Altın fiyatları neden düştü, ons altında dip görüldü mü? Prof. Dr. Yıldırım yıl sonu beklentisini açıkladı

Toplantı öncesinde de aslında politika faizinde değişiklik beklemiyorduk. Beklediğimiz gibi oldu. Piyasanın ortak beklentisi zaten faizin sabit tutulması yönündeydi. Ama burada asıl önemli olan faiz kararından çok bu karar metninin tonu. Çünkü biliyoruz ki aslında bu tarz karar metinleri bazen sinyaller verir. Bir sonraki toplantının, bir sonraki kararın sinyallerini verir. Çünkü Merkez Bankası'nı başta birçok merkez bankası gibi iki gelişme çok rahatsız ediyor. Birincisi bu Haziran ayında çekirdek enflasyonda görülen artış. İkincisi de sizin de söylediğiniz gibi jeoekonomik etkilerle birlikte bu petrol, motorin ve tahıl fiyatlarından kaynaklanan maliyet baskıları. 70'ler seviyesinden daha da aşağı iner mi derken petrolün gene 90'lar seviyesine yükselmesi ve yeni yeni arz şokları ihtimalleri aslında Merkez Bankasının da metninde bu sıkı para politikasındaki kararlılığını koruması anlamında ve yukarı yönlü riskleri de daha bir dikkat çeken, daha bir şahin ton üzerinden sergilemesi gene beklentiler içerisindeydi. Ve büyüme vurgusu çok fazlaydı. Yani baktığımızda büyümedeki yavaşlama endişesi aslında faizin çok daha önünde bir vurgu içeriyor. Merkez Bankası'nın açıklaması içerisinde.

Artık kim görse 'Altın ne olacak' diyor. Belli dönemlerde altın tabii bizlerin geleneksel olarak en çok, en güvenli liman dediğimiz kıymetli madenlerin başında olduğu için tabii ki altın hem mikro düzeyde bireylerin hem de makro düzeyde aslında bugün Merkez Bankası, dünyadaki Merkez Bankası rezervlerine baktığımızda altın birçok piyasayla ilgili göstergeyi de bize sunuyor. Yani yılın ilk dönemlerinde sizin bahsettiğiniz gibi jeopolitik riskler, merkez bankalarının, dünya merkez bankalarının, ülke merkez bankalarının rezerv çeşitlendirme ihtiyacı ve bu güvenli liman talebiyle güçlü bir görünüm sergiledi. Bu beklentinin çok dışında aslında beklenmedik bir savaşın getirdiği bir riskle oluşan bir noktaydı. Şubat ayından sonra ise doların güçlenmesi başta ve Amerika Birleşik Devletleri faizlerinin uzun sürede yüksek kalacağı beklentisiyle birlikte küresel yatırımcıların çoğunlukla bu teknoloji hisselerine yönelmesi, bunların hepsi belirgin bir düzeltme sağladı. Son günlerde tablo yeniden değişti. Biz Amerika Birleşik Devletleri-İran savaşının genişlemesi, Hürmüz Boğazı'nın ardından şimdi artık Kızıldeniz'i, Karadeniz rotalarını bunlarla ilgili riskleri de konuşmaya başladık. Altının bu güvenli liman özelliği yeniden gündeme geldi ve işte ons altının düşüş kanalını daha yukarı kırdığını, işte 4 bin 130 dolar civarlarında zannedersem yükselmesi de bu açıdan önemli.

Altını aslında üç ana konu destekliyor. Birincisi, merkez bankaları da aynen bizler gibi nasıl bir harcama yapacağımız zaman biz yastık altındaki altınlarımızı bozduruyoruz, ilerletiyoruz. Merkez bankaları da bu altın satışını gerçekleştirirken bir taraftan da alımını gerçekleştiriyor. Dolayısıyla şu anki konjonktürde aslında satmış olduğu ve çeşitliliğini bozan altının alım aşamasında merkez bankalarının yöneldiğini görüyoruz. Bu noktada düşükken alacağı için bu bir göstergedir ki birkaç zaman sonra altın fiyatları yükselecektir. İkincisi bu jeopolitik risklerin kalıcı hale gelmesi. Bitti bitiyor, o küçük vade, orta vade derken aslında yani Rusya-Ukrayna savaşına döner mi endişesiyle birlikte ilerleyen bir sürece girmesi. Üçüncüsü de küresel rezerv sisteminin giderek bu çeşitlenme ihtiyacı. Yani kısa vadede güçlü dolar, yüksek faiz nedeniyle tabii ki dalgalanmalar devam eder. Ama orta uzun vadede ana yükseliş hikayesinin bozulduğunu düşünmüyorum. Ve genelde de hani yıl sonu beklentisi anlamında baktığımızda hani baz senaryoda 4500-4900 dolar bandını makul buluyorum. Şu anki konjonktürde tabii farklı gelişmeler ışığında bu tekrardan büyüyebilir, 5000 doların üzerine de gündeme gelebilir. Bu nokta, bu senaryo biraz doların da 52 civarında olduğu bir senaryoda aslında mümkün.

'Bu açıklama o dönemde de yani gene manipülatif bir yaklaşım olarak da biraz değerlendirildi. Yani burada belli ki kaybedilen bir şeyler varsa kazanan da bir taraf var. Bunu böyle değerlendirmek lazım. Dolayısıyla tabii ki petrolün aslında bu ekonomik altyapılara ve ekonomik konjonktüre etkisi bilinen bir nokta ve tabii hani biz işte faizi, enflasyonu konuştuğumuz bir noktada tabii ki petrolün de fiyatlamaya olan etkisi çok kıymetli ve göz ardı edilmemesi gereken bir nokta. Yani petrol fiyatları önemli bir gösterge ve jeopolitik riskler azalır, işte Brent petrol yeniden bu 65-70 dolar bandına doğru gerilerse, hem bizim hem de dünyadaki merkez bankasının aslında daha bu yılın ikinci yarısında daha rahat faiz indirimine başlayabileceği bir alandan bahsedebiliriz. Çünkü enerji maliyetlerinden kaynaklanan enflasyon baskısı bizleri çok etkiliyor. Biz ilk bu kriz başladığında diyorduk ki olumlu senaryo, işte orta vadeli olumlu ve kötü senaryo diyorduk. Artık orta ve kötüyü konuşur olduk, olumluyu tamamen bıraktık diyebiliriz. Yani uzun süre bir kere petrol fiyatlarının uzun süre yüksek kalması durumunda tablo değişiyor. Bu kez hani sadece enflasyondan değil, büyüme üzerindeki bu baskının artması ekonomide de stagflasyon dediğimiz bu yüksek enflasyonla düşük büyümenin aynı anda yaşandığı risk ortaya çıkıyor. Bu da tabii ki her anlamda piyasanın mekanizmasını bozduğunu gösteriyor.'

Altın hani bu tarz öngörülemeyen risklerin olduğu zaman da hala güvenli liman olmayı devam ettiriyor. Yani ons altının tarafında işte 4500-4900 dolar bandında bir yıl sonu beklentimiz var. Gram altında da gene 7600-8300 TL arası bir yaklaşık beklenti üzerinde gideceğiz. bu petrolün kalıcı olarak 100 doların üzerine çıkmaması senaryosu, onu da söylemiş olalım.