İstanbul - Boğaz - Martı - tekne - köprü - Sputnik Türkiye, 1920
TÜRKİYE
Türkiye'de yaşanan önemli gelişmeler, son dakika haberleri ve güncel tartışmalar

Bir kent ile bir insanın kaderinin birleştiği yer: Mustafa Kemal’in Ankarası

Abone ol
Özel
Tarihte bazı kentler ile bazı insanların kaderinin birleştiği sayılı örnekler vardı. Bunlardan birisi de Mustafa Kemal ile Ankara’nın öyküsü. Atatürk’ün geliş ile Ankara önce milli mücadelenin karargâhı ardında Türkiye Cumhuriyeti’nin Başkenti oldu. Ankara şimdi ise Mustafa Kemal Atatürk’ün manevi varlığına ev sahipliyi yapıyor.
Tarihte bazı kentler, bazı tarihi kişiliklerle birlikte anılır. Mustafa Kemal Atatürk ile Ankara’nın öyküsü de bu anlara önemli bir örnek teşkil ediliyor. Mustafa Kemal’in 27 Aralık’ta Ankara’ya gelmesi ile başlayan bu hikaye, savaşları, zaferleri, kuruluşları, yeniden yapılanmayı, gururu, hüznü ve özlemi bir araya barındırıyor.

İlk buluşma

1919’da mütevazı, imkânları sınırlı bir Anadolu şehri olan Ankara; birkaç yıl içinde bağımsızlık mücadelesinin yönetildiği merkeze, ardından yeni Türkiye’nin başkentine dönüştü. Mustafa Kemal Atatürk, 27 Aralık 1919’da Temsil Heyeti üyeleriyle Ankara’ya geldi. Ankara halkının ve seğmenlerin coşkulu karşılaması, yalnızca bir komutanı karşılama töreni değildi; Anadolu’da yürütülecek direnişe verilen desteğin göstergesi oldu.

Neden Ankara?

Anadolu’nun iç kesiminde yer alması, batı cephesine ve diğer bölgelere ulaşım-haberleşme bağlantıları kurulabiliyor olması Ankara’nın milli mücadelenin karargahı olarak seçilmesinde önemli bir etkendi. Ankara’nın seçimi yalnızca coğrafi bir karar da değildi. Mücadelenin merkezini, işgal altındaki eski siyasî düzenden Anadolu’ya taşıyan stratejik ve tarihî bir tercih de oldu.

Meclis Ankara’da toplanıyor

23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi Ankara’da açıldı. Bu tarih, Millî Mücadele’nin siyasal ve hukukî temelinin kurulduğu dönüm noktasıydı. Meclis, millet adına karar alan ve yürütme sorumluluğunu üstlenen merkez hâline geldi. Ankara’daki mütevazı Meclis binasında alınan kararlar, cephelerdeki mücadeleyle birleşti.

Savaşın yönetildiği şehir

Kurtuluş Savaşı’nın askerî ve siyasî koordinasyonu Ankara’dan yürütüldü. Cephelerden gelen haberler, Meclis’te yapılan görüşmeler ve alınan kararlar aynı merkezde buluştu. Sakarya Meydan Muharebesi’ne ve Büyük Taarruz’a giden süreçte Ankara, mücadelenin karar merkezi oldu.

Ankara’nın başkent oluşu

Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanmasının ardından yeni devletin kurumsal yapısı şekillenirken Ankara’nın başkentliği resmiyet kazandı. 13 Ekim 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi kararıyla Ankara başkent ilan edildi. Bu karar, Ankara’nın 1919’dan beri fiilen taşıdığı merkez olma niteliğini resmî statüye dönüştürdü. 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Ankara, yeni rejimin yönetim merkezi oldu.

Modern başkent inşası

Başkent olduktan sonra Ankara’nın gelişimi hızlandı. Yeni kamu binaları, eğitim kurumları, yollar ve kültür mekânlarıyla şehir planlı biçimde büyümeye başladı. Atatürk’ün 1925’te kurduğu Atatürk Orman Çiftliği de bu dönüşümün önemli örneklerinden biriydi. Çorak arazide üretim yapılabileceğini göstermek, tarımı geliştirmek ve halka örnek bir çalışma alanı sunmak amaçlanmıştı. Ankara böylece yalnızca devlet dairelerinin bulunduğu bir başkent değil; modernleşme, üretim ve toplumsal dönüşüm düşüncesinin uygulandığı bir laboratuvar hâline geldi.

Ankara’ya veda

Hastalığı hızlıca ilerleyen Mustafa Kemal’e doktorları İstanbul’a gitmelerini tavsiye etti. Atatürk istemeyerek bu öneriyi kabul etti. Ankara’daki son günlerinde Atatürk Hatay sorunun çözümü konusundan yoğun bir mücadele yürüttü. 19 Mayıs 1938 günün Atatürk, cumhuriyeti emanet ettiği gençler ile bir araya gelerek son kez kutlama törenlerine katıldı. Atatürk 26 Mayıs günü saat 18.30 Ankara garından kalkan tren ile Ankara’ya ve Ankaralılara veda etti.

Kara haber

10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05’te Atatürk, İstanbul Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti. Atatürk’ün naaşı 19 Kasım’da başlayan törenlerin ardından Ankara’ya getirildi; 20 Kasım’da Ankara Garı’nda karşılandı ve 21 Kasım 1938’de Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrine konuldu. Millî Mücadele’nin merkezinde başlayan Ankara yolculuğu, bu kez milletin kurucusuna vedasının mekânına dönüştü. Etnografya Müzesi, Anıtkabir tamamlanana kadar on beş yıl boyunca bu görevi üstlendi.

Ebedi istirahatgah: Anıtkabir

Atatürk için bir anıt mezar yapılması kararlaştırıldı ve Anıtkabir’in inşasına 9 Ekim 1944’te başlandı. Yapı 1953’te tamamlandı. 10 Kasım 1953’te Atatürk’ün naaşı Etnografya Müzesi’ndeki geçici kabrinden alınarak Anıtkabir’e nakledildi. Atatürk’ün naaşı son kez Ankara sokaklarından geçirildi. Atatürk Ankara’ya geldiğinde, bağımsızlık mücadelesini yürütecek güvenilir bir merkez arıyordu. Ankara, bu mücadeleye ev sahipliği yaptı; Meclis’e, Cumhuriyet’e ve yeni bir ülkenin inşasına tanıklık etti.
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала