Tuna Aygün: Sistani velayeti fakihi savunan bir Ayetullah değil

"Irak’taki aktörleri ‘vekil aktör’ olarak da değerlendiremeyiz. İran ile ilişkisini sürdüren aktörler de var. İran’a yakın aktörlerin temelde iki kategoriye ayrıldığını görüyoruz. Bunların bir kısmı siyasal aktörler diğerleri de devlet dışı silahlı aktörler. İran’ın Irak’taki nüfuzundan söz ettiğimizde bu gruplardan bahsetmiş oluyoruz. Irak’ın kuzeyinde her iki kampın da aynı bölgede eylemsellik içine girebildiğini görüyoruz. Irak’taki silahlı aktörlerin bir kısmı devletle entegrasyon sürecini tamamladı ama bir kısmı emir komuta zinciriyle hareket edebiliyor. Irak, savaşın her iki tarafındaki kamp tarafından da hedef alındı. Irak, Erbil’deki ABD varlığı nedeniyle de bölgedeki İran’a muhalif Kürt aktörlerin varlığı nedeniyle de İran kampı tarafından hedef alınabiliyor. Musul’u ise ABD-İsrail hedef alıyor. False flag operayonlarının haricinde Irak, her iki taraf tarafından hedef alınıyor.”

“Vekil güç terminolojisine uyan aktörlerden bahsedebiliriz ancak bu aktörler ne bir devlete bağlı ne de devlet dışı silahlı güç olarak sayılmıyor. Bu aktörlerden artık yeni bir terminolojiyle hibrit aktör olarak bahsedilebilir. İran’a vekil güç olarak atfettiğimiz güçler aslında Irak devleti altında kurumsallaştırılmış durumda. Bir resmi emir komuta zincirleri ve bir de İran etkisindeki emir komuta zincirlerinden bahsetmemiz gerekiyor. Bu bağlamda yeni bir tanımlama getirmek gerekebilir. Irak’ta bunlar daha çok gölge milis olarak adlandırılıyorlar. Bu, Irak için resmi bir silahlı güç olan Haşdi Şabi içerisindeki milis grupların Haşdi Şabi dışındaki gölge uzantıları için kullanılıyor. Bu şekilde de Irak devlet sistematiğinin dışında kalmış oluyorlar. Aktörlerin hibritleştiğini söyleyebiliriz. İran’a yakın aktörlerin tamamını vekil güç olarak adlandıramayız. Irak’taki Şiileri de İran’a yakın olarak tasnifleyemeyiz. Irak’taki Şiiler de birbirinden ayrılan bir görünüm içerisinde.”