“NATO ‘ortak düşman’ vurgusu yapamıyor, militarizasyon cisimleşti”
© Sputnik
Abone ol
Tunç Akkoç’a göre NATO Zirvesi’nin ilk gününde militarizasyon ve silahlanma yarışı cisimleşmiş oldu. ROKETSAN ile Palantir’in ortak yürüteceği bir projenin ilan edildiğini aktaran Akkoç, NATO’nun ‘ortak düşman’ vurgusu yapamadığı görüşünde.
NATO Zirvesi’nin ilk günü Ankara Ticaret Odası’nın ev sahipliğinde düzenlenen Savunma Sanayi Forumu ile ittifak üyesi ülkelerin devlet başkanları ile Lockheed Martin ve Rheinmetall gibi küresel dev silah şirketlerinin üst düzey yöneticilerini bir araya getirerek adeta gövde gösterisine dönüşen transatlantik bir silahlanma yarışına sahne oldu. Forumda konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, balistik füzeler ve dronelar gibi nispeten ucuz silahlardaki eksiklikleri kapatmak adına drone alanına 40 milyar dolar ayrılacağını belirterek kapsamlı bir "Transatlantik savunma sanayi devrimi" çağrısında bulunurken; dünyanın yarısından fazlasını hedef tahtasına oturtan bir yaklaşımla Rusya, Çin, Kuzey Kore ve İran'ın ortak hareket ettiğini savunarak ittifak için yeni bir "ortak düşman" algısı yaratmaya çalıştı.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Ukrayna ile birlikte savunma sanayisini güçlendirme ve silah desteğini artırma mesajları verirken üye ülkelerin Rusya karşısında tam bir ortak paydada buluşamaması, zirve öncesinde NATO içindeki derin çatlakları ve birlik eksikliğini net bir şekilde gözler önüne serdi. Zirvede, milyarlarca dolarlık projelerin havada uçuştuğu, ROKETSAN ile tartışmalı yapay zeka şirketi Palantir arasında ortak bir projenin ilan edildi.
NATO Zirvesi’nin ilk gününü Gazeteci Tunç Akkoç ile konuştuk.
“Zirvenin ilk gününde silahlanma yarışı vardı”
Zirvenin ilk gününde en öne çıkan tablonun silahlanma yarışı olduğunu belirten Akkoç, devlet yetkilileri ile silah şirketlerinin birlikte hareket ettiğini söyledi:
“Bugün Ankara Ticaret Odası’nda Savunma Sanayi Forumu gerçekleştirildi. Yarın esas zirve başlayacak. NATO Genel Sekreteri konuşmalar yaptı. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula Von der Leyen vardı. Bugünkü forumda iki önemli tema vardı. Militarizasyon hiç de abartı değil. Forumda başından sonuna bir silahlanma yarışının cisimleşmiş halini gördük. Rutte, ‘Biz bir Transatlantik savunma sanayi devrimi yapmalıyız. Daha fazla silah ve ucuz ürün üretmeliyiz’ dedi. NATO üstün silahlarıyla biliniyor. Ancak NATO ülkeleri balistik füzeler ve dronelar gibi nispeten ucuz olan silahlarda çok iyi bir noktada değil. Rutte de buna vurgu yaptı. Drone alanına 40 milyar dolar ayıracaklarını söyledi. Silahlanma yarışının içinde olduğumuzu bu forumda hissedip gördük. Geçmişte de bu vardı. Silah şirketleri eskiden de NATO’nun ayrılmaz parçasıydı ancak bugün başka bir tablo var. En büyük silah şirketleri bugün sahnedeydi. Lockheed Martin’in şefi konuşma yaptı. Alman Rheinmetall’in yetkilileri de forumdaydı. Devlet başkanları ve şirket yetkilileri bu süreci beraber yönetiyorlar. En çarpıcı noktalardan biri buydu. Sembolik açıklamar ve törenler yapılıyor. Gazetecilerin soru sorduğu bir ortam yok. Temsili bir gösteri niteliğinde bir etkinlik gibi. 20 civarında insan konuşmuş oldu bugün. Farklı ülke ve şirketlerin ortak yürütecekleri, milyar dolarların yatırıldığı projeler tanıtıldı. Yarın liderlerin bir arada olacağı yere gazetecilerin tamamı katılamayacak. Gazeteciler pek soru soramadı.”
“Von der Leyen, Türkiye ile iş birliği sorusuna kaçamak yanıt verdi”
Von der Leyen’in Türk firmalarla iş birliği sorusuna kaçamak bir yanıt verdiğini aktaran Akkoç, ROKETSAN ile Palantir arasındaki ortak projeye dikkat çekti. Akkoç’a göre NATO içinde bir bütünlük sağlanamadı:
“İlginç bir sahne yaşandı. Avrupa Birliği’nin savunma sanayi ile ilgili SAFE Projesi var. Avrupa Birliği 2030 yılına kadar savunma sanayiye 800 milyar Euro aktaracak. Moderatör, Türk firmalarla iş birliğinin yönünü sorunca Leyen’in kaçamak bir yanıt verdiğini gördüm. ‘150 milyar Euro’luk kısmı SAFE Projesi, bunun da yüzde 35’ine dahil olabilir’ dedi. Leyen, taahhütkar bir şey söylemedi. ROKETSAN ile Palantir’in ortak yürüteceği bir proje ilan edildi. Buna da dikkatli bakmak lazım. Palantir’e Avrupa’da bile yan gözle bakılıyor. Bu yüzden bunu kuşkuyla karşıladım. NATO içinde bir bütünlüğün olmadığı bir dönemden geçiyoruz. Trump yola çıkmadan önce Ukrayna’da ‘barış’ vurgusu yaptı. Bugün ise forumda Von der Leyen’in, Rutte’nin diğer yetkililerin Ukrayna konusuyla ilgili savaş tamtamlarını çaldıkları konuşmalar yapıldı. Zelenskiy de benzer bir konuşma yaptı. Leyen, ‘Ukrayna’dan çok şey öğrenmeliyiz’ dedi. ‘Savunma sanayisini Ukrayna ile birlikte güçlendirelim’ mesajı verdi. Ukrayna vurgusu içeren konuşma yaptı Leyen. Rutte de aynı şekilde. Bugün Ukrayna’ya silah desteğini artırma konusuyla ilgili aynı şeyleri söylediler. Yarın bu konuda bir ayrılık ve bir tartışma bekliyorum. NATO’daki birliğin olmadığını gösteren bir şey daha var. NATO’da Soğuk Savaş’ta olduğu gibi Rusya’ya karşı konumlanma var ancak ‘ortak düşman’ tarifi yapılamıyor. Rutte, ‘Bugün Rusya, Çin, Kuzey Kore ve İran giderek daha fazla birlikte hareket edip birlikte çalışıyor. Bu bizim faydamıza değil. Transatlantik bir savunma sanayi devrimi yapmalıyız’ dedi. Buradan ortak düşman algısı çıkmıyor. NATO üyesi ülkeler birbirinden farklı düşünüyor. Ancak böyle bir düşman algısı yaratabiliyorlar. Rutte, dünyanın yarısından fazlasını düşman kategorisinde gibi gösterdi. Zirvede birlik görüntüsünü görmeyeceğimizi düşünüyorum.”
“Yeni motivasyonlar yaratmaya çalışıyorlar”
“Amerika’daki büyük şirketlerin yetkilileri vardı zirvede. Aslında silahlanma yarışı bağlamında ülkeler ve silah şirketleri arasında bir mücadele var. Milyarlarca dolar harcanacak. Kim üretecek bu silahları? Avrupalılar mı Amerikalılar mı? Bunlar rekabet içinde. Almanlar çok aktif. Forumda Türklerden çok yabancılar var. Çok fazla Alman var. Almanya’nın içine girdiği militarizasyon süreciyle örtüşen bir durum yaşanıyor. Sürpriz bir misafir daha vardı. Lindsey Graham kenarda tek başına oturuyordu. Aslında o da büyük eleştirilere maruz kalan biri. O da silah şirketlerinin hamisi olarak bilinir. O sıfatıyla kenarda tek başına oturuyordu. Savunma sanayi harcamalarını yüzde beşe çıkartmak fazla olduğu için sürekli yeni argümanlarla motivasyon yaratmaya çalışıyorlar.”
