Sosyal medya kısıtlaması yeterli mi, aileler ne yapmalı?

“Alınan kararın arkasındayız. Gayet makul ve atılması gereken bir adım ancak bunun devamında atılması gereken pek çok adım daha var. Çünkü çocuklar gelişim çağında oldukları için muhakeme, özdenetim ve risk değerlendirme becerilerini henüz yeterince geliştirememiş oluyorlar. 15 yaş ve altındaki çocukların sosyal medyada kendilerini sürekli gösterme ya da dijital dünyanın içinde bulunma ihtiyacı, istemediğimiz ve kötü sonuçlanan olaylara da kaynaklık edebiliyor. Geçmiş yıllarda, geçen yıl ve bu yıl yaşadığımız vahşet olaylarında da çocukların dijital mecralardaki kendi aralarındaki iletişim kanallarının etkisinden söz ediyorum. İsim vermek istemiyorum, çocukları yönlendirmeyelim. Elbette 15 yaş altındaki çocukların hiçbir şey görmeyeceği ya da hiçbir şey yapmayacağı gibi bir durum söz konusu değil. Çünkü 5. sınıftan lisenin son sınıfına kadar Millî Eğitim Bakanlığının yürüttüğü ortak sınav sistemi var. Bu sınavlara ilişkin örnek sorular, hazırlık çalışmaları ve deneme sınavları dijital ortamda bulunuyor. Dolayısıyla 5. sınıf öğrencisi bile ders çalışmak için dijital ortama girmek durumunda kalıyor.”

“Burada veli ve aile olarak çocukların yanında olmak, kontrollü erişim sağlamak gerekiyor. Her zaman yanlarında bulunamadığımız durumlarda ise dijital farkındalık ve dijital okuryazarlık kazanmalarını sağlamalıyız. Hangi mecraları kullanmamaları gerektiğini, nelere dikkat etmeleri gerektiğini sebep-sonuç ilişkisi kurarak anlatmamız çok önemli. Aile tek başına yeterli mi? Hayır. Biz öğretmenler olarak okullarda da bunun ön bilgilerini veriyoruz. Instagram'da canlı yayınlar yapıyoruz. Her pazar saat 20.00'de 'Eğitim Sohbetleri' adıyla bir programım var. Orada da bu konuları konuşuyoruz ve konuşmaya devam edeceğiz. Çünkü bu çok önemli bir farkındalık meselesi. Dijital okuryazarlık, ilkokuldan başlayarak çocuklara kademeli şekilde kazandırılmalı. Biz bugünkü noktaya bir anda gelmedik, dolayısıyla iyileşme sürecinin de hemen gerçekleşmesini bekleyemeyiz. Her adım kıymetli. Ancak bilinçli ve farkında olmalı, hep birlikte hareket etmeliyiz. Devlet, aileler, okullar ve dijital mecralardaki büyük şirketler bu konuda sorumluluk üstlenmeli. Bu şirketlerin de çok büyük sorumlulukları var. Çocuklar gerçek hayatta bulamadıklarını dijital dünyada arıyor. Üzüntü, sıkıntı ve iletişim sorunları yaşayan çocukların hepsi aynı ölçüde sosyal olmayabiliyor. Her çocuğun kendine özgü bir gelişim düzeyi var. Sıkılan, üzülen veya problem yaşayan çocuk, dijital dünyada kendisine başka bir hayal dünyası inşa edebiliyor. Ekran bağımlılığına neden olan noktaları bulmak ve tespit etmek, ailelerin ve öğretmenlerin ortak sorumluluğu. Çocuk orada kendisini var ve bütün hissediyor, kendi kimliğini oluşturuyor. Bazen karşımıza bambaşka bir karakter çıkıyor. Hatta kendilerine yeni bir kimlik oluşturan çocuklar çoğu zaman kendi fotoğraflarını kullanmıyor; bir anime karakteriyle ya da olmak istedikleri kişi olarak karşımıza çıkıyorlar. Bu durum gelişimlerini de olumsuz etkiliyor. Çünkü benlik algısı, kendini var etme ve kabul etme konusunda sorunlar yaşayabiliyorlar. Çocuğun kendisini kabul etmesi kadar ailesi, okul çevresi ve arkadaş grubu tarafından kabul görmesi de önemli. Bu konularda sorun yaşayan çocuklar içe kapanabiliyor, akademik başarısızlık yaşayabiliyor ve kendilerini ifade etmekte zorlanabiliyor. Çocuk sosyal medyada ya da dijital dünyada çok fazla zaman geçirdiğinde uyku süresi azalabiliyor, fiziksel gelişimi olumsuz etkilenebiliyor. Gün ışığı görmüyor, dışarı çıkıp oyun oynamıyor ve kendisini tamamen izole ediyor. Bu da elbette istemediğimiz bir durum.”