- Sputnik Türkiye, 1920
EKSEN
Ceyda Karan’ın hazırladığı Eksen’de her gün dünyanın farklı bölgelerine dair gelişmeler masaya yatırılıyor.

‘Trump’ın olası kara çıkarması Küba’nın direncine çarpar’

© SputnikCeyda Karan'la Eksen
Ceyda Karan'la Eksen - Sputnik Türkiye, 1920, 05.05.2026
Abone ol
Çağlar Tekin’e göre ABD baskıları sebebiyle elektrik ihtiyacının yarısını karşılayamayan Küba, ambargolara karşı yeni modeller geliştiriyor. İran fiyaskosundan sonra Trump’ın, Küba’da riske girmek istemeyeceğini belirten Tekin, kasım seçimlerini hatırlatarak kara çıkarması ihtimalinin düşük olduğunu söyledi.
Küba, ABD ambargolarının şiddetlenmesiyle tarihinin en derin enerji ve lojistik krizlerinden birini yaşarken ülkedeki elektrik ihtiyacının ancak yarısının karşılanabilmesi başta sağlık ve temel altyapı hizmetleri olmak üzere toplumsal yaşamın tüm alanlarını felce uğratıyor. Yakıt ve malzeme tedarikindeki kısıtlılık nedeniyle sağlık konusunda çığır açan gelişmelere imza atan Küba’da bebek ölümleri sayısında artış yaşanıyor.
Washington’ın baskılarına karşı iç kaynaklarını dönüştürmeye çalışan Havana yönetimi, kamu kurumlarında özerkleşme ve atıkların geri kazanımı gibi zorunlu ekonomi modellerini devreye soksa da altyapıdaki yetersizlik kanser araştırmalarından gıda nakliyesine kadar stratejik sektörleri tehdit etmeyi sürdürüyor. Buna karşın 1 Mayıs’ta ülke nüfusunun yarısından fazlasının ABD karşıtı gösterilerle sokaklara dökülmesi, ekonomik mahrumiyete rağmen halkın yönetimle olan bağının kopmadığını ve dış müdahale senaryolarının toplumsal direnç duvarına çarpacağını gösteriyor.
Trump'ın Küba'yı gasp etme tehditlerini gazeteci Çağlar Tekin ile konuştuk.

‘Küba krizi Latin Amerika’nın tüm yoksul ülkelerini vurmuş durumda’

ABD ambargoları ve baskılarının Küba’yı yüzde 50’ye varan oranlarda elektriksiz bıraktığını belirten Tekin, adada ciddi sağlık ve tedarik sorunu yaşandığını söyledi. Tekin, tüm baskılara karşı Küba halkının ABD’ye karşı direndiğini de kaydetti:
“Küba’da ciddi bir enerji krizi olduğu reddedilecek durumda değil. Bir Rus tankeri ulaştı ancak altyapının tamiratı için ciddi bir malzeme tedarikinde de sıkıntılar yaşanıyor. Küba, mayıs ayına yüzde 50-60 seviyesinde elektrik ihtiyacı karşılanabilecek şekilde girdi. Bu neredeyse yüzde 50’lik ihtiyacın karşılanamadığı anlamına geliyor. Gündüz güneş enerjisinden faydalanılıyor ancak geceleri sorun yaşanıyor. Akaryakıt noksanlığı da yaşanıyor. Çöplerin ayıklanmasından çocukların bakımına kadar pek çok şey etkileniyor. Su motorlarının çalışmaması demek temiz su tedarikinde sıkıntı yaşanması demek. Bu yüzden Küba’da bebek ölüm oranlarında artış gözlendi. 1960’lı yılların başında Küba bu sorunu çözmüş ilk devletti oysa. Bu sorun tek başına Küba ile sınırlı değil. ABD yüzünden pek çok Latin Amerika ülkesi Kübalı doktorları ülkeden göndermek zorunda kaldı. Brezilya bunu kompanse edebiliyor ancak Jamaica edemiyor örneğin. Ülkedeki doktor sayısı azalmış durumda. Küba krizi tek başına Küba’yı değil Latin Amerika’nın tüm yoksul ülkelerini vurmuş durumda. Oralarda da doktor bulunamıyor. Latin Amerika ülkelerinin pek çoğu bu hizmeti Küba’dan alıyordu. Venezuela kıtanın petrol deviydi örneğin ancak Chavez iktidara gelene kadar orada da doktor yoktu. İlk kez Küba sağlık sistemi götürebilmişti. Tüm bir Latin Amerika kıtasının yaşadığı büyük bir sıkıntı var. Çöp temizlenmemesi bir sıkıntı. Petrol gıda nakliyesine vs ayrılıyor. Elektrik çocuk bakımında kullanılıyor bu da sağlık sorunlarına sebep oluyor. Diğer yandan 1 Mayıs’ta 5 buçuk milyon insan ABD karşıtı eylemlere katıldı. Küba’nın nüfusu neredeyse 10 milyon. Milyonlarca insanın sokağa çıkması ABD’nin zulmü altında olduklarını doğruluyor. Küba halkının Küba devletiyle Küba devletinin de Küba halkıyla bir sorunu yok. Okyanusun ortasındaki bir ada olan Küba, ABD’nin soktuğu bir sıkıntıyla baş başa kaldı.”

‘Küba, ABD ambargolarına karşı modelleme yaratmaya çalışıyor’

Küba’nın sosyalist ekonomi planlamasından uzak olarak okunan yeni ekonomi modeline mecbur olduğunu ifade eden Tekin, ambargolar sebebiyle tüm üretimin daha fazla maliyetle yapıldığını kaydetti. Tekin, Rusya’nın Küba’ya ulaşan kargo gemisiyle ABD ambargosunun delindiğini ifade ederek yıllardır süren ambargolara karşı mücadele edildiği görüşünde:
“Bir genelgeyle yeni bir ekonomi modeline doğru belli noktalarda geçişler yapılmaya çalışılıyor. Genelgeyle kamu kurumlarının özerkleştirilmesi gündeme gelmiş durumda. Enerji ve personel tasarrufu başlıkları da bir motivasyon kaynağı. Planlama başlığındaki kimi saptamaların bu kurumlara devri, sosyalist ekonomi planlamasından uzaklaşma olarak okunuyor. Ancak buna bir mecburiyet olarak bakılıyor. Tasarrufların güçlendirmesi üzerinden bir önlem alınmaya çalışılıyor. Geri dönüşüm sistemleri üzerine çalışan bir modelleme yaratmaya çalışıyorlar. ABD ambargosundan kaynaklı ülkeye inşaat malzemesi girmesi engellenmiş durumda. Buna çözüm olarak güneş panellerinin veya diğer malzemelerin getirildiği konteynerler çabalarla evlere dönüştürülüyor. Evinde bozulmalar olan, evsiz kalabilecek durumdaki insanların konut ihtiyacı böyle karşılanıyor. Ülkedeki sebze atıkları, hayvan yemlerine dönüştürülüyor. Bunu Batı Avrupa’da uygulanan modeller olarak biliyoruz ancak Küba buna mahkum kalmış durumda. Daha yüksek maliyetli hayvan yemi üretebiliyor ancak üretebiliyor sonuç olarak. Küba’nın yerel petrolü yüksek kükürtlü. Haliyle bunun elektrik haricinde mazota dönüştürülmesi biraz daha karışık bir süreç gerektiriyor. Bunu da yapamaz hale gelmişlerdi. Ancak yeni bir yöntemle dış bağımlılığı azalttıklarını duyurdular. Ülke bir biçimde kendisini çevirmeye çalışıyor. Ancak bu hiç kolay olmuyor. Günün yarısında elektriğin olmadığı bir ülke. Güneşten kaynaklı elektrik üretimini depolamaya dönük adımlar atıldığı söyleniyor. Ancak bu çok daha farklı bir altyapı gerektiriyor. Bunlar sonuçta kısmi çözümler. Çin’den gelen son araçları ambulanslara çevirmişler. En azından sağlıktaki sürecin aksamamasına çalışıyorlar. Küba’nın kanser araştırmaları merkezleri ciddi sıkıntılar yaşıyor. Ürettikleri ilaçları soğuk hava koşullarında saklamak bile maliyet haline gelmiş durumda. Enerjide yüzde 50 sıkıntı yaşıyorlar. Ancak toplumsal anlamda bir isyan olduğu iddiası gerçekliğe yaslanmıyor. Kübalılar başlarına gelenlerin kimin yüzünden geldiğini biliyor. Hiçbir ülke 21’nci yüzyılda sadece günün yarısında elektriğe erişebildiği bir tabloda sağlıklı bir yaşam süremez. Küba’nın en büyük gelir kaynaklarından biri de turizm. ABD insanları zaten Küba’ya sokmuyor. İnsanların gelişini Meksika üzerinden uçuşlarla çözmeye çalışıyorlar. Rusya’nın kargo gemisi getirmiş olması ABD ambargosunda delinme de yarattı. Ancak bir ay önceye göre rahat bir atmosfer var. Ambargolar yıllardır sürüyor. Son yıllarda ambargolar çok daha yüksek bir seviyede.”

‘Trump, İran fiyaskosundan sonra Küba’da riske girmeyebilir’

ABD’nin Küba’ya dönük karadan bir operasyon ihtimaline karşı da konuşan Tekin, kasım seçimlerini hatırlatarak Trump’ın bu riski almak istemeyeceğini söyledi. Tekin’e göre olası bir kara çıkarması Küba’nın direncine çarpar ve yıkılmak zorunda kalır:
“ABD ordusu Küba’yı havadan yerle yeksan edebilir. Küba buna direnebilecek bir askeri güce sahip değil. Karaya ayak basmasının ardından işler ABD’nin istemediği gibi gidebilir. Küba, ABD’yi yenecek bir orduya sahip değil ancak ABD’lilerin hayatları ‘kıymetli’ Kasım ayında seçim varken ABD askerlerinin cesetlerine tahammül etmeyeceklerdir. İran için anlattığı hikayeler fiyaskoya dönüşmüşken Trump yeni bir riske girmeyebilir. Bir yandan şov amaçlı bir atmosfer yaratmak istiyor. Küba en düşük maliyetli deneme alanıymış gibi gözüküyor. Ülke içinde eski karşıdevrimci Kübalı bir toplam var ve bunlar Trump’ı operasyon için destekliyor. Ancak diğer yandan da ABD ambargosuna rağmen dünyanın pek çok ülkesi kampanya düzenliyor. İnsanlığın kardeşlik elini uzattığı ülkeye müdahale etmek belli maliyetleri olan şeyler. Trump’ın da bunu göze almak isteyeceğini düşünmüyorum. Yine de şov amaçlı bir çıkarma denemesi yapabilirler. Ancak bu Küba’ya çarpar ve yıkılmak zorunda kalır. Çünkü 10 milyon nüfuslu ülkede 5-6 milyon insan ambargolara karşı sokağa çıkmış durumda. ABD Küba’da çok ciddi terör saldırıları da gerçekleştirdi. Küba bunların hiçbiriyle yılmadı. Belli dönemlerde ekonomisi bugünden çok daha iyi pozisyona geldi. Sovyetler Birliği’nin çözüldüğü sürece kadar iyiydi. ABD manyaklığına karşı bir denge dünya için ihtiyaç haline geldi ve Küba bunu gösteriyor. ‘Küba, ABD’ye yönelik bir tehdit’ diyorlar. Küba hangi tehditleri oluşturdu? ABD’nin yolcu uçaklarını mı düşürdü? Terör örgütleyip ABD’ye mi saldırdı? Küba’nın tehdit olmadığı çok açık. Tüm bir kıta neredeyse sömürge ve yarı sömürge ülkeleri. Bu ülkelerin doktoru, altyapısı yok. Bunu Küba sağlıyordu. Venezuela’da Kübalı doktorlara aşkla bakıyorlardı. Küba insan kaynağını geliştirmiş bir ülke. Türkiye’de de deprem olunca doktorlarıyla yardıma geldiler. Pandemide İtalyanlar Sırpların maskelerini çaldı. Fransızlar İtalyanların maskesini çaldı. Bunlar birbirinin maskesini çalarken Küba elindeki maskeyle doktoru uçakla gönderdi. Ufacık Küba’nın İtalya’ya yardım etmesi utanılacak bir şey değil mi? Küba bundan gurur duydu. Arada bir toplumsal sistem farkı var. Kapitalizmin en temel değeri sermaye ve kar. Küba ise ‘benim için önemli olan insandır’ diyor.
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала