Mutlak butlan kararı ‘mutlak buhran'a dönüşür mü?

“Mutlak butlan dediğimiz zaman Türkiye’de siyaset-ekonomi ve yargı üçgeninin birbirleri ile çok ciddi somut etkileşimleri söz konusu. Bir siyasi kararın mutlaka ekonomik yansımaları oluyor, bir yargı kararının aynı şekilde ekonomik yansımaları olabiliyor. Burada da İstinaf Mahkemesi’nin Perşembe günü öğleden sonra açıkladığı karar borsalarda, piyasalarda kısıtlı olarak etki yarattı. Ama asıl etki Cuma günü görüldü. Cuma sabahı erkenden önce Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında Finansal İstikrar Komitesi toplandı. Akabinde de Merkez Bankası bir dizi yeni kararı yürürlüğe koydu. Dolayısıyla mutlak butlan tartışması her ne kadar siyaset ve yargıda gündemin ilk maddesi olsa da ekonomide de mutlak butlanın mutlak buhrana dönüşme ihtimali ortaya çıktı. Yani bu siyasi gelişmelerin sonucunda bir ekonomik buhran, ekonomik kriz tetiklenebilir mi? Çünkü geçen yıl 19 Mart’ta Ekrem İmamoğlu’nun göz altına alınması ve ardından tutuklanması ile benzer bir süreç yaşanmıştı. Merkez Bankası faizleri arttırmak zorunda kaldı, 60 milyar dolara yakın rezerv satmak zorunda kaldı.

Şu anda da karar açıklandıktan sonraki bir buçuk günlük sürede Merkez Bankası’nın 6 buçuk ila 10 milyar dolarlık bir rezerv satışı yaptığı resmi verilere yansıdı. Bunun yanı sıra Borsa İstanbul’da sert düşüşler yaşandı. Burada da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yönetim kurulu başkanlığını yürüttüğü Türkiye Varlık Fonu devreye girerek yüklü hisse senedi alımları yaptı. Bu sayede borsanın daha fazla kayıp vermesi önlenmiş oldu. Merkez Bankası bir dizi kararlar aldı. Bu kararlara baktığımızda özellikle sıkı para politikalarının daha da sıkılaştırılmasını içeren adımlar atıldığını görüyoruz. Örneğin dar gelirli, çalışan kesimlerin maaş hesaplarına ek olarak kullandıkları kredili mevduat hesaplarındaki büyüme oranları yüzde 2’den 1’e düşürüldü. Yani insanların gelirlerinden hariç, bankadan nakit kullanma imkanlarını sıkılaştırıldı. Bunun yanı sıra tüketici, bireysel, ihtiyaç, ticari, KOBİ kredisi gibi kullandırdıkları kredilerdeki büyüme oranlarını aşağı çekti. Bankalara böyle bir yükümlülük getirildi, ‘fazla kredi vermeyeceksiniz’ denildi. Sıkı para politikası daha da sıkılaştırıldı. Bunlar mutlak butlan kararından sonraki ilk günde alınan kararlar. Muhtemelen önümüzdeki süreçte bu kararları yenileri izleyecek.

Mutlak Butlan kararından sonra Merkez Bankası ve ekonomi yönetiminin devreye koydukları sıkı para politikasını daha da sıkılaştırma yönündeki adımların önümüzdeki dönemde pek de olumlu sonuçlar vereceğini, enflasyonu aşağı çekeceğini söylemek bana göre güç görünüyor.”