- Sputnik Türkiye, 1920
EKSEN
Ceyda Karan’ın hazırladığı Eksen’de her gün dünyanın farklı bölgelerine dair gelişmeler masaya yatırılıyor.

“Avrupa ipin ucunu kaçırmış durumda, AfD’yi kapatabilirler”

© SputnikCeyda Karan'la Eksen
Ceyda Karan'la Eksen - Sputnik Türkiye, 1920, 08.09.2026
Abone ol
Hasan Köni’ye göre sanayinin lokomotifi Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkeleri uyguladıkları politikalar sebebiyle ‘patlamış’ durumda. Saksonya-Anhalt Eyalet Meclisi seçimlerini kazanan AfD’nin kapatılabileceğini belirten Köni, sağ ve sol arasında tarihsel bir dönüşüm yaşandığı görüşünde.
ABD siyasetine bağımlı NATO politikaları, yükselen enerji maliyetleri ve yoğun göç dalgaları, Avrupa’nın ekonomik ve toplumsal omurgası konumundaki Almanya başta olmak üzere kıta genelinde derin bir krizi tetiklerken liberal söylemlerin gölgesinde yürütülen askeri ve diplomatik stratejiler küresel dengeleri radikal biçimde dönüştürüyor. Washington’daki seçim döngülerine paralel olarak şekillendirilen genişleme hamleleri ve Rusya ile tırmandırılan gerilim, Avrupa’da üretimi sekteye uğratıp sanayi devlerini ağır bir çöküşe sürüklüyor. Öte yandan Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’deki jeopolitik tıkanıklıkların küresel enerji ile tahıl tedarik zincirlerini koparması, Avrupalı merkez hükümetleri yüksek maliyetli Amerikan kaynaklarına mahkûm ederken içeride ekonomik çöküş ve kitlesel göçlerin yarattığı hoşnutsuzlukla yükselen barış yanlısı sağ hareketler üzerindeki baskıların artması, Batı demokrasilerinin kendi içindeki çelişkilerini ve küresel finansal sistemdeki çözülmeyi her geçen gün daha görünür kılıyor.
Trump yönetiminin 'İran'da savaş Ukrayna için barış' çabalarını ve Almanya’daki AfD zaferini Prof. Dr. Hasan Köni ile konuştuk.

“Avrupa’nın patlayacağı tahmin ediliyordu”

Avrupa’nın; savaşı körükleyen politikalar, artan göç ve savunma sanayiye ayırdıkları bütçe ile ‘patladığını’ ifade eden Köni, kıtanın en büyük ekonomisi olan Almanya’nın bu kötü gidişattan en çok etkilenen ülkelerden olduğunu söyledi:
“Son iki senedir Türkiye’nin ihracat yapması sebebiyle Avrupa’yı izliyoruz. Almanya son üç yıldaki gelişmelerde Avrupa’nın en üretken ülkelerinden biriydi. Almanya lokomotifti ve Alman Merkez Bankası piyasalardaki faiz oranlarını belirliyordu. Ancak Trump’ın birinci ve ikinci liderliğindeki gelişmeler, savunma sanayiye ayrılan bütçe, Orta Doğu ve Ukrayna savaşıyla yaşanan göçler Avrupa’nın sosyal yapısını değiştirdi. Trump’ın desteğiyle Rus gazının bombalanması, çok pahalı gaz ve petrolün Amerika’dan gelmesi Almanya’nın üretim kapasitesini aşağı çekti. Avrupa’nın sorunlar içinde erken patlayacağını tahmin ediyorduk. Türkiye’ye farklı etnik yapılardan da olsa Müslümanlar geliyor. Ancak Avrupa ülkelerine yani Hristiyanlığın merkezine Afgan, Pakistanlı ve Orta Doğulu vatandaşlar göç ediyor. Bir sene önce bekliyordum bu olayları. Biden döneminde seçilen yöneticiler bu gelişmeleri önlemeye çalıştılar. Savaşa da sebep oldular. NATO’nun genişleme politikasını 1990’dan bu yana takip ediyoruz. NATO’nun genişlemesi Amerikan seçimleriyle uyumlu. Ne zaman Amerika’da seçim olsa NATO genişliyor. Bunu kendi kamuoylarına Amerikan tipi demokrasi ve liberal yaşamın dünyaya yayıldığı yönünde propaganda yaparak duyuruyorlar. Halbuki kendi içlerinde demokrasi varsa dışardaki demokratları sevmiyorlar kontrol edemedikleri için. Otoriter rejimlerle ise hemen anlaşabiliyorlar. Demokrasi resmi kendileri için var dışarıya da liberal imajını eriyorlar. Avrupa’nın en iyi ekonomisi olan Almanya büyük bir işsizlik nedeniyle patladı. Bunu tahmin etmiştik. Bunu önlemeye çalıştılar. Otoriter rejimlerdeki yolları denediler. Türkiye, Çin’den yılda 56 milyar dolarlık sanayi ve elektronik eşya alıyor. Avrupa bunun üç misli. Sanayi ürünleri yoğun şekilde.”

“Avrupa’da aşırı sağcılar barış istiyor”

Almanya’da AfD’nin seçim zaferiyle ilgili de konuşan Köni, aşırı sağcıların barış istediği bir ‘tarihsel dönüşüm’ yaşandığı görüşünde. Köni, Biden döneminde iktidara gelen Avrupalı siyasetçilerin artık milliyetçi yapıları geliştirdiğini belirtti:
“AfD’yi kapatabilirler. Hukuku zorlayacak başka bir sistem yoksa hukuk edebiyattır. AfD’yi kapatırlarsa Alman halkı ayaklanacak mı? Avrupa zaten ipin ucunu kaçırmış durumda. Avrupa’nın sosyal demokrat ve sol kesimi Rusya ile savaşın devam etmesini isterken aşırı sağcılar barış istiyor. Kendi ülkelerini kurtarmak ve sanayilerini kurmak istiyorlar. Çok ilginç bir tarihsel dönüşüm. Avrupa’nın amacı liberalizmi dünyaya yaymak. Barış isteyen Rusya tarafı. Birtakım ‘Ukrayna iyi savaşıyor’ imajı yaymaya çalışıyorlar. Ancak artık teknoloji sayesinde Çin ve Rus gazetelerini okuyabiliyoruz ve durumun Avrupa’nın anlattığı gibi olmadığını görebiliyoruz. Gerçek Ukrayna’nın Karadeniz kısmının kapandığı. Ukrayna neredeyse kara ülkesi haline geldi. Tahılı Tuna Nehri’ne buradan Romanya’ya daha sonra da Karadeniz’e gönderebiliyorlar. Bu durumun devam etmesi mümkün değil ancak İngiltere Ukrayna’yı ciddi şekilde destekliyor. Ancak İngiltere de birkaç parçaya bölündü. İskoçya da ayrılmak istiyor. Biden döneminde seçimi kazanıp geldiler. Şimdi kaybederlerse askeri harcamaların, göçmenlerin artmasının, sanayileşmenin geri gitmesinin bedelini ödeyecekler ve bunda korkuyorlar. Bu yapı da milliyetçi yapıları geliştiriyor. Bunlar göçmenlerden ve ekonomik çöküşten rahatsızlar. Bu kesim kolayca faşist ilan edilebiliyor. Sağ hareket Hitler zamanındaki sağ hareket değil. Türkiye’de ‘asker olmak ister misiniz?’ sorusuna yüzde 87 oranında ‘evet’ cevabı veriliyor. Almanya’da bu oran yüzde 17. Alman halkı bu tür propagandayı yemiyor. Savaşı Türkiye’yi de rahatsız edecek şekilde büyütüyorlar. Karadeniz’de Türkiye’nin deniz yetki alanları içinde gemi vuruyorlar. Avrupa ve Amerika olmasa Türkiye, Ukrayna’ya gerekli cevabı verir. Türkiye bunu NATO sistematiği içinde diyemiyor. Karadeniz’de en büyük alana sahip ülke Türkiye ve en büyük donanma da Türk donanması. Ukrayna, Rusya’nın müdahale edeceğini anladı. Witkoff ve Kushner bunun üzerine Rusya’ya gelerek barış görüşmelerini başlattı. Yoksa Rusya müdahale edecekti. Rusya vurmaya başlarsa durum fenalaşır. Avrupa ve Avrupa kamuoyu savaşa hazır değil. Amerika’nın koruması altında birtakım laflar söylediler. Amerikalılar istediği seçimleri yaptılar. Avrupa, Amerika’nın oyun alanıydı. Şimdi hepsi yine Amerika’nın karşısına dizilip Trump’ın diyeceklerini dinliyorlar. Bunların yanı sıra özgürlük istemeye başlayan Fransa, Almanya ve Hollanda yatırdıkları altınları geri çektiler.”

“Kötüye giden ekonomik durum Körfez’i etkiliyor”

Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’deki durumun Körfez başta olmak üzere ülkeleri ekonomik açıdan kötü etkilediğini söyleyen Köni, bu yapının sürdürülebilir olmadığı görüşünde:
“Ekonomik durum daha da kötüye gidiyor. Suudi Arabistan ve Arap ülkelerinden gelen petrol Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Kızıldeniz’i de Husiler tutuyor ve onlar İran’ın vekalet gücü. Suudiler ve Körfez ülkeleri zor durumda. Bu zor durum Avrupa’nın aldığı petrolü de pahalıya getiriyor daha çok Amerikan petrolü almak istiyorlar. Bu ekonomide Karadeniz’den tahıl gönderilemiyor, enerji gelmiyor. Bu yapıyı devam ettirmeye çalışıyorlar. Zelenskiy denen köçek rolleri yapan adam güya direnerek toprak parçası vermeyeceğini söylüyor ki o topraklar Ruslara ait. 1992’de kurulan Rusya Federasyonu; Beyaz Rusya, Ukrayna ve Rusya’dan oluşuyordu. Şimdi Ukrayna’yı NATO’ya sokmaya çalışıyor. Bu elbette savaşa sebep olur. ‘Kötü adam Rusya, Ukrayna’ya saldırıyor iyi adam Ukrayna Rusya’nın içlerine saldırıyor’ diyorlar ancak kurmay heyetine bakınca İngilizleri, Fransızları ve Almanları görüyoruz. İstihbarat Amerika’dan geliyor ve Ukrayna savaşıyor. Yakaladıkları paralı askerleri de sisteme sokuyorlar. Böyle bir yapı demokratik rejimler açısından kabul edilebilir değil. Demokrasi sadece kendileri için var. AfD göçmenlere yaptığını Amerika yapınca ‘Amerika’nın ekonomisi bozuluyor’ deniyor Almanya’nın Türkiye’nin ekonomisi bozulmuyor mu? Suudi Arabistan ilk kez Avrupa Merkez Bankası’ndan yedi milyar dolar istemiş durumda. Çünkü petrol satamıyorlar.”
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала