Hastalandığımızda yapay zekayı nasıl kullanmalıyız?
© Sputnik
Abone ol
Prof. Dr. Fatih Karaaslan, yapay zekânın sağlık alanında hatalı yanıtlar verebileceğini belirterek hekime danışmanın önemini vurguladı. Karaaslan, kişisel sağlık verilerinin yapay zekâ platformlarına yüklenmemesi uyarısında bulundu.
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Fatih Karaaslan, Serhat Ayan'la Yeni Şeyler Rehberi programında yapay zekânın sağlık alanında kullanımına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Karaaslan, yapay zekânın tahlil, MR ve görüntüleme sonuçlarını yorumlamada yardımcı olabileceğini ancak tanı ve tedavi süreçlerinde hekimin değerlendirmesinin esas olduğunu söyledi.
“Biz MR'ı, laboratuvar sonuçlarını ve görüntüleri tedavi etmiyoruz”
Karaaslan, özellikle ortopedi hastalarının MR raporlarını ve görüntülerini yapay zekâ sistemlerine yüklemesinin yaygınlaşmaya başladığını belirterek, görüntüleme sonuçlarının hastanın klinik durumuyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Karaaslan şunları söyledi:
"Mesela bizim ortopedi branşında da artık hastalarımız MR raporlarını, hatta görüntülerini yapay zekâ sistemlerine yükleyebiliyor. Ancak mesela ortopedide bizim için çok iyi bildiğimiz bir gerçek var: Biz MR'ı, laboratuvar sonuçlarını ve görüntüleri tedavi etmiyoruz. Bütün meslektaşlarımız aynı şekilde. Bu görüntüleme bulgusunun hastanın yaşı, yakınması, fizik muayenesi, bazen aktivite düzeyi, beklentileriyle birlikte değerlendirilmesi gerekiyor."
“Klinik bağlam kurmak hâlâ hekimin elinde”
Karaaslan, yapay zekânın görüntü ve raporların yorumlanmasına yardımcı olabileceğini ancak klinik değerlendirme konusunda hekimin rolünün devam ettiğini söyledi:
"Yani yapay zekâ görüntüyü ve raporu yorumlamamıza, yorumlamalarına yardımcı olabilir ama klinik bağlam kurmanın hâlâ bir hekimin elinde olduğu unutulmamalı."
“Yanlış bir cevabı son derece ikna edici verebiliyor”
Yapay zekânın hata yapabildiğine dikkat çeken Karaaslan, sağlık alanında yapay zekâdan alınan yanıtların kesin doğru olarak kabul edilmemesi gerektiğini belirtti:
"Mesela ‘Yapay zekâ hata yapar mı?’ diye bir soru sorsak, kesinlikle yapay zekâ hata yapabiliyor. Yapay zekânın çok tehlikeli bir özelliği var; yanlış bir cevabı bazen son derece ikna edici bir biçimde verebiliyor. Bu nedenle sağlık alanında ‘Yapay zekâ söyledi.’ demek, sizin de ifade ettiğiniz gibi, tamamıyla doğru anlamına gelmiyor."
“Kişisel sağlık verilerinizi platformlara yüklerken dikkat edin”
Karaaslan, yapay zekânın sağlık alanında kullanımında hasta güvenliği ve veri güvenliği gibi konuların önemine dikkat çekti. Kişisel sağlık verilerinin hassas bilgiler olduğunu belirten Karaaslan, bu verilerin yapay zekâ platformlarına yüklenmesi konusunda şu uyarıda bulundu:
"Bu konuda Dünya Sağlık Örgütü'nün de üzerinde durduğu temel konular aslında başında: Hasta güvenliği, veri güvenliği, şeffaflık, algoritmik yanlılık ve sorumluluğun kimde olduğu gibi kavramlar var. Özellikle dinleyicilerimize kendi kişisel sağlık verilerinin son derece önemli ve bireysel, kişiselleştirilmiş datalar olduğunu vurgulamak isterim ve bu tip platformlara yüklerken çok dikkat etsinler."
“Yapay zekâyı tanı koymak için değil, doktor görüşmesine hazırlanmak için kullanın”
Karaaslan, yapay zekânın doğru kullanıldığında hastaların doktor görüşmesine hazırlanmasına yardımcı olabileceğini ifade etti. Yapay zekânın tanı koyması veya tedavi belirlemesi yerine, hastaların hangi soruları doktora yöneltebileceğini öğrenmek amacıyla kullanılabileceğini söyledi:
"Yani genel olarak hastanın yakınması ve ne talep ettiğini belirttikten sonra yapay zekânın bir tanı koyması ve ardından tedavi etmesinden ziyade, onun tavsiye ettiği branşa giderken hangi sorularla beraber gitmesi gerektiğini öğrenmesi açısından yapay zekâyı bu anlamda doğru kullanılırsa çok faydalı buluyorum."
“İlaç ve tedavi kararınızı yapay zekâdan aldığınız bilgiyle değiştirmeyin”
Karaaslan, yapay zekânın sağlık alanında kullanımına ilişkin hastalara üç temel öneride bulundu. İlk olarak yapay zekânın tanı koyma amacıyla değil, bilgi edinme ve doktor görüşmesine hazırlanma amacıyla kullanılmasını önerdi.
Karaaslan şöyle konuştu:
"Yapay zekâyı tanı koymak için değil, bilgi edinmek ve doktor görüşmesine hazırlanmak amaçlı kullanmak, en önemlisi. Bir de bu yapay zekâdan aldığımız bilgi nedeniyle kesinlikle —kronik hastalığı olan bazı dinleyicilerimiz olabilir— ilacımızı, tedavimizi ve ameliyat kararımızı oradan aldığımız bilgiyle değiştirmemek. Kişisel sağlık verilerimizi kesinlikle —altını tekrar çiziyorum— herhangi bir sisteme yüklememek. Çünkü bu datalar, sizin de bahsettiğiniz gibi, kullanılabiliyor..."
