“Trump ikinci döneminde de akıllanmadı, danışmanlarının hepsi çamur”
© Sputnik
Abone ol
Şanlı Bahadır Koç’a göre ara seçimlerde hezimete uğrayan Trump, ikinci döneminde de ‘akıllanmamasının’ bedelini ödedi. Trump’a yakın isimleri eleştiren Koç; Türkiye’nin, ABD’nin boşluklarını değerlendiremediği görüşünde.
Yükselen hayat pahalılığı, uzayan İran savaşı ve genç seçmenin beklentilerine yanıt verilememesi Cumhuriyetçi Parti’ye kan kaybettirirken sandıktan güçlenerek çıkan Demokratlar, Kongre’de Trump yönetimine karşı geniş kapsamlı denetim ve soruşturma süreçlerine hazırlanıyor. Ekonomi ve dış politikadaki sapmaların yanı sıra İsrail desteğine yönelik toplumsal tepkinin seçmen tercihlerini dönüştürdüğü ABD siyasetinde, Kongre çoğunluğunu hedefleyen Demokratların dengeli bir denetim stratejisi izlemesi ve aşırı radikal adımlardan kaçınması bekleniyor.
Orta sınıfın statü kaybı endişesi ile derinleşen nesiller arası ekonomik uçurum sandığa doğrudan yansırken iktidarın artan iç ve dış baskılar karşısında kendi partisinden gelen desteği de kaybetme riskiyle yüzleştiği ifade ediliyor. Türkiye gibi müttefiklerin ise Washington'daki bu yetki karmaşası ve lobi dengeleri arasında somut kazanımlar elde etmekte zorlandığı yeni bir siyasi tablo öne çıkıyor.
ABD ara seçimlerini ve mevcut siyasi tabloyu Siyasi Analist Şanlı Bahadır Koç ile konuştuk.
“Trump’ın akıllanacağını sanıyorduk ama öyle olmadı”
Demokratların oy oranındaki artışın tek bir nedenle açıklanamayacağını ifade den Koç, Trump’ın politikalarının ve savaş ısrarının artıştaki en önemli etkenlerden biri olduğunu söyledi. Cumhuriyetçi Parti’nin adaylarının kötü olduğunu düşündüğünü paylaşan Koç’a göre Trump, gençlere bir şey vadedemiyor olmasının bedelini ödüyor:
“Demokratların bu kadar oy kazanmasını beklemiyordum. Bu durum tek bir nedenle açıklanamaz. En önemli nedeni ekonomi ve hayat pahalılığı. Bütün Batılı ülkelerde çalışan insanların hepsi pahalılıktan şikayet ediyor ve alım gücü düşüyor. Zenginle fakir arasındaki uçurum artıyor. Bunları çözeceğini söyleyerek gelen Trump bu uçurumu daha da açtı. Savaş olmayacağını söyledi. Kimsenin beklemediği, kendi ekibinin bile anlamadığı şekilde İran savaşına girdi ve çıkamıyor. Bunlar insanların hayatını direkt etkiliyor. Petrol, gıda, kira ve enerji fiyatları artıyor. Amerika’da bono faizleri de ev kredi faizleri de arttı. Bu da insanların günlük hayatını çok fazla etkiliyor. Trump’ın ikinci dönemde akıllanacağını bekliyorduk ancak öyle olmadı. Aklına ne geliyorsa, kulağına kim ne fısıldayısa onu yapıyor. Trump’ın danışmanlarının hepsi çamur. İran konusunda sadece JD Vance biraz direndi. Ancak daha fazla direnemez o da. JD Vance, Trump ile bozulamaz. Hispanikler ve siyahların bir kısmı Trump’a dönmüştü ancak şu an kendilerine yönelik bir şey olmadığını gördüler. Sınır konusunda başarılı sayılabilir sadece. Hispanikler tedirgin. Batı dünyasında iktidarda kim varsa ona karşı bir hoşnutsuzluk refleksi oluştu. Birçok şey kötüye gidiyor. Merkel 16 yıl başbakanlık yaptı. Şu anda Avrupa’da herhangi birinin bir kez daha seçilmesi bile çok zor. Macron şu an tekrar aday olabilecek olsa ikinci tura kalamaz örneğin. Merz’in durumu da ortada. Anketler, Trump’a desteğin yüzde 30’a düştüğünü söylemesine rağmen Trump ‘Ben olsaydım kazanırdık’ diyor. Ancak Trump’tan kopulamadığı için kaybedildi biraz da. Amerikan siyasetinde parti disiplini böyle değildi. Partilerin yüzde 10-15’i kendi partisine posta koyabiliyordu. Bu Cumhuriyetçi Parti’de hiç yok. Adaylar da çok kötü. Lindsey Graham kendisi felaketti örneğin. Kız kardeşi de aynı şekilde. Trump’ın adayları kötü ve gençler oy vermedi. Şu an Batı’daki en büyük problem nesiller arasında. Yaşlılar bir şekilde emekli olup ev sahibi oldu. Gençler ise iş bulamıyor. Yapay zeka da önemli bir konu ayrıca. Trump’ın gençlere bir vaadi yok. Plan ve programı da yok tabii. Bir ölçüyle kültür savaşıyla kazanan Trump, buraya saplanıp kaldı. Amerika’da herkes fakir değil elbette ancak orta sınıfta bile statü kaybı endişesi var artık. Trump bu korkuyu kullanarak seçilmişti ve bunu yatıştıracak bir şey yapamadı.”
“Bir kısım Cumhuriyetçi de Trump’tan kurtulmak istiyor”
Demokratların Trump’a karşı muhalefet noktasında zamanlamayı iyi tutturması gerektiğini vurgulayan Koç, daha önce azil konusunun gündeme gelmesinin Trump’a yaradığını hatırlattı:
“Kongre’de soruşturmalar ve raporlar gündeme gelecek. İran savaşından ailesinin yolsuzluğuna, ‘mahkemeleri tanımıyorum’ demesine kadar her şeye yönelik. Bu noktada Demokratların zamanlamayı iyi tutturması gerekiyor. Denetlemek ve hesap sormak tamam ancak azil boyutuna hemen geçerlerse tepki toplarlar. Bir kısım Cumhuriyetçi de Trump’tan kurtulmak istiyor. Trump seçimden önceki son konuşmasında ekonomiyi düzeltmek gibi gündemlerden bahsetmeyip havuzla ilgili konuştu. Neyin öncelikli olduğunu anlama kapasitesini kaybetmiş durumda. Trump, ‘Veto Başkanı olmak istemiyorum’ demişti örneğin ama birkaç dakika sonra başka bir şey söylemiş de olabiliyor. Trump, azil gündeminden de korktuğu için imajını düzeltmek adına şu an devlet adamı moduna girebilir. Demokratlar, sürekli Trump ile uğraşan bir görüntü verirlerse bu da onlar için risk olabilir. Daha önceki azil gündemi ve mahkemeler Trump’a yaramıştı. O yüzden bu gündemi abartmamak gerekiyor. Cumhuriyetçi bazı vekiller kendilerini Trump’tan uzaklaştırmak istiyor.”
“Cumhuriyetçilerde de Demokratlarda da İsrailci kanat var”
Koç; Amerika’nın, İsrail’e bakışında ciddi bir kayma yaşandığını vurguladı. Koç’a göre Trump, seçimden önce hıncını İran’dan çıkarabilir:
“Demokratların kamuoyu kaydı. Trump bile İsrail’e para vermemek gündemini dile getirdikten sonra Demokratlar bunun gerisine düşemez zaten. Seçilmeden önce de verdiği görüntü biraz böyleydi. Netanyahu ve İsrail’e çakıyorlardı. Sonra ise kimsenin talebi yokken savaşa girdiler. ‘İsrail’e vereceğimiz parayı kendimize harcayacağız’ deseydi şu an çok farklı bir yerde olurduk. İş işten geçtikten sonra anladığını düşünüyorum. Amerika’nın, İsrail’e bakışında ciddi bir kayma var. Bunun kalıcı olup olmayacağını bilmiyoruz. Gazze’nin etkisi geride kaldıkça azalır mı bilmiyoruz. Michigan’daki aday AIPAC baskısıyla son anda döndü. Birçok insan da bunu biliyor. İsrail’i durdurmak, cezalandırmak ve korumaktan vazgeçmek farklı şeyler. Cumhuriyetçilerin Kongre’deki kanadı hala büyük ölçüde İsrailci. Demokratlarda da hala var. Trump’a ‘Sen öyle dedin ancak iki partideki İsrailciler birleşiyoruz’ diyebilirler. Trump, seçimden önce hıncını İran’dan çıkarabilir. Ses tonundan anlaşıldığı üzere İran yüzünden kaybettiğini anladığını hissettirdi. Ancak üç dakika sonra fikir değiştirebilir. Bel bağlanacak bir insan değil. İran’ı vurarak bir şey elde edeceğini umabilir ancak bu ihtimal ölçemiyoruz. Türkiye ise boşluğu değerlendiremedi. Trump, herkese boncuk dağıtıyor ancak iş pratiğe gelince elde var sıfır. Trump’ın Tayyip üzerinden Türkiye’ye kısmen bir sempatisi var ancak bu somut bir şeye dönüşmedi. Türkiye bence geç kaldı. Demokratlar, Yunanistan-Rum lobisine çok daha açık. Türk uçaklarının hava sahasını ihlal ettiğini söyleyip F-35’lerle ilgili karar çıkarttılar. Trump ise zaten kendi canının derdinde.”
