- Sputnik Türkiye, 1920, 19.10.2024
SAĞLIK
Sağlık haberleri, sağlıklı beslenme, sağlıklı yaşam üzerine her şey

Bilim insanları yaşlı insan hücrelerini yeniden gençleştirmeye çalışıyor

© Fotoğraf : Bu fotoğraf yapay zeka ile oluşturulmuşturGlokom, araştırma
Glokom, araştırma - Sputnik Türkiye, 1920, 26.06.2026
Abone ol
Yaşlanma, hücrelerimizin de kaderi mi? Bilim insanları ilk kez yaşayan bir hastada hücresel yaşlanmayı tersine çevirmeye çalışıyor. İlk hedefleri kritik göz hastalığı glokomu tersine çevirmek.
Boston merkezli özel bir biyoteknoloji girişimi, optik sinir hasarlarını (optik nöropatiler) tedavi etmek üzere geliştirilen dünyanın ilk gen terapisi uygulamasını bir canlı hastaya gerçekleştirdi. Tedavi, özellikle açık açılı glokom (OAG) hastalarını hedef alıyor.
Glokom, gözün drenaj sistemini tıkayarak optik sinire zarar veriyor ve görme kaybına yol açıyor.

Modern tedavilerin sınırı

Günümüzde glokom tedavileri, yalnızca mevcut görme seviyesini korumaya yarıyor. Kaybolan görmeyi geri getirme imkanı sunmuyor. Bu noktada yeni geliştirilen ilacın devreye girmesi hedefleniyor. İlaç, OCT4, SOX2 ve KLF4 (kısaca OSK) genlerini kullanarak yetişkin hücreleri daha kök hücre benzeri bir duruma yeniden programlıyor.
İlaca yer veren Nature dergisi, hayvan deneylerinde kısmi başarı elde edilmiş olsa da bu teknolojinin ciddi riskleri barındırdığını aktardı. Riskler arasında, özellikle kanser hücrelerinin kontrolsüz çoğalması tehlikesi öne çıkıyor. Ancak göz, hayati organlar arasında “kritik olmayan” bir konumda olduğu için ilk insan denemesi için uygun bir hedef olarak seçildi.

Epigenetik devrimi mi, riskli mi?

Harvard Tıp Fakültesi Genetik Profesörü David Sinclair, konuya ilişkin yaptığı açıklamada şunları söyledi:

Araştırmalarımız, yaşlanmanın büyük ölçüde epigenetik bilginin kaybından kaynaklandığını, geri dönüşü olmayan hasarlardan değil, gösteriyor. Bu klinik çalışma, o bilgiyi geri yüklemenin insan hastalıklarını iyileştirebileceğini test etme fırsatı sunuyor.

Sinclair’in ekibi, 2020’de Nature dergisinde yayımladıkları çalışmada farelerde bazı hücreleri yeniden programlamayı başarmıştı. Bu çalışma, 2016’da Salk Enstitüsü’nde başlayan araştırmalara dayanıyordu. Ancak genlerin aşırı ifade edilmesi veya uzun süre aktif kalması durumunda farelerde tümör oluşumu gibi ciddi yan etkiler gözlenmişti.
2020 çalışmasında Sinclair, tümör riskini azaltmak için genlerden birini çıkardı ve istenen genleri doğrudan hedef hücrelere taşıyan bir virüs kullandı. O dönemde uzmanlar, tedavinin insanlara uygulanabilmesi için daha fazla güvenlik çalışması gerektiğini vurgulamıştı.

Klinik denemeler ne diyor?

ABD merkezli şirketin Bilimsel Direktörü Sharon Rosenzweig-Lipson da şu açıklamayı yaptı:

Ön klinik çalışmalarımız, kontrollü OSK gen ifadesinin sağlıklı hücre fonksiyonuyla ilişkili epigenetik desenleri sıfırladığını, doku performansını iyileştirdiğini ve hayvan modellerinde görsel fonksiyonu geri kazandırdığını gösterdi. ER-100’ü klinik aşamaya taşımak, epigenetik restorasyonu yaşa bağlı hastalıklar için yeni bir ilaç sınıfına dönüştürme yolunda önemli bir adım.

Tedavi başarılı olursa, milyonlarca glokom hastası için umut kapısı açılacağı aktarıldı. Çünkü mevcut tedaviler görmeyi iyileştiremiyor, ancak hücresel saat geri döndürülebilirse durumun değişebileceği düşünülüyor.
Alarm, uyku, uyumak - Sputnik Türkiye, 1920, 26.06.2026
YAŞAM
TÜİK açıkladı: Türkiye'de geçen yıl en çok neye zaman ayrıldı?
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала