"Cumhuriyetçiler böyle yıkım görmedi, Demokratlar 'mavi melek yapılmaya çalışılıyor"

© Sputnik
Abone ol
Gökhun Göçmen’e göre Cumhuriyetçiler tarihinin en büyük hezimetini yaşadı. İsrail yanlısı ve Rusya-Ukrayna hattında sancılı bir süreç yaşatmak isteyen Demokratların ‘mavi melek’ yapılmak istendiğini söyleyen Göçmen, ABD seçmeninin tercih yaparken ilk sıraya dış politikayı yazdığı görüşünde.
ABD seçimlerinde Cumhuriyetçilerin yaşadığı ağır yenilgi; yükselen savaş maliyetleri, seçim tabanındaki ahlaki değil ekonomik tepkiler ve Trump yönetiminin içindeki derin çatlaklarla yeni bir dönemin kapısını araladı. İran savaşına verilen mali tepki sandık sonuçlarını doğrudan belirlerken zaferin ardından Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki son dönemi “topal ördek” pozisyonuna sürükleniyor ve MAGA hareketi bölünmeye gidiyor.
Seçim yenilgisinin ardından Cumhuriyetçi Parti içerisinde 2028 başkanlık yarışı erken başlarken Başkan Yardımcısı JD Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasındaki güç mücadelesi belirginleşiyor. Vance’in, yükselen benzin fiyatları ve İsrail ile olan asimetrik ilişkilerin Amerikan hegemonyasını istismar ettiğine dikkat çekerek Trump’a “özüne dön” çağrısı yapması, parti içi ayrışmayı derinleştiriyor. Bu süreçte Trump’ın Senato ve Temsilciler Meclisi’nde güç kazanan Demokratlarla bütçe ve dış politika konusunda uzlaşmak zorunda kalması, hem Rusya-Ukrayna hattındaki ateşkes arayışlarını çıkmaza sokuyor hem de ABD'nin Orta Doğu ve Çin stratejisinde daha agresif bir sürecin sinyalini veriyor.
ABD ara seçimlerinin ardından ortaya çıkan tabloyu gazeteci Gökhun Göçmen ile konuştuk.
“ABD’de ekonomi dış politika ile dış politika da ekonomi ile yer değiştirdi”
ABD’de daha önce ekonomik koşulları göz önüne alarak oy verildiğini ancak bu seçimde ön plana dış politikanın çıktığını belirten Göçmen, Cumhuriyetçilerin bu denli bir yıkım yaşamadığını söyledi. Göçmen’e göre seçmenin tercihini değiştiren şey İran oldu:
“ABD’deki seçim bir yanıyla şaşırtıcı bir yanıyla değil. Trump’ın en düşük güven oylarından birini aldığını seçimlerden önce de biliyorduk. Trump şu an topu başkasına atmaya çalışıyor ancak Washington Post’un haberine göre 60’tan fazla kez ‘Pusulada ben varmışım gibi oy kullanın’ dedi. ABD’deki oylama bir nebze Trump’ın şahsına dönük oldu. Cumhuriyetçiler bütün kalelerini kaybetti. Amerika’da seçmenler oy verirken ilk sıraya hiçbir zaman dış politikayı yazmazlardı. Bu yıl yapılan anketlerde de oy verenlerin sadece yüzde dördü dış politikaya bakacağını söylemişti. Birinci sıraya ise yüzde 39 ile ekonomiyi yazmışlardı. Ekonomi dış politikaya, dış politika da ekonomiye dönüştü. Vatandaşlar İran savaşına ‘hayır’ demediler ancak İran savaşının getirdiği mali yüke ‘hayır’ dediler. Burada vicdani ve ahlaki bir ‘hayır’ dendiğini söylemek güç. Vietnam Savaşı’nda ahlaki ve vicdani ayaklanma vardı. Bu kez ise vatandaşlar savaşın bedelini ödemek istemediklerini söylediler. 2006’da Bush döneminde de benzer bir senaryo yaşanmıştı. Irak Savaşı devam ediyordu ve asker kayıpları vardı. O zaman da Senato ve Temsilciler Meclisi’ni kaybetmişlerdi. Ancak durum şu anki kadar dramatik değildi. Cumhuriyetçiler böyle bir yıkımı görmedi. Ahlaki ve vicdani boyutta Venezuela örneğini vermek gerek. Trump her gittiği yerde Venezuela örneğini gösterip ‘Gemiler bize petrol getiriyor’ diyordu ve herkes alkışlıyordu. Demek ki burada tercihi değiştiren İran’ın direnişi oldu. İran hem sandıkta hem de sahada denklemi belirleyen bir güç haline geldi.”
“Trump’a ‘özüne dön’ çağrısı yapıldı”
Başkanlık seçimleri öncesi JD Vance ile Marco Rubio arasında bir yarış yaşanacağını söyleyen Göçmen, küresel finans kapitalin elitlerinin tercihini Rubio’dan yana kullanacağını düşünüyor. Göçmen, MAGA’cıların karpuz gibi ikiye ayrıldığı görüşünde:
“Yaprak dökümünün iki sebebi olacak. Bunlardan ilki başkanlık yarışıyla alakalı. 2028 seçimleri yaklaşırken önde gelen iki isim var. Biri Başkan Yardımcısı JD Vance diğeri Dışişleri Bakanı Marco Rubio. İngiliz basınında yer alan ve Beyaz Saray’ın yalanladığı senaryoya göre Rubio, başkanlık yarışı için istifaya hazırlanıyor. Rubio’nun JD Vance’ten farkı Transatlantik ilişkilerini onarmak, Avrupa’ya MAGA’cılardan farklı şekilde yaklaşmak. Bu açıdan küresel finans kapitalin elitleri açısından Rubio daha tercih edilesi. JD Vance ise yazdığı manifestoda dört tane sebep koyduğunu söyledi. Bunlardan ilki İran ile savaştı. Trump’ın İran ile savaştan anladığı şey, artan benzin fiyatları. Ancak JD Vance, daha farklı bir şey anlatmak istiyor. Bu da yazdığı diğer maddelerde belli. İsrail ile ilişkiler konusu kendisine sorulduğunda ‘Ben şu an sadece seçimlerle ilgilieniyorum’ demişti. Ancak bundan birkaç hafta önce ‘İsrail lobisi seçimleri belirlemeye çalışıyor’ diyerek İsrail’i işaret etmişti. JD Vance, ‘İsrail-Amerikan ilişkilerinde asimetri var. Orta Doğu’daki karakolumuz olan İsrail, bizim hegemonyamızı istismar etmeye başladı. Bu çarpık bir ilişkidir’ diyor. Vance, savaşlardan da kaçınmak istiyor. İran savaşına da destek vermemişti. Seçim yenilgisinin ardından bunu yine dile getirdi ve ekonomiyi İran savaşının kötüye götürdüğünü söyledi. Trump’a, MAGA’cıların babasına ‘Özüne dön’ çağrısı yaptı. Bunu neden yaptığını bize zaman gösterecek. Unutmamak gerek ki Trump da iktidara gelmeden savaşları bitireceğini söylüyordu. Ayrıca JD Vance’in yapay zeka devlerinden destek aldığını biliyoruz. Rubio ve çevresi ise geleneksel finans kapitalden besleniyor. Teknooligarkların işgali gerekli görmeyişinin sebeplerinden biri de mallarını satabiliyor olmaları. Teknooligarklar savaşa ihtiyaç duymuyor. Finans kapital ise öyle değil. Öte yandan Tucker Carlson da kazan kaldıranlar arasında. O da MAGA’cıların baş aktörlerindendi ancak şu an o da tepki gösteriyor. MAGA’cılar karpuz gibi ortadan ikiye ayrıldı ve ayrılmaya devam edecek. Pete Hegseth gibi isimlerin de kelleleri gidecek. Trump’ın Demokratlarla bütçe meselesinde anlaşması gerekiyor.”
“Demokratların birçoğu hala İsrail yanlısı”
Göçmen, Demokratlar içindeki bazı isimlerin Trump yönetimini dahi aratacak radikallikte ve İsrail yanlısı olduklarını söyledi. Göçmen’e göre Demokratlar, Rusya-Ukrayna hattında sancılı bir süreç yaşatmak isteyebilir:
“Demokratlar ‘Mavi Melek’ haline getirilmeye çalışılıyor. Aralarında Sayed ve sosyalist hareketlere yakın isimler var ancak burada bir illüzyon yaşanmamalı. Demokrat Parti’nin büyük çoğunluğu hala İsrail yanlısı. Birçoğu Trump ve ekibini özellikle Rusya-Ukrayna hattında mumla aratabilecek kadar radikal isimler. Hakeem Jeffries de İsrail yanlısı. Chuck Schumer ise ileri gidip ‘Benim görevim solu İsrail’in yanında tutmaktır’ diyebiliyor. Demokratları, Senatoya sokulan isimlerden değerlendirirsek tarihsel hataya düşeriz. Bu isimleri Rusya-Ukrayna krizinin başlangıcından, Çin’e karşı uyguladıkları yaptırım siyasetinden biliyoruz. Senato’da ve Temsilciler Meclisi’nde güçlenip ‘Trump’ın etrafını dikenli tellerle çevireceğiz’ dediler. Demokratlar, İran ile barış güvercini uçurmak niyetinde değiller ancak Trump’tan farklı bir gerçeği kavradılar. Trump, Amerikan gücünün sınırlı olduğunu ve mühimmatlarının azalabileceğini İran karşısında kavrayamadı. Demokratlar bunu anlasa da Rusya konusunda radikal fikirler içindeler. Demokratlar, gelecekte Rusya-Ukrayna hattı ile Çin meselesinde sancılı bir süreç yaşatmak isteyebilirler. 2028’i kazanmak istiyorlarsa İran meselesini çözmek zorundalar. İran meselesini bitirmek için Çin’den yardım isteyecekler. Bu sürpriz olmaz. Çin’e gitmeden önce ‘Nükleer materyallerin İran’dan alınıp stoklanmasını başarabilecek iki ülke var. Onlardan biri Çin diğeri de ABD’ demişti. Şu an tekrar Çin kartını devreye sokup rasyonel bir çıkış yapmak istiyor olabilir. Diğer taraftan Netanyahu, ‘Başladığımız işi bitirmeliyiz’ diyor ve Trump’ı sıkıştırmayı sürdürecek. İran’a sınırlı bir saldırı ihtimalini dışlamıyorum. Nükleeri yok etmek ve granit mermerleri delmek için yeterli olmayan ancak yatay olarak menzili geniş bombaları kullanabilirler. İran’da 250 köprüyü vurma hedefleri de var. ABD, savaşı noktalayacak oldu bittiye getirmek için bir hamle yapabilir. İran ise savaşı farklı yerlerde yatay olarak yayacak. İnternet kablolarından Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki veri merkezlerine kadar pek çok yer hedefe alınabilir. Yenilen bir düşmanın daha da saldırganlaşarak çekilmesi gibi bir hamle bekliyorum. Trump’ın, Rusya-Ukrayna hattında iki ayı var. Çözüm bulması gereken nokta sadece Rusya-Ukrayna arasında sınırlı bir ateşkes değil. Ruslar da savaşın kök nedeninin çözülmesinin altını çiziyor. Avrupa güvenlik mimarisinin kurulması çok önemli. Trump da bunu söyledi. Bir taraftan kapsamlı bir güvenlik mimarisini kurmak için yeterli zaman yok. Trump’ın liyakatli isimleri yok. Bu görevi sürdüren isimler Witkoff ve Kushner. Bu isimler Gazze’de tıkanmışlardı. Demokratlar bütçe hazırlarken Ukrayna’ya yardımların sürmesini tasarıya ekleyeceklerdir. Trump, Donroe Doktiri uyarınca güçlerini Avrupa’dan çekip kendi kıtasına taşımaya çalışıyor. Demokratlar buna da karşı çıkacaktır. Trump, o kadar kibirli ve hoyrat biriydi ki insanlar Trump’tan daha kötüsünün olamayacağını düşünüyor. Çin meselesinde Trump rasyonel bir yerde durmaya çalıştı. Büyük güç rekabetinin savaşa dönüşmemesi konusunda ısrarcı oldu. Demokratların bu çizgiyi ne kadar sürdüreceği konusunda şüpheliyim. Çin’e ilk döneminde Trump ticaret savaşı açmıştı. Biden bayrağı dev alıp teknoloji savaşı başlatmıştı. Demokratlar önde gelen isimleri Tayvan’a göndermeye çalıştı. Demokratlar zamanında ABD-Çin ilişkileri savaşın eşiğinden dönmüştü. Demokratları izlemek gerek. Trump’ın son iki yılı topal ördek olacak. Kararnameleri ve vetolar elinde olacak ancak Demokratlarla pazarlık yapmak durumunda kalacak ve bu da Rusya-Ukrayna hattına olumlu yansımayacak.”

