Merkez Bankası'ndan akaryakıt fiyatlarına ilişkin açıklama: 'Güçlü oynaklık sergiledi'
© Mustafa Çiftçi
Abone ol
Merkez Bankası Para Politikası Kurulu Toplantı Özeti'nde, jeopolitik gelişmeler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklığın sürdüğünü belirtti ve "Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin süresi enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edecektir." ifadesine yer verildi.
TCMB Para Politikası Kurulu'nun 22 Nisan'daki toplantısına ilişkin özet yayımlandı.
Özette, tüketici fiyatlarının mart ayında yüzde 1,94 oranında arttığı, yıllık enflasyonun 0,66 puan azalışla yüzde 30,87’ye gerilediği anımsatıldı.
Mart ayında tüketici enflasyonunda, jeopolitik gelişmelere bağlı olarak artan enerji fiyatları ve bunun ulaştırma hizmetlerine yansımalarının öne çıktığı ifade edilen özette, bu çerçevede, yıllık enflasyonun enerji ile hizmet gruplarında bir miktar yükselirken diğer ana gruplarda gerilediği bildirildi.
Brent petrol fiyatları: Oynaklık sergiledi
Özette, Brent ham petrol fiyatlarının jeopolitik gelişmelerin etkisiyle hem mart hem de nisan ayında genel olarak yükseliş gösterdiği ve güçlü oynaklık sergilediği bildirildi.
Petrol fiyatlarına benzer şekilde, TTF doğal gaz fiyatlarının arz kısıtları endişesiyle mart ayının ortalarında belirgin bir oranda yükseldikten sonra nisan ayında düşüş eğilimi gösterdiği ifade edilen özette, şu bilgilere yer verildi:
"Ayrıca enerji ile bağlantılı emtia fiyatları dalgalı bir seyir izlemiştir. Enerji ve ham madde akışındaki küresel ölçekte kesintiler, özellikle petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki yüksek artışla birlikte üretim maliyetlerini artırarak küresel ölçekte enflasyonist baskı oluşturma riski taşımaktadır. Küresel Arz Zinciri Baskı Endeksi mart ayında tarihsel ortalamasının üzerinde seyretmiştir. Mart ayında, Hürmüz Boğazı kaynaklı riskler ve alternatif rota arayışları teslimat sürelerini uzatırken güvenlik riskleri nedeniyle sigorta primleri ve navlun fiyatları yükselmiştir. Nisan ayında, Çin’e yönelik konteyner endeksi yüksek seviyelerini sürdürürken küresel konteyner endeksinde ve kuru yük taşımacılık endekslerinde de belirgin fiyat artışları kaydedilmiştir. Döviz kuru sepeti nisan ayının ilk üç haftası itibarıyla ılımlı seyrini sürdürmüştür. Mevsimsel etkilerden arındırılmış imalat sanayi PMI verileri mart ayında hem girdi fiyatlarında hem de ürün fiyatlarında yükselişe işaret etmiştir. Veriler teslim sürelerinde kısmi bir uzamaya işaret ederken, henüz üretimi aksatacak boyutta bir tedarik sorununu ima etmemektedir."
'Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişle ulaştırma hizmetlerinde artış devam ediyor'
Özette, nisanda enflasyon beklentilerinde yükseliş gözlendiği belirtildi. Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, 2026 yıl sonu enflasyon beklentisinin 2,2 puan yükselerek yüzde 27,5 seviyesinde, 2027 yıl sonu enflasyon beklentisinin 1,4 puan artışla yüzde 20,1 düzeyinde gerçekleştiği kaydedildi.
12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin 1,2 puan yukarı yönlü güncelleme ile yüzde 23,4 olurken 24 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin 0,7 puan artışla yüzde 18,0 oranında ölçüldüğü belirtilen özette, 5 yıl sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin ise 0,3 puan yükselerek yüzde 11,9 düzeyine çıktığı bildirildi.
Özette, reel sektör beklentilerine bakıldığında, firmaların 12 ay sonrasına ilişkin yıllık enflasyon beklentisinin mart ayında 0,9 puan artarak yüzde 32,9 seviyesine yükseldiği aktarıldı.
Aynı dönemde hane halkının 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisinin 1,1 puan artarak yüzde 49,9 olduğu bildirilen özette, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ettiği, yakın dönemdeki gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki olası ikincil etkilerinin önem taşıyacağı vurgulandı.
Özette, "Öncü veriler, nisan ayında tüketici fiyatlarının seyrinde enerji ve gıda fiyatlarının öne çıkacağına, ana eğilimin ise bir miktar yükseleceğine işaret etmektedir." ifadesi kullanıldı.
Yurt içi enerji fiyatlarında meskenlere yönelik doğalgaz ve elektrik fiyat artışlarına istinaden önemli bir yükseliş izlendiği bilgisi verilen özette, şöyle denildi:
"Doğal gazda, elektriktekine benzer şekilde, meskenler için fazla tüketim yapan hanelerin daha yüksek ödediği kademeli fiyat uygulamasına geçilmiştir. Bu uygulamanın da etkisiyle nisan ayında meskenlere yönelik doğal gaz fiyatları yüksek bir oranda artmaktadır. Jeopolitik gelişmelerle artan petrol fiyatlarının etkisiyle akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş sürmektedir. Öncü veriler nisan ayında gıda fiyatlarında bir miktar yükselişe işaret etmektedir. İşlenmemiş gıda fiyatları temelde sebze ile et kalemleri öncülüğünde artarken işlenmiş gıda tarafında ekmek fiyatlarındaki yükseliş öne çıkmaktadır. Hizmet grubunda, akaryakıt fiyatlarındaki artışın yansımasıyla ulaştırma hizmetlerinde (özellikle hava yolu taşımacılığı tarafında) artış devam etmektedir. Temel mal grubunda yeni sezona geçişle giyim ve ayakkabı tarafında mevsimsel fiyat artışları izlenirken dayanıklı tüketim mallarında aylık enflasyon mobilya ve beyaz eşyadaki artışlara karşın, otomobil sektöründeki indirim kampanyaları ile ılımlı seyretmektedir. Emtia fiyatlarındaki oynaklığın ve arz kısıtlarının boyutu dikkate alındığında, enflasyon görünümüne yönelik belirsizlik önemli ölçüde yükselmiştir. Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir."
