Basit bir kağıt hastalığınızı tespit edebilecek
Abone ol
Doç. Dr. Tuğçe Nihal Gevrek Civan, ışığa duyarlı monomerlerle modifiye edilen kâğıt yüzeylerini biyoteknolojik analiz platformlarına dönüştürmeyi hedefleyen çalışmalarını anlattı. Kâğıt tabanlı sistemlerin; sağlık, çevre ve gıda analizlerinde kullanılabileceğini belirtti.
Radyo Sputnik'te Serhat Ayan'ın sunduğu Yeni Şeyler Rehberi programına konuk olan Doç. Dr. Tuğçe Nihal Gevrek Civan, polimer kimyası alanındaki çalışmalarını ve TÜBİTAK destekleri kapsamında geliştirmeyi hedefledikleri projeyi anlattı.
Civan, kâğıt yüzeylerini biyoteknolojik platformlara dönüştürmek amacıyla ışıkla aktifleşebilen malzemeler geliştirdiklerini ifade etti.
Civan şunları söyledi:
“Ben kimyacıyım, polimer üzerine çalışıyorum. Birçok alanda uygulamalar üzerinde çalışıyorum. Hani enzim bağlamak için olabiliyor veya protein saflaştırmak için vesaire. Tabii ki çalışmalarımızın devam edebilmesi için biz devamlı desteklere başvuruyoruz. TÜBİTAK desteklerine başvuruyoruz, farklı farklı projelerle başvuruyoruz.
Ben aynı zamanda bir de bu TÜBİTAK bilim kadınları için destek programından da bir destek alabilir miyim acaba diye şansımı denemek istedim. Bir çalışma tasarladık bunun için. Kâğıtları biyoteknolojik platformlara dönüştürmek istiyoruz.”
Işıkla aktifleşen kâğıt yüzeyleri geliştirilecek
Projede, kâğıt yüzeylerinin ışığa duyarlı bir monomerle modifiye edilmesi ve ışık aracılığıyla belirli özellikler kazandırılması hedefleniyor. Böylece kâğıt üzerine istenilen desenlerin oluşturulması ve bu desenler üzerinden protein ya da farklı biyomoleküllerin bağlanması mümkün olacak.
Civan, geliştirmeyi hedefledikleri sistemin çalışma prensibini şöyle anlattı:
“Işığa duyarlı bir monomer tasarladık. Bunu kâğıt yüzeylerinin üzerine büyütüyoruz ve böylece ışığa göre, ışık gönderdiğimiz zaman artık aktifleşiyor. Proteinlerin bağlanmasında, uzun vadede ise tanı platformu olarak kullanılmasında bize yardımcı olacak bir tasarım üzerine çalışacağız.”
Işıkla görünmez yazı ve desenler oluşturulabilecek
Kâğıdın ışığa duyarlı malzemeyle kaplanmasının ardından ışık kullanılarak yüzey üzerinde istenilen yazı veya desenlerin oluşturulabileceğini belirten Civan, bu desenlerin görünmez nitelikte olacağını ifade etti.
Civan şunları söyledi:
“Yani biz kâğıdı bu malzemeyle kaplayacağız. Sonra ışıkla istediğimiz yazıyı üzerine yazabiliriz, istediğimiz deseni verebiliriz. Bu desenlendirilmiş, tabii görünmez bir desen; sanki böyle görünmez bir kalemle yazı yazmışız gibi düşünün. Işıkla yazı yazıyoruz. Ondan sonra bunun üzerine desenli bir şekilde proteinleri bağlıyoruz.”
Analiz sonucunda renk, desen veya yazı ortaya çıkacak
Geliştirilecek kâğıt tabanlı platformda hedeflenen analitin bulunması durumunda belirli bir renk, desen veya yazının ortaya çıkması amaçlanıyor. Önceden belirlenen desenin ya da rengin konumu ve şekli sayesinde analiz sonucunun pozitif olup olmadığının anlaşılabileceği belirtiliyor.
Civan, sistemin çalışma mantığını şu ifadelerle açıkladı:
“Eğer hedeflediğimiz analit örneklerin varsa, bunlar bir araya geldiği zaman bizim kâğıdımızla bir renk çıkartacak ortaya veya bir desen çıkartacak veya bir yazı çıkartacak. Diyelim ki bir harf yazdık veya bir desen çizdik. O belirecek eğer elimizdeki analitte o malzeme varsa.”
Sağlık, çevre ve gıda analizlerinde kullanılabilecek
Kâğıt tabanlı platformun farklı örnek türlerine ve analiz hedeflerine göre düzenlenebileceğini belirten Civan, sistemin idrar, kan ve tükürük örneklerinin yanı sıra çevre ve gıda analizlerinde de kullanılabileceğini söyledi.
Civan, hedeflenen uygulamalara göre malzemenin özelliklerinin değiştirilebileceğini ifade ederek şöyle konuştu:
“Hedefe yönelik olarak bu kâğıt malzemesi düzenlenebilir. İdrar örneğine özelleştirilebilir, kan örneğine, tükürük örneğine veya çevre analizlerinde, pestisit örneğine mesela özelleştirilebilir. Biz bu kâğıda işte ışıkla aktifleşebilen, yani desenlendirilebilen özelliği kazandıracağız yapacağımız sentezlerle.
Çevre analizlerinde, gıda analizlerinde bir gıdada işte bir bakteri var mı yok mu veya oluşan, istediğimiz bir alerjen var mı yok mu; bunların analizinde kullanılabilecek, her tür analize özelleştirilebilecek bir kâğıt tabanlı platform elde etmeyi hedefliyoruz.”
