2026-11-14T13:39+0300
2026-11-14T13:39+0300
sağlik
abd
stanford üniversitesi
science advances
alzheimer
türkiye alzheimer derneği
alzheimer hastalığı
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/08/03/1107742007_0:0:1600:900_1920x0_80_0_0_206b6dc6c949c0ad6d96e42667948e45.png
Stanford Medicine araştırmacıları ve çalışma arkadaşları, beynin dinlenme halindeyken gösterdiği aktivitenin ilerleyen yıllarda Alzheimer hastalığı veya hafıza sorunları yaşama ihtimaline ilişkin bilgi verip veremeyeceğini inceledi.Araştırmacılar, bu amaçla önce hafıza becerileri belirgin şekilde farklı olan iki grubu karşılaştırdı. İlk grupta Alzheimer hastası 110 kişi, ikinci grupta ise 75 yaşın üzerinde olmasına rağmen hafıza testlerinde orta yaşlı yetişkinlerden daha yüksek başarı gösteren 180 kişi yer aldı. İleri yaşlarda olağanüstü hafıza becerilerini koruyan bu kişiler bilimsel çalışmalarda “SuperAgers” olarak adlandırılıyor.Katılımcıların beyinleri, işlevsel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) yöntemiyle tarandı. Bu yöntem, kandaki oksijen seviyesindeki değişimleri izleyerek beyin aktivitesi hakkında dolaylı bilgi sağlıyor. Araştırmacılar, hangi beyin bölgelerinin benzer zamanlarda aktifleşip sakinleştiğini inceleyerek aralarındaki bağlantıları değerlendirdi.Sonuçlara göre, beynin ön bölümündeki bazı bağlantılar SuperAgers grubunda daha güçlüydü. Beynin derinlerinde bulunan insula bölgesini içeren bazı bağlantılar ise Alzheimer hastalarında daha belirgin görüldü.Alzheimer riskini değerlendirmek için yeni puanlama yöntemi geliştirildiAraştırmacılar, elde ettikleri bulgulardan yararlanarak Alzheimer'a karşı dayanıklılık ve hastalığa yatkınlıkla ilişkili beyin bağlantılarını değerlendiren ARC adlı bir puanlama sistemi geliştirdi.ARC puanı, kişinin beyin bağlantılarının hafızasını ileri yaşlara kadar koruyan SuperAgers grubuna mı yoksa Alzheimer hastalarına mı daha çok benzediğini gösteriyor. Düşük puanlar SuperAgers grubuna, yüksek puanlar ise Alzheimer hastalarına benzer bir beyin bağlantı yapısına işaret ediyor.Yöntem, daha önce bu iki gruptan birinde yer alan 143 kişinin beyin taramaları üzerinde de denendi. Araştırmacılar, katılımcıların yaklaşık yüzde 71'ini doğru gruba yerleştirebildi.Hafıza sorunları başlamadan önce risk belirlenebilir mi?Çalışmanın sonraki aşamasında araştırmacılar, hafıza ve düşünme becerilerinde henüz bir bozulma görülmeyen 1315 yetişkinin beyin taramalarını inceledi. Katılımcıların ilk taramalarından hesaplanan ARC puanları, sonraki yıllarda yapılan testler ve klinik değerlendirmelerle karşılaştırıldı. Veri setlerinin çoğu 5-6 yıllık takip sürecini kapsarken, en uzun takip 12 yıla ulaştı.Başlangıçta ARC puanları farklı olan kişilerin büyük bölümünün test sonuçları birbirine yakındı. Ancak takip sürecinde Alzheimer'a daha çok benzeyen beyin bağlantılarına sahip kişilerin hafıza ve günlük işlerini yerine getirme becerilerinde daha hızlı gerileme görüldü.Bu kişilerin ilerleyen yıllarda Alzheimer hastalığına veya hafif bilişsel bozukluğa yakalanma ihtimalinin de daha yüksek olduğu belirlendi. Hafif bilişsel bozukluk, hafıza ve düşünme becerilerinde fark edilebilir sorunlara yol açsa da kişinin günlük işlerinin çoğunu kendi başına sürdürebildiği bir durum olarak tanımlanıyor.Araştırmacılar, yaş faktörünü de değerlendirdi. SuperAgers grubuna benzeyen beyin bağlantılarına sahip kişiler ortalama olarak daha gençti. Ancak yaş farkı hesaba katıldığında da klinik değerlendirmeler ve test sonuçları arasındaki farklılıkların sürdüğü görüldü.Araştırmanın sonuçları Science Advances dergisinde yayımlandı.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20261114/diyabet-alarmi-turkiyede-hasta-sayisi-14-milyonu-asabilir-gencler-de-tehdit-altinda--1110264328.html
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
abd, stanford üniversitesi, science advances, alzheimer, türkiye alzheimer derneği , alzheimer hastalığı
abd, stanford üniversitesi, science advances, alzheimer, türkiye alzheimer derneği , alzheimer hastalığı
Alzheimer için erken uyarı: Beyindeki bağlantılar hastalık riskini gösterebilir
Stanford Üniversitesi araştırmacılarının yaptığı çalışma, beyin bölgelerinin dinlenme halindeyken birbiriyle nasıl iletişim kurduğunun Alzheimer riskine ilişkin erken ipuçları verebileceğini ortaya koydu.
Stanford Medicine araştırmacıları ve çalışma arkadaşları, beynin dinlenme halindeyken gösterdiği aktivitenin ilerleyen yıllarda Alzheimer hastalığı veya hafıza sorunları yaşama ihtimaline ilişkin bilgi verip veremeyeceğini inceledi.
Araştırmacılar, bu amaçla önce hafıza becerileri belirgin şekilde farklı olan iki grubu karşılaştırdı. İlk grupta Alzheimer hastası 110 kişi, ikinci grupta ise 75 yaşın üzerinde olmasına rağmen hafıza testlerinde orta yaşlı yetişkinlerden daha yüksek başarı gösteren 180 kişi yer aldı. İleri yaşlarda olağanüstü hafıza becerilerini koruyan bu kişiler bilimsel çalışmalarda “SuperAgers” olarak adlandırılıyor.
Katılımcıların beyinleri, işlevsel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) yöntemiyle tarandı. Bu yöntem, kandaki oksijen seviyesindeki değişimleri izleyerek beyin aktivitesi hakkında dolaylı bilgi sağlıyor. Araştırmacılar, hangi beyin bölgelerinin benzer zamanlarda aktifleşip sakinleştiğini inceleyerek aralarındaki bağlantıları değerlendirdi.
Sonuçlara göre, beynin ön bölümündeki bazı bağlantılar SuperAgers grubunda daha güçlüydü. Beynin derinlerinde bulunan insula bölgesini içeren bazı bağlantılar ise Alzheimer hastalarında daha belirgin görüldü.
Alzheimer riskini değerlendirmek için yeni puanlama yöntemi geliştirildi
Araştırmacılar, elde ettikleri bulgulardan yararlanarak Alzheimer'a karşı dayanıklılık ve hastalığa yatkınlıkla ilişkili beyin bağlantılarını değerlendiren ARC adlı bir puanlama sistemi geliştirdi.
ARC puanı, kişinin beyin bağlantılarının hafızasını ileri yaşlara kadar koruyan SuperAgers grubuna mı yoksa Alzheimer hastalarına mı daha çok benzediğini gösteriyor. Düşük puanlar SuperAgers grubuna, yüksek puanlar ise Alzheimer hastalarına benzer bir beyin bağlantı yapısına işaret ediyor.
Yöntem, daha önce bu iki gruptan birinde yer alan 143 kişinin beyin taramaları üzerinde de denendi. Araştırmacılar, katılımcıların yaklaşık yüzde 71'ini doğru gruba yerleştirebildi.
Hafıza sorunları başlamadan önce risk belirlenebilir mi?
Çalışmanın sonraki aşamasında araştırmacılar, hafıza ve düşünme becerilerinde henüz bir bozulma görülmeyen 1315 yetişkinin beyin taramalarını inceledi. Katılımcıların ilk taramalarından hesaplanan ARC puanları, sonraki yıllarda yapılan testler ve klinik değerlendirmelerle karşılaştırıldı. Veri setlerinin çoğu 5-6 yıllık takip sürecini kapsarken, en uzun takip 12 yıla ulaştı.
Başlangıçta ARC puanları farklı olan kişilerin büyük bölümünün test sonuçları birbirine yakındı. Ancak takip sürecinde Alzheimer'a daha çok benzeyen beyin bağlantılarına sahip kişilerin hafıza ve günlük işlerini yerine getirme becerilerinde daha hızlı gerileme görüldü.
Bu kişilerin ilerleyen yıllarda Alzheimer hastalığına veya hafif bilişsel bozukluğa yakalanma ihtimalinin de daha yüksek olduğu belirlendi. Hafif bilişsel bozukluk, hafıza ve düşünme becerilerinde fark edilebilir sorunlara yol açsa da kişinin günlük işlerinin çoğunu kendi başına sürdürebildiği bir durum olarak tanımlanıyor.
Araştırmacılar, yaş faktörünü de değerlendirdi. SuperAgers grubuna benzeyen beyin bağlantılarına sahip kişiler ortalama olarak daha gençti. Ancak yaş farkı hesaba katıldığında da klinik değerlendirmeler ve test sonuçları arasındaki farklılıkların sürdüğü görüldü.
Araştırmanın sonuçları Science Advances dergisinde yayımlandı.
Türkiye’de nüfusun yüzde 8.7’sini oluşturan 65 yaş ve üzerindeki kişilerin sayısı hızla artarken, demans ve Alzheimer hastalarının sayısında da artış yaşanıyor. Türkiye Alzheimer Derneği verilerine göre, ülkede yaklaşık 600 bin aile Alzheimer hastalığıyla mücadele ediyor.
