Meme kanseri tedavisinde devrim niteliğinde yöntem: Sıvı biyopsi nedir?
17:52 14.10.2026 (güncellendi: 17:59 14.10.2026)
© Sputnik
Abone ol
Tıbbi Onkoloji Profesörü Dr. Rumeysa Atabey, meme kanserinde sıvı biyopsiyle tedavi direncinin görüntüleme yöntemlerinden önce tespit edilebileceğini belirtti. Atabey, bu yaklaşımın ileri evre hastalarda hastalığın ilerlemesini aylar boyunca geciktirme potansiyeli taşıdığını söyledi.
Tıbbi Onkoloji Profesörü Dr. Rumeysa Atabey, Serhat Ayan'la Yeni Şeyler Rehberi programında meme kanserinde erken tanının önemine ve ileri evre hastalarda tedavi yaklaşımını değiştirebilecek yeni bir araştırmaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Atabey, kanda tümörden kaynaklanan genetik değişimlerin tespit edilmesiyle, görüntüleme yöntemlerinde hastalığın ilerlemesi görülmeden tedavinin değiştirilebileceğini ve hastalığın ilerlemesinin aylar boyunca geciktirilebileceğini söyledi.
“Sekiz kadından biri meme kanserine yakalanıyor”
Ekim ayının Meme Kanseri Farkındalık Ayı olduğunu hatırlatan Atabey, erken tanının tedavi sürecindeki önemine dikkat çekti. Kadınlara düzenli taramalarını yaptırmaları çağrısında bulundu.
Atabey şunları söyledi:
“Sekiz kadından biri meme kanseri oluyor, biliyoruz. Biz anne babamızdan genleri alıyoruz ama bu genlerin hangisinin hayat boyu aktifleşip bizi kanser yapacağını, hangimizin genlerinin suskun kalacağını ve kanser olmayacağımızı bizim alışkanlıklarımız belirliyor.
Eğer biz o sekiz kadından bir tanesi olacaksak, yani ömrü boyunca meme kanserine yakalanacak o kadın olacaksak, bunun için de elimizde erken tanı diye bir silah var. O yüzden meme kanserinin sekiz kadından birinin başına geldiğini, erken tanıyla hiç ilaç olmaksızın bile tam olarak iyileşebileceğini unutmayın.
Korkmayın. KETEM'lerde, aile sağlığı merkezlerinde de ücretsiz olarak yapılan yıllık taramalarınızı, mamografilerinizi lütfen yaptırtın.”
Kanda tespit edilen genetik değişimler tedavi kararını etkileyebilir
İleri evre, hormona duyarlı metastatik meme kanserinde kullanılan tedavilere değinen Atabey, hastalığın takibinde genellikle belirli aralıklarla görüntüleme yöntemlerinden yararlanıldığını belirtti. Yeni araştırmanın ise kanda tümörden kaynaklanan genetik değişimlerin izlenmesiyle tedavi sürecinde farklı bir yaklaşımın mümkün olabileceğini gösterdiğini şu sözlerle anlattı:
“Bu ileri evre metastatik meme kanseri dediğimiz hormona duyarlı tipte, bizim klasik olarak uyguladığımız tedaviler var. Bunlar hap şeklinde tedaviler. Meme kanserine ‘büyü’ emri veren hormonal yolağı kırmak, büyü emrini ortadan kaldırmak bu ilaçların amacı.
Fakat biz onkolojide ileri hastaların takibinde diyoruz ki işte iki ayda, üç ayda bir filmler çekiliyor; PET tomografi, artık hekim hangisini uygun gördüyse, muayenesini yapıyor. Diyoruz ki işte filmlerde ilerleme yok, işler şu anda yolunda görünüyor.”
“Hastalığın ilerlemesini yedi sekiz ay kadar öteleyebiliyoruz”
Atabey, sıvı biyopsi ya da likit biyopsi olarak adlandırılan yöntemle kanda tümörden kaynaklanan DNA parçalarının incelenebildiğini belirtti. Bu incelemelerde tedavi direnciyle ilişkili ESR1 değişiminin saptanmasının, görüntüleme yöntemlerinde ilerleme görülmeden tedavinin değiştirilmesine imkân tanıyabileceğini söyledi.
Atabey şunları söyledi:
“Bu son çalışma bize gösterdi ki ileri evre meme kanserli hastalarda biz eğer üç ayda bir kanda sıvı biyopsiyle ya da diğer adıyla likit biyopsiyle, bu ctDNA dediğimiz, tümörden kana salınan küçücük ayak izlerini, küçücük tümör genlerini kandan tespit edersek ve burada da ESR1 dediğimiz bir ilaç direnci göstergesini saptarsak, iki hat alan hastada hatların birini tutup diğer hattı bu direnci kıran hatla değiştirdiğimizde, hastalığın ilerlemesini yedi sekiz ay kadar öteleyebiliyoruz.”
“Görüntülemede ilerleme olmadan tedavi değişikliği gündeme gelebilir”
Atabey, araştırmanın öneminin, hastalığın görüntüleme yöntemlerinde ilerlediği görülmeden önce kanda tespit edilen bulgular üzerinden tedavi değişikliğinin yarar sağlayabileceğini ortaya koyması olduğunu ifade etti.
Atabey şunları söyledi:
“İlk defa FDA, daha filmlerde ilerleme olmadan kandan tümörün direnç geliştirdiğini tespit ederek ilacı değiştirmenin faydalı olduğunu gösteren bu çalışmayla söz konusu ilaca onay verdi. Şimdi bu ilaç henüz Türkiye'de yok, henüz ruhsatı da yok ama ileride çok ümit vadediyor. Hastanın ömrünü ne kadar iyileştirdiğine dair henüz sonuçlar olgunlaşmadı. Ama bu ilerlemeyi ertelemesi, ötelemesi bile, filmler normalken bunu da aşması bile hastalıkta ilaç onayını, FDA'in onayını almasını sağlıyor.”
