İş yerinde yapay zekâ kullanımı: Veri güvenliği ihlalinde sorumluluk kimde?
Abone ol
Şirketlerin çalışanlarından yapay zekâ araçlarını kullanmalarını istemesi, beraberinde veri güvenliği ve hukuki sorumluluk tartışmalarını da getiriyor. İşverenlerin çalışanlara yapay zekâ eğitimi vermesi ve kullanım politikalarını imzalatması, olası bir ihlalde sorumluluğu tamamen ortadan kaldırmayabilir.
Radyo Sputnik'te Serhat Ayan'ın sunduğu Yeni Şeyler Rehberi programına konuk olan Avukat Özlem Kurt, şirketlerin yapay zekâ kullanımına ilişkin prosedür ve protokollerde sorumluluğu çalışanların üzerine bırakmaya yönelik düzenlemeler talep edebildiğini belirtti.
Şirketlerin, çalışanlara gerekli eğitimi verdiklerini ve yapay zekâ kullanım politikalarını imzalattıklarını ileri sürerek olası ihlallerde sorumluluktan kaçınmak isteyebildiğini anlatan Kurt, bu yaklaşımın tek başına yeterli olmayabileceğini söyledi.
Kurt şunları söyledi:
“Biz o yapay zekâ prosedürlerinde, protokollerinde aslında şirketin bizden tam bu anlamda bir sorumsuzluk kaydı niteliğinde bir düzenleme istediğini görüyoruz. Yani ‘Ben çalışana eğitimini vermiştim. O bilecekti neyi koyacağını, neyi koymayacağını.’ Ya da ‘Ona rağmen yine de bir ihlal olduysa en azından ben sorumluluğu üzerimden atabileyim.’ istiyor.
Ama ben de onu anlatmaya çalışıyorum şirketlere. Bu iş o kadar kolay değil.”
İşverenin denetim yükümlülüğü de sorgulanabilir
Kurt, işverenin çalışanı eğitmiş ve yapay zekâ kullanım politikasını imzalatmış olmasının, olası bir uyuşmazlıkta işverenin sorumluluğunu otomatik olarak ortadan kaldırmayabileceğine işaret etti. Çalışanın, kendisine verilen görevi yerine getirebilecek teknik yeterliliğe sahip olup olmadığının ve işverenin gerekli denetimi yapıp yapmadığının da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Kurt, işçi tarafının avukatı olması durumunda işverenin yükümlülüklerini şu sorular üzerinden sorgulayabileceğini ifade etti:
“Gerçekten ben yapay zekâ eğitimi alsam da o anonimleştirmeyi yapıp o eliminasyonu yapabilecek yetkinlikte miyim? Bana o görevi niye verdin? Sen niye denetlemedin? İşveren olarak denetleme görevin yok mu senin? Ya da yapay zekânın ortaya çıkarttığı riskleri önleyecek teknik önlemleri aldın mı?”
Uyuşmazlıklarda mahkemelerin teknik bilgisi önem kazanacak
Yapay zekâ kullanımından kaynaklanan veri güvenliği ihlallerinin ve işçi-işveren arasındaki sorumluluk tartışmalarının önümüzdeki dönemde hukuki uyuşmazlıklara konu olabileceğini belirten Kurt, bu süreçte mahkemelerin ve bilirkişilerin teknik bilgi düzeyinin önem kazanacağını söyledi.
Kurt, “Dolayısıyla biz bu konuda çok tabii şey göreceğiz, ihtilaf göreceğiz. Burada biraz mahkemelerin etkinliği ön plana çıkacak. Burada iş, teknik bilgi konusundaki derinliğimize geliyor aslında. Hem avukatlar olarak bizlerin hem de ihtisas mahkemeleri olarak teknoloji alanındaki bu ihtilafları çözecek mahkemelerin ya da bilirkişilerin teknik bilgisi ön plana çıkacak.” dedi.
Çalışanlara kurumsal yapay zekâ hesabı kullanma tavsiyesi
Kurt, yapay zekâ araçlarını kullanırken çalışanların da kendi veri güvenliklerini gözetmeleri gerektiğini vurguladı. Şirketlerin hangi yapay zekâ araçlarının, hangi amaçlarla kullanılabileceğine ilişkin açık politikalar oluşturmasını isteyen çalışanların, kişisel hesapları yerine kurumsal hesapları tercih etmelerini tavsiye etti.
Çalışanların işlerini hızlandırmak amacıyla ellerindeki her türlü bilgiyi doğrudan yapay zekâ sistemlerine yüklemelerinin risk oluşturabileceğine dikkat çeken Kurt, şu önerilerde bulundu:
“Çalışanların da artık kendilerini korumak yönünde şirketlerden bu politikaları istemeleri, sadece işi çabuk yapmak adına ellerine ne geçerse yapay zekâya, ChatGPT ya da Gemini'a neyse, onlara yükleme alışkanlığından vazgeçmeleri gerekir.
En azından ben şunu tavsiye ediyorum bana soranlara: Şirketin kurumsal bir hesabı varsa onu kullanın. Kendi şahsi hesabınızdan giriş yapıp da bu riski almayın.
Şirket birden fazla veriyorsa, şirketin hangisini hangi amaçlarla kullanabileceğinize dair sizi bilgilendirmesini isteyin. Aslında birazcık çalışanın da kendini koruması lazım burada.”
