https://anlatilaninotesi.com.tr/20260807/arastirma-diyet-kola-ve-yapay-tatlandirici-bilissel-gerilemeyi-hizlandirabilir-1107849207.html
Araştırma: Diyet kola ve yapay tatlandırıcı bilişsel gerilemeyi hızlandırabilir
Araştırma: Diyet kola ve yapay tatlandırıcı bilişsel gerilemeyi hızlandırabilir
Sputnik Türkiye
Neurology'de yayımlanan çalışmaya göre, düşük ve sıfır kalorili yapay tatlandırıcıların düzenli tüketimi, özellikle 60 yaşın altındaki bireylerde bilişsel gerilemenin daha hızlı yaşanmasıyla ilişkili bulundu. İşte detaylar...
2026-08-07T15:05+0300
2026-08-07T15:05+0300
2026-08-07T15:05+0300
sağlik
kola
hafıza
araştırma
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/07/14/1107394972_0:0:1600:900_1920x0_80_0_0_38572db14f579a34c07daeb1507a352b.jpg
Brezilya'da 12 bin 772 kişinin verilerinin incelendiği araştırmada katılımcılar sekiz yıl boyunca takip edildi. Bilim insanları, araştırmanın başında, ortasında ve sonunda yapılan bilişsel testlerle katılımcıların sözel akıcılık ve genel bilişsel performanslarındaki değişimleri değerlendirdi.Araştırmada kullanılan düşük ve sıfır kalorili tatlandırıcılar arasında aspartam, sakkarin, asesülfam K, eritritol, ksilitol, sorbitol ve tagatoz yer aldı. İncelenen yedi tatlandırıcıdan altısı bilişsel gerilemeyle ilişkilendirilirken, yalnızca tagatoz için benzer bir bağlantı tespit edilmedi.Araştırmaya göre bu tatlandırıcıları en fazla tüketen grupta bilişsel gerileme hızı, en az tüketen gruba kıyasla yüzde 62 daha yüksek bulundu. Buna karşın 60 yaş ve üzerindeki katılımcılarda yapay tatlandırıcı tüketimi ile bilişsel gerileme arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı.Kanıt nedensellik göstermiyorAraştırmacılar, elde edilen bulguların yapay tatlandırıcıların doğrudan bilişsel gerilemeye neden olduğunu kanıtlamadığını, yalnızca iki durum arasında bir ilişki ortaya koyduğunu vurguladı. Çalışmanın başyazarı, Soo Paulo Üniversitesi'nden Claudia Kimie Suemoto "Sadece bu araştırmaya dayanarak, bilişsel bozulma endişesi nedeniyle bir kişiye diyet gazlı içecekleri bırakmasını tavsiye etmem" ifadelerini kullandı. Önceki araştırmalar da risklere işaret etmiştiYapay tatlandırıcılar daha önce de sindirim sistemi sorunları, kalp-damar hastalıkları ve bazı alerjik reaksiyonlarla ilişkilendirilmişti. Buna karşılık mevcut bilimsel verilerin bu ürünlerin kansere neden olduğuna dair kesin bir kanıt ortaya koymuş olmadığı da not düşüldü.2022 yılında 100 binden fazla kişinin dokuz yıl boyunca takip edildiği NutriNet-Sante araştırması ise yapay tatlandırıcı tüketiminin herhangi bir kalp-damar hastalığı riskini yüzde 9, felç riskini ise yüzde 18 artırabileceğini öne sürmüştü.Uzmanlar, yeni çalışmanın yapay tatlandırıcıların uzun vadeli etkilerini anlamak açısından önemli veriler sunduğunu ancak kesin sonuçlara ulaşabilmek için farklı popülasyonlarda yapılacak yeni araştırmalara ihtiyaç bulunduğunu belirtiyor.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260807/bilim-insanlarindan-hafiza-kesfi-unutulan-anilar-geri-getirilebilir-mi-1107849020.html
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
kola, hafıza, araştırma
Araştırma: Diyet kola ve yapay tatlandırıcı bilişsel gerilemeyi hızlandırabilir
Diyet kola ve diğer yapay tatlandırıcılı içecekleri düzenli tüketenler için dikkat çeken bir araştırma yayımlandı. Hakemli bilim dergisi Neurology'de yayımlanan çalışmaya göre, düşük ve sıfır kalorili yapay tatlandırıcıların düzenli tüketimi, özellikle 60 yaşın altındaki bireylerde bilişsel gerilemenin daha hızlı yaşanmasıyla ilişkili bulundu.
Brezilya'da 12 bin 772 kişinin verilerinin incelendiği araştırmada katılımcılar sekiz yıl boyunca takip edildi. Bilim insanları, araştırmanın başında, ortasında ve sonunda yapılan bilişsel testlerle katılımcıların sözel akıcılık ve genel bilişsel performanslarındaki değişimleri değerlendirdi.
Araştırmada kullanılan düşük ve sıfır kalorili tatlandırıcılar arasında aspartam, sakkarin, asesülfam K, eritritol, ksilitol, sorbitol ve tagatoz yer aldı. İncelenen yedi tatlandırıcıdan altısı bilişsel gerilemeyle ilişkilendirilirken, yalnızca tagatoz için benzer bir bağlantı tespit edilmedi.
Araştırmaya göre bu tatlandırıcıları en fazla tüketen grupta bilişsel gerileme hızı, en az tüketen gruba kıyasla yüzde 62 daha yüksek bulundu. Buna karşın 60 yaş ve üzerindeki katılımcılarda yapay tatlandırıcı tüketimi ile bilişsel gerileme arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı.
Kanıt nedensellik göstermiyor
Araştırmacılar, elde edilen bulguların yapay tatlandırıcıların doğrudan bilişsel gerilemeye neden olduğunu kanıtlamadığını, yalnızca iki durum arasında bir ilişki ortaya koyduğunu vurguladı. Çalışmanın başyazarı, Soo Paulo Üniversitesi'nden Claudia Kimie Suemoto "Sadece bu araştırmaya dayanarak, bilişsel bozulma endişesi nedeniyle bir kişiye diyet gazlı içecekleri bırakmasını tavsiye etmem" ifadelerini kullandı.
Ancak çalışmanın, yapay tatlandırıcıların
tip 2 diyabet ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili olabileceğine dair mevcut bulguları güçlendirdiğini belirtti.
Önceki araştırmalar da risklere işaret etmişti
Yapay tatlandırıcılar daha önce de sindirim sistemi sorunları, kalp-damar hastalıkları ve bazı alerjik reaksiyonlarla ilişkilendirilmişti. Buna karşılık mevcut bilimsel verilerin bu ürünlerin kansere neden olduğuna dair kesin bir kanıt ortaya koymuş olmadığı da not düşüldü.
2022 yılında 100 binden fazla kişinin dokuz yıl boyunca takip edildiği NutriNet-Sante araştırması ise yapay tatlandırıcı tüketiminin herhangi bir kalp-damar hastalığı riskini yüzde 9, felç riskini ise yüzde 18 artırabileceğini öne sürmüştü.
Uzmanlar, yeni çalışmanın yapay tatlandırıcıların uzun vadeli etkilerini anlamak açısından önemli veriler sunduğunu ancak kesin sonuçlara ulaşabilmek için farklı popülasyonlarda yapılacak yeni araştırmalara ihtiyaç bulunduğunu belirtiyor.
