Cem Gürdeniz: Türkiye, Libya anlaşmasıyla çok büyük bir gol attı
Abone ol
Emekli Tümamiral Cem Gürdeniz, Türkiye ile Libya arasında imzalanan deniz yetki alanları anlaşmasının Mavi Vatan açısından önemine dikkat çekti. Libya'nın doğusundaki yönetimle de uzlaşı sağlanmasını değerlendiren Gürdeniz, Türkiye'nin deniz hak ve menfaatlerine yönelik girişimlere karşı Mavi Vatan yaklaşımıyla mücadele ettiğini söyledi.
Cem Gürdeniz, Ceyhun Bozkurt'la Bölgenin Kalbi programında, Libya anlaşmasının Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki konumu açısından taşıdığı önemi anlattı.
“Türkiye ile Libya müttefik olmalı”
Libya'nın Türkiye açısından stratejik bir konumda bulunduğunu belirten Gürdeniz, iki ülkenin birlikte hareket etmesi gerektiğini vurguladı.
Gürdeniz şunları söyledi:
“Libya, Türkiye'nin Mavi Vatan'ın Akdeniz'deki en büyük alanına açılan giriş kapısıdır. Yani jeopolitik bir kural olarak Türkiye ile Libya müttefik olmalı ve her zaman bu iki ülke birlikte hareket etmeli.”
Libya'nın fiilen ikiye bölünmüş olmasına rağmen Türkiye'nin doğudaki yönetimle de uzlaşı sağlamasını önemli bulan Gürdeniz, bu gelişmenin anlaşmaya yönelik itirazlar açısından da dikkat çekici olduğunu ifade etti.
“Kıbrıs'ın AB'ye alınmasının temel nedenlerinden biri de budur”
Gürdeniz, Kıbrıs'ın 2004 yılında Avrupa Birliği'ne alınmasını Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları ve deniz hâkimiyeti mücadelesiyle ilişkilendirdi. Avrupa'nın Rus gazına alternatif arayışında Doğu Akdeniz doğal gazının önem kazandığını belirten Gürdeniz, Avrupa Birliği'nin bölgedeki deniz alanlarında etkisini artırmayı hedeflediğini savundu.
Gürdeniz şöyle konuştu:
“Sırf Avrupa Birliği Akdeniz'e hâkim olabilmek, Baltık ve Kuzey Denizi'nden Atlantik'ten Suriye kıyılarına, İsrail kıyılarına kadar çok büyük bir deniz alanına sahip olabilmek için bu Kıbrıs'ı aldılar. Kıbrıs'ın AB'ye alınmasının temel nedenlerinden biri de budur. Niye? Çünkü Avrupa, Rus gazına bağlı. Rus gazına alternatif aranıyor. Rus gazına en güzel alternatif de o zaman Doğu Akdeniz doğal gazıydı.”
Türkiye'nin deniz yetki alanlarına ilişkin hak ve menfaatlerini korumaya yönelik mücadelesine de değinen Gürdeniz, Mavi Vatan'ın bu çerçevede ortaya çıktığını belirtti:
“Şimdi bunların derdi Türkiye'yi denizden kuşatmak, Türkiye'yi deniz hak ve menfaatlerinden mahrum etmek. Türkiye ise bunun karşısına Mavi Vatan'la çıktı. 20. yüzyılın en büyük mücadelesi bu olacak, göreceksin.”
“Türkiye, Libya anlaşmasıyla bunlara çok büyük bir gol attı”
Türkiye ile Libya arasında 27 Kasım 2019'da imzalanan anlaşmanın önemine işaret eden Gürdeniz, Libya'nın bölünmüş olmasının anlaşmaya karşı kullanılan argümanlardan biri olduğunu söyledi. Libya'nın doğusundaki Hafter grubunun anlaşmaya uzun süre karşı çıktığını hatırlatan Gürdeniz, doğudaki yönetimle de uzlaşı sağlanmasını değerlendirdi:
“Türkiye, 27 Kasım 2019'da Libya'yla yaptığı anlaşmayla bunlara çok büyük bir gol attı. Ama onların elinde çok güçlü bir argüman vardı. Neydi? Libya bölünmüş bir devlet. ‘Siz sadece bunu batısıyla yaptınız. Doğusu buna karşı.’ Hakikaten de Hafter grubu yıllarca karşı çıktı. E şimdi ne oldu? Tam oy birliğiyle bunu onaylıyorlar. Artı, üstüne bir de bütün o yasaklamaları, Türkiye aleyhindeki kararları geri çekiyorlar.”
Avrupa Birliği'nin yetkisini sorguladı
Gürdeniz, Avrupa Birliği'nin uluslararası anlaşmaların geçerliliği hakkında açıklama yapma yetkisini de eleştirdi. Avrupa Birliği'nin bu konudaki tutumunu sorgulayan Gürdeniz, Birliğin bir mahkeme ya da Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi olmadığını belirtti:
“Ama bu kadına veya Avrupa Birliği'ne kim veriyor bu gücü? Yani bir anlaşma geçersizdir deme hakkını kim veriyor? Bu mahkeme değil, Yüksek Mahkeme değil, Birleşmiş Milletler değil, Güvenlik Konseyi değil, hiçbir şey değil. Sözde Avrupa Birliği.”
Chevron'un Yunanistan anlaşmasını gündeme getirdi
Gürdeniz, 25 Haziran 2025'te Chevron ile Yunan hükümeti arasında yapılan anlaşmaya da değindi. Anlaşma kapsamında Libya'nın hak iddia ettiği bir deniz alanında lisans verildiğini savunan Gürdeniz, Libya'nın konuyu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne taşıdığını söyledi:
“25 Haziran 2025'te Chevron, Yunan hükümetiyle anlaştı. Girit Adası'nın güneybatısına bakan, Libya'nın neredeyse 25 bin kilometrekarelik bir alanını çalarak —bak, bu kelimeyi kullanıyorum— orada lisans aldılar. Neredeydi o zaman Ursula von der Leyen? Libya gitti, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne şikâyet etti, ‘Burası benim yerimdir.’ dedi. Dinlediler mi? Hayır. Böyle iğrenç bir dönemde yaşıyoruz. Uluslararası hukuk her zaman güçlünün yorumuna da bağlıdır. O yüzden Türkiye denizlerde güçlü olmak zorunda.”
