https://anlatilaninotesi.com.tr/20260605/ilk-kez-basarildi-bilim-insanlari-insan-embriyolarinin-genlerini-duzenledi-1106284395.html
İlk kez başarıldı: Bilim İnsanları insan embriyolarının genlerini düzenledi
İlk kez başarıldı: Bilim İnsanları insan embriyolarının genlerini düzenledi
Sputnik Türkiye
Yeni nesil ‘baz editleme’ teknolojisiyle gerçekleştirilen çalışma, kalıtsal hastalıkların embriyo aşamasında düzeltilmesi umudunu artırırken, etik tartışmaları da alevlendirdi. Detaylar haberde...
2026-06-05T14:53+0300
2026-06-05T14:53+0300
2026-06-05T14:53+0300
yaşam
dna
embriyo
genetik
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/06/05/1106284237_0:54:1024:630_1920x0_80_0_0_c324625a76979145065c880fd2b7a430.jpg
Genetikçi Dr. Dieter Egli liderliğindeki ekip, LDL kolesterol seviyesini etkileyen PCSK9 geni ile fetal hemoglobin üretimini yöneten HBG genini hedef aldı. Araştırmacılar, döllenmiş yumurta ve iki hücreli embriyolarda bu genlerde tek tek harf değişiklikleri yaparak başarılı oldu. Bazı embriyolarda her iki gen aynı anda düzenlendi.DNA baz editleme yöntemi, klasik CRISPR tekniğinin aksine DNA’da büyük kesikler yerine tek sarmalda küçük bir çentik oluşturuyor. Bu sayede önceki yöntemlerde sık görülen kromozom hasarı ve uzun DNA silinmeleri önlenmiş oldu. Dr. Egli, “CRISPR ile yaptığımız deneylerde felaket sonuçlar alıyorduk” diyerek eski yöntemin risklerini hatırlattı.Hala sorunlar varYine de çalışma mükemmel değil. Bazı hücrelerde düzenleme gerçekleşmezken, embriyolar “mozaik” yapıya dönüştü. Yani farklı hücrelerde farklı gen versiyonları oluştu. Bu durum, embriyonun bebek aşamasına ulaşması halinde sağlık sorunlarına yol açabilir.Dr. Egli, çalışmanın klinik kullanıma hazır olmadığını vurguladı: “Yarın kliniklerde kullanılacağını söylemiyoruz. Yan etkiler konusunda hala birçok soru var.” Etik tartışmalarEmbriyo gen düzenlemesi tartışması, 2018’de Çinli bilim insanı He Jiankui’nin CRISPR ile HIV direnci yaratmaya çalıştığı tartışmalı çalışma sonrası alevlenmişti. He, üç yıl hapis cezası almıştı.Yeni çalışma, kalıtsal hastalık taşıyan embriyoların tüp bebek tedavilerinde kullanılabilir hale getirilmesini mümkün kılabilir. Nucleus Genomics’ten Dr. Nathan Treff, “Bu araştırma, hastalıklı embriyoları atmak yerine düzeltmemize yaklaştırıyor” dedi.Ancak bioetikçiler uyarıyor. Wake Forest Üniversitesi’nden Ana Iltis, zararlı etkilerin doğum sonrası ortaya çıkabileceğini belirtti. Berkeley’den Fyodor Urnov ise yöntemin hala riskli olduğunu ve klasik tüp bebek taramasının daha güvenli olduğunu savundu.Nucleus Genomics gibi şirketler, embriyolarda kalp hastalığı, diyabet riski yanı sıra boy ve zeka gibi özelliklerle ilgili tahminler de yapıyor. Şirketin “en iyi bebeğinizi tasarlayın” reklamları eugenik tartışmalarını tetikledi.Uzmanlar, birkaç geni aynı anda düzenlemenin mümkün olabileceğini ancak risklerin arttığını belirtiyor. Çok genli özelliklerin (zeka gibi) kontrolü ise hala uzak görünüyor.Bu gelişme, embriyo düzenlemesinin hastalık tedavisiyle sınırlı kalıp kalmayacağını, yoksa “tasarım bebekler” dönemini başlatıp başlatmayacağını gibi konularda da tartışmalara yol açıyor.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260605/dunyanin-donus-ekseni-80-santimetre-kaydi-bilim-insanlari-nedenini-buldu-1106283144.html
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
dna, embriyo, genetik
İlk kez başarıldı: Bilim İnsanları insan embriyolarının genlerini düzenledi
Columbia Üniversitesi’nden araştırmacılar, insan embriyolarının DNA’sını daha önce görülmemiş bir hassasiyetle düzenlemeyi başardı. Yeni nesil ‘baz editleme’ teknolojisiyle gerçekleştirilen çalışma, kalıtsal hastalıkların embriyo aşamasında düzeltilmesi umudunu artırırken, etik tartışmaları da alevlendirdi.
Genetikçi Dr. Dieter Egli liderliğindeki ekip, LDL kolesterol seviyesini etkileyen PCSK9 geni ile fetal hemoglobin üretimini yöneten HBG genini hedef aldı. Araştırmacılar, döllenmiş yumurta ve iki hücreli embriyolarda bu genlerde tek tek harf değişiklikleri yaparak başarılı oldu. Bazı embriyolarda her iki gen aynı anda düzenlendi.
DNA baz editleme yöntemi, klasik CRISPR tekniğinin aksine DNA’da büyük kesikler yerine tek sarmalda küçük bir çentik oluşturuyor. Bu sayede önceki yöntemlerde sık görülen kromozom hasarı ve uzun DNA silinmeleri önlenmiş oldu. Dr. Egli, “CRISPR ile yaptığımız deneylerde felaket sonuçlar alıyorduk” diyerek eski yöntemin risklerini hatırlattı.
Yine de çalışma mükemmel değil. Bazı hücrelerde düzenleme gerçekleşmezken, embriyolar “mozaik” yapıya dönüştü. Yani farklı hücrelerde farklı gen versiyonları oluştu. Bu durum, embriyonun bebek aşamasına ulaşması halinde sağlık sorunlarına yol açabilir.
Dr. Egli, çalışmanın klinik kullanıma hazır olmadığını vurguladı: “Yarın kliniklerde kullanılacağını söylemiyoruz. Yan etkiler konusunda hala birçok soru var.”
Araştırma şu anda bilimsel bir dergide inceleme aşamasında.
Embriyo gen düzenlemesi tartışması, 2018’de Çinli bilim insanı He Jiankui’nin CRISPR ile HIV direnci yaratmaya çalıştığı tartışmalı çalışma sonrası alevlenmişti. He, üç yıl hapis cezası almıştı.
Yeni çalışma, kalıtsal hastalık taşıyan embriyoların tüp bebek tedavilerinde kullanılabilir hale getirilmesini mümkün kılabilir. Nucleus Genomics’ten Dr. Nathan Treff, “Bu araştırma, hastalıklı embriyoları atmak yerine düzeltmemize yaklaştırıyor” dedi.
Ancak bioetikçiler uyarıyor. Wake Forest Üniversitesi’nden Ana Iltis, zararlı etkilerin doğum sonrası ortaya çıkabileceğini belirtti. Berkeley’den Fyodor Urnov ise yöntemin hala riskli olduğunu ve klasik tüp bebek taramasının daha güvenli olduğunu savundu.
Nucleus Genomics gibi şirketler, embriyolarda kalp hastalığı, diyabet riski yanı sıra boy ve zeka gibi özelliklerle ilgili tahminler de yapıyor. Şirketin “en iyi bebeğinizi tasarlayın” reklamları eugenik tartışmalarını tetikledi.
Dr. Egli, kamuoyunun bu teknolojinin artı ve eksilerini tartışması gerektiğini söyledi: “Bilim insanları veri sunar, sonra karar toplum verir.”
Uzmanlar, birkaç geni aynı anda düzenlemenin mümkün olabileceğini ancak risklerin arttığını belirtiyor. Çok genli özelliklerin (zeka gibi) kontrolü ise hala uzak görünüyor.
Bu gelişme, embriyo düzenlemesinin hastalık tedavisiyle sınırlı kalıp kalmayacağını, yoksa “tasarım bebekler” dönemini başlatıp başlatmayacağını gibi konularda da tartışmalara yol açıyor.
