GÖRÜŞ

Suçiçeği aşısında yeni dönem: İkinci doz neden gerekli, kimlere yapılacak?

© Fotoğraf : Bu fotoğraf yapay zeka ile oluşturulmuşturSuçiçeği aşısında yeni dönem: İkinci doz neden gerekli, kimlere yapılacak?
Suçiçeği aşısında yeni dönem: İkinci doz neden gerekli, kimlere yapılacak? - Sputnik Türkiye, 1920, 11.09.2026
Abone ol
Özel
Türkiye’de 2013’ten bu yana tek doz uygulanan suçiçeği aşısında ikinci doz dönemi başladı. Dr. Şenay Pir Zengi, ikinci dozun koruyuculuğu artırdığını belirterek 4-6 yaş grubundaki uygulamanın gerekçesini, hastalığı geçiren çocukların durumunu ve 7 yaş üzerindekilerin neden rutin programa alınmadığını anlattı.
Okulların açılmasıyla çocuklar yeniden kalabalık ve kapalı ortamlarda daha fazla zaman geçirmeye başladı. Bu dönem salgın hastalık riskini artırırken, Sağlık Bakanlığı’nın 4-6 yaş grubu için 2013 yılından bu yana tek doz olarak uygulanan suçiçeği aşısı ikinci dozu rutin takvime eklemesiyle yeni bir dönem başladı. Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Dr. Öğr. Üyesi Şenay Pir Zengi, ikinci doz uygulamasının hem bireysel koruyuculuğu artırması hem de virüsün toplumdaki dolaşımını azaltması açısından önem taşıdığını Sputnik Türkiye’ye değerlendirdi.

‘Hedef, hastalıktan korumaktan çok virüsün dolaşımını durdurmak’

Dr. Şenay Pir Zengi, tek doz aşının hastalığın ağır formlarına karşı yüzde 95’in üzerinde koruma sağladığını, ancak herhangi bir suçiçeğine karşı koruyuculuğun yüzde 80-85 civarında kaldığını belirtti. Zengi, bunun her 100 aşılı çocuktan 15-20’sinin virüsle karşılaştığında, genellikle hafif ancak bulaştırıcı biçimde "aşılıya rağmen suçiçeği” geçirebilmesi anlamına geldiğini ifade etti:

“Tek doz aşı, hastalığın ağır formlarına karşı çok iyi (Yüzde 95'in üzerinde) ama herhangi bir suçiçeğine karşı yüzde 80–85 civarında koruma sağlıyor. Bu, her 100 aşılı çocuktan 15–20'sinin virüsle karşılaştığında "aşılıya rağmen suçiçeği" geçirebileceği anlamına geliyor. DSÖ yüksek kapsayıcılığa ulaşan ülkelere iki dozu öneriyor. Türkiye'de tek doz programı 13 yılını doldurdu; ilk aşılanan kohort artık ortaokul çağında ve okul salgınlarının önlenmesi için birinci dozun bıraktığı boşluğu kapatmak gerekiyordu. Kısacası aşı kötü değil; hedef "çoğu çocuğu ağır hastalıktan korumak"tan "virüsün dolaşımını durdurmak"a yükseldi."

‘İkinci doz koruyuculuğu yüzde 95-98’e çıkarıyor’

İkinci dozun yalnızca bireysel değil, toplumsal açıdan da önem taşıdığını belirten Dr. Şenay Pir Zengi, iki doz sonrasında koruyuculuğun yüzde 95-98 seviyesine çıktığını söyledi:

“İkinci dozla birlikte bireysel düzeyde koruyuculuk yüzde 80–85'ten yüzde 95–98'e çıkıyor; yani aşılıya rağmen hastalanma riski yaklaşık 3–4 kat azalıyor. Toplumsal düzeyde ise ABD verileri öğretici: Tek doz döneminde vakalar aşı öncesine göre yaklaşık yüzde 90 azalmıştı, iki doza geçildikten sonra kalan vakaların da yaklaşık yüzde 85'i ortadan kalktı ve okul salgınları büyük ölçüde bitti. Salgınlar azalınca aşı yaptıramayan bebekler, gebeler, kemoterapi alan ve bağışıklığı baskılanmış kişiler de dolaylı olarak korunuyor. Bu grupların hastalığı ağır geçirdiğini düşünürsek, ikinci dozun en büyük kazancı aslında aşı olamayanlar için.”

‘Çalışmalar aşıdan 5 yıl sonra hastalanma oranının kademeli olarak arttığını gösteriyor’

Tek doz sonrası bağışıklığın yıllar içinde tamamen ortadan kalkmadığını belirten Zengi, ancak aşıdan yaklaşık 5 yıl sonra aşılıya rağmen hastalanma oranının kademeli olarak arttığını ifade etti:

“Antikorlar yıllar boyunca ölçülebilir kalıyor, tamamen kaybolmuyor; ama çalışmalar aşıdan 5 yıl sonra aşılıya rağmen hastalanma oranının kademeli olarak arttığını gösteriyor. Sorun aslında "azalma"dan çok, tek dozun bazı çocuklarda baştan yeterli yanıt oluşturmaması. İkinci doz hem bu çocukları yakalıyor hem de yanıt vermiş olanlarda bağışıklığı pekiştiriyor. Şunu vurgulamak isterim: Aşılıya rağmen geçirilen suçiçeği neredeyse her zaman hafiftir – az sayıda döküntü, düşük ateş, kısa süre. Yani tek doz "işe yaramıyor" değil; ikinci doz o küçük boşluğu da kapatıyor.”

Geçmişte tek doz aşı olan çocuklara ikinci doz nasıl yapılacak?

Sağlık Bakanlığı programına göre 48. aydaki çocukların ikinci dozu rutin olarak, 49-72 aylık yani 4-6 yaş grubundaki çocukların ise yakalama aşılaması kapsamında aile hekimliklerinde ücretsiz olarak yapılacak. 6 yaşını, yani 72 ayı geçmiş ve tek doz aşı olmuş çocuklar ise mevcut durumda ücretsiz programın dışında bulunuyor. Zengi, bu çocuklarda ikinci dozun tıbben aynı şekilde önerildiğini, ailelerin hekimlerine danışarak aşıyı yaptırabileceğini belirtti. İki doz arasındaki sürenin en az 3 ay olması yeterli görülürken, 13 yaş üzerindeki kişilerde bu sürenin 4 hafta olduğu ifade edildi. Ailelerin çocuklarının aşı durumunu e-Nabız üzerinden veya aile hekimlerinden kontrol edebileceği belirtildi. Zaten bir doz oldu, ikinciye gerek var mı?” sorusunun aileler arasında sık sorulduğunu belirten Zengi, ilk dozun çocuğu ağır hastalıktan koruduğunu, ikinci dozun ise hastalanma ve okul ortamında virüsü başkalarına bulaştırma riskini daha da azalttığını söyledi.

Suçiçeğini geçiren çocuklara ikinci doz gerekiyor mu?

Hastalığı daha önce geçirmiş çocukların durumuna ilişkin de bilgi veren Dr. Şenay Pir Zengi, doktor tarafından konulan klinik tanı veya laboratuvar doğrulaması bulunması halinde ikinci doza gerek olmadığını söyledi. Doğal enfeksiyonun ömür boyu koruma sağladığını belirten uzman, ancak ailelerin “bir şeyler çıkmıştı, galiba suçiçeğiydi” şeklindeki hatırasının yeterli olmadığını vurguladı. Çünkü el-ayak-ağız hastalığı, böcek ısırıkları ve impetigo gibi farklı hastalıkların suçiçeğiyle karıştırılabildiğini belirten Zengi, tanı belgeli değilse aşılama yapılması gerektiğini ifade etti. Geçmişte suçiçeği geçirmiş bir çocuğa aşı yapılmasının da zararlı olmadığını söyleyen Zengi, şüpheli durumlarda test yapılabileceğini ancak sağlıklı çocuklarda test yerine doğrudan aşılamanın daha pratik ve ekonomik olduğunu belirtti.
Süper Mikroplar (Temsili) - Sputnik Türkiye, 1920, 31.08.2026
SAĞLIK
ABD'de 4 bin yıllık hastalık geri dönüyor: Florida alarmda
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала