Prof. Dr. Nuran Yıldız: III. Dünya Savaşı başladı

“Bugün geldiğimiz nokta önceki dönemlerde göre daha ürkütücü. Bugün işin içerisinde sadece geleneksel medya yok, dijital medya da var. Yani yalnızca sosyal medyadan değil, dijital ortamdan yayın yapan her şeyden bahsediyorum. Geçen haftalarda dünyanın en zenginleri listesi yayınlandı. Bu listede ilk onun sekizi teknoloji dünyasının isimlerinden oluşuyordu. Birinci sırada Elon Musk vardı ve ikinciyle arasında katlarca da fark vardı. Dolayısıyla bu gücün sahibi kimlerse, gerçeğin ne olduğunu, içeriğin ne olduğunu onlar belirler demek. Yani siz dünyayı onların size sunduğu çerçeveden görebilirsiniz. Bu çerçeve, pencere elinizdeki telefonlardır, baktığınız her tür ekrandır ve o ekran çerçevesinin içerisinde neyi görmeniz, ne hakkında düşünmeniz gerektiğini belirleyen yapı bu tekno milyarderler tarafından belirlenir. Zaten esas üzerinde durulması gereken mesele bu.”

“Amerika Birleşik Devletleri ya da Pentagon diyelim; İran'a saldırı için yığınak yaparken sadece yığınak yapmakla kalmıyor, bunu gösteriyor. Yani o ekranın içerisinde neyi görmeniz gerekiyorsa bunu gösteriyor. Hatta bunu çok yakın plandan yapıyor. Yani o ekranın içerisinde neyi görmenizi istiyorsa onu gösteriyor. çerçeveden bakan izleyiciye sanki oradaymış, tanık olmuş hissi veriyor. Uçak gemisinin içerisindeki hayat tarzı bile servis edildi. Bir yerlerden bulmadık, doğrudan servis edildi. Servis edilmesi ne demek? ‘Ben bu görüntüyü görmeni sağlayarak bir şey yapmak istiyorum’ demek. Gerçeği bozuyorlar. Çerçevelerden, ekranlardan göstererek gerçeği nasıl bozarsın? Hiçbir sıradan insan bir donanmaya ait, hele de Pentagon'a ait bir savaş gemisinin içine giremez, o kadar yakından bakamaz, oradaki yaşam şekline tanıklık edemez. Bunu sağlayarak bile sizinle gerçek arasına bir mesafe koyuyorlar. Sizin orada olma ihtimaliniz gerçekte yok ama varmışsınız hissi oluşturuyor. Bu ‘mış gibi’ hissi çok önemli. Ya da önemli bir savaş silahını o kadar yakın plandan gösteriyor ki; mesela bir rokete kamerayla öyle bir yaklaşıyor ki normalleşiyor. Bu devasa bir psikolojik savaş ve devasa bir algı yönetimi; Mesela İran'ı vurmaktan bahsediyor. Bir ülkeyi vurmaktan bahsetmeniz ne demek? O ülkede veya çevresinde ölebilecek insanları yok saymak demek. O ülke bir cansız varlık, sınırları olan bir toprak parçası gibi düşünüyorsunuz. Bu, savaşı normalleştiriyor. Yani bunu o kadar uzun süredir yapıyor ki günün sonunda gerçekten herhangi bir ülke vurulduğunda siz zaten günlerdir o ekranın içinden o meseleye tanık olduğunuz için o şoku yaşamıyorsunuz. Yani bu, anormal olması gereken savaş kavramını insan zihninde normalleştiriyor.”

“Kimin gerçeğinden bakıyoruz meselesi önemli. Bu, bu işin en önemli yanlarından biri. Bir yandan algıyı yönetiyorsunuz. Amerika Birleşik Devletleri'nin donanmayı yığmasının iki önemli nedeni var demiştim. Birincisi, bu algıyı yönetmek için görüntü bombardımanı, güç gösterisi. İkincisi de bütçe meselesi. ‘Amerika bu kadar masraf yapmak istemez’ gibi analizlere de tanık oluyoruz. Tam tersine, Amerika, özellikle Pentagon, bütçeden daha fazla pay almak için çok daha fazla harcama yapıyor görünmek ister. Bu kadar yığınak yapmak bütçe payını arttırıcı bir unsurdur. ABD halkından bakarsak, Amerikan halkı iki duruma sahip. Bir, dünyadan haberi yok, zaten kendi hayatını sürdürüyor. İki, çocukları uzak ülkelerde ölsün istemiyor. Bu Vietnam sendromu dediğimiz şey. Peki Amerika o zaman bunu neden böyle yapıyor? Çünkü kendi ülkende bir takım önemli meseleler varsa, gündemi meşgul etmek için uzak ülkelerdeki meselelere ihtiyacın var. Yani bir dikkat dağıtmaya ihtiyacın var. O iç politikadaki sıkışmalar vs. Yani bir gördüğümüz dünya var, bir de gerçek dünya var.

ABD sadece yığınak yapmakla kalmıyor, bu yığınağı da gösteriyor. Bunun ustası. Nasıl ustası? Mutlaka savaşı ya da krizi uzak ülkede çıkarıyorlar. Bu çok önemli bir veridir. Mesela Venezuela yakındı, Venezuela'da savaş çıkmadı. Maduro'yu ve eşini aldılar, kriz şimdilik ‘paketlendi’. Orada savaş çıkmadı. Önemli olan bu. Çünkü uzak ülkelerde savaşı tercih ediyorlar. O yüzden Orta Doğu bu açıdan sadece değerli değil cazip bir alan.”

“Şu anda iki savaşı iç içe yaşıyoruz. Birisi psikolojik savaş, diğeri soğuk savaş. Soğuk savaşta iki ayrı kutup var ve bunların uydu ülkeleri vardı. II. Dünya Savaşı’ndan sonra başlayan, Berlin duvarının yıkılışıyla biten o arada savaşın kendisi yoksa bile kokusu vardı. Ama silahlanma üzerinden. Bugün savaşın hayaleti var ve savaşın görünen bir karşı tarafı yok. Çok ilginç. Yani bir tarafta Amerika Birleşik Devletleri var; Venezuela'dan, Ukrayna'dan, şimdilerde İran'dan söz ediyor, Grönland… bir satranç tahtasını düşünün; bütün bunlar üzerindeki piyonlar, piyadeler. Burada ilginç olan şu, eskiden hep Orta Doğu merkezde olurdu. Şimdi dünyanın en konforlu, en rahat, en mutlu ülkeler sıralamasında birinci olan Danimarka silahlanma konusunu konuşmaya başladı. ‘Herkes aynı gemide’ diye bir masal vardı, doğruydu. Ama benzerler aynı gemideydi. Şimdi benzemezler de aynı gemide.

Eğer bir savaş ya da bir kriz çıkacaksa, iki masa kurulur. Bir, doğrudan sahaya dair savaş masası, karadan, havadan, denizden ve bunu planlarsınız. Bir de bunun algı yönetiminin masası vardır. Burada geleneksel akıl, yani 20. Yüzyılda kalmış olan ama hâlâ 21. Yüzyılda var olduğunu zanneden insan aklı, önce sahadaki savaşın organize edildiği, sonra bunun algısının yönetileceği masaya geçildiğini düşünüyor. Halbuki böyle değil. 21. Yüzyıl birçok bilgiyi çöpe atan bir yüzyıl. Özellikle bilgi dünyasında, bilim dünyasında, gerçekler dünyasında vs. Biz aslında 21. Yüzyılın yeni bilgisine adapte olamıyoruz ama olmak zorundayız. Bu yeni bilgideki gerçek şu; Artık önce algı masasında savaş tasarlanıyor, saha algıya göre düzenleniyor. Algı masasının plan ve stratejilerine göre saha organize oluyor. Her şey ters yüz oldu.”

“En önemli konu aslında kontrol edilebilir bir rejim isteniyor. O ülkedeki insanların başına ne geldiğiyle ilgilenilmiyor. Afganistan'da da ilgilenilmedi, Irak'ta da ilgilenilmedi. Ukrayna'da da ilgilenilmiyor zaten. Dolayısıyla insanların başına ne geldiği konusu güzel bir ambalaj oluyor. Bir psikolojik savaş, bir de soğuk savaş var. Bu soğuk savaşın diğer tarafı nerede? Önce bunu sormak lazım. Herkes biliyor ki bu soğuk savaşın diğer tarafı Çin. Ama Çin sahaya gelmiyor. İlginç zamanlardan geçiyoruz. Bir soğuk savaş var, bir psikolojik savaş var. Psikolojik savaş dediğiniz şey şudur; savaş başlamadan başlayan savaştır. Yani aslında İran'da savaş çok uzun bir süre önce başladı. Yeni zamanların savaşının iki önemli özelliği vardır: Bunlardan birincisi ve bence en önemlisi; bu savaşlar bitmez, sürüncemede kalır. İkincisi de savaş görünür başlangıcından çok daha önce başlar. Üçüncü Dünya Savaşı’nın başladığını düşünüyorum. Sadece bildiğimiz savaşlara benzemiyor. Bildiğimiz savaşlara benzer bir üçüncü dünya savaşını bekleyenler aslında o 20. Yüzyılın ‘çöpü boyladı’ dediğim bilgisinden hareket ediyor.

İran'da savaş başladı ve bu bir iletişim savaşı ve insanlar ‘bilgi önemini kaybetti, artık arama motorları var, istediğin bilgiyi orada buluyorsun’ diyorlar. Hayır, öyle bir şey yok. Bilgi tam tersine en güçlü, en önemli olduğu döneme girdi ve bilgiye sahip olanlar dünyayı yönetecek olanlar. Şu anda da zaten bilgiye sahip olanların bu bilgiyi nasıl paylaştıracağının, bilgi denen gücün kimin elinde olacağının savaşı. Gündelik hayatta, eğitim sisteminde ‘bilgi artık o kadar önemli değil’ denen şey de bu yeni dünyanın inanmamızı istediği masallardan biri. Tam tersine bilenlerle bilmeyenlerin çok net bir şekilde ayrılacağı bir zaman dilimindeyiz.”

“Epstein dosyası algı savaşının en önemli dosyalarından biri. İran ile ilgili meseleler bir dosya ama Epstein de geri planda işleyen bir başka algı dosyası. Epstein’in öldüğü söyleniyor. Yani cismen olmayan biri üzerinden onun suçlarını tartışıyoruz. Kimi cezalandıracağız? Yani böyle bir teatral duruma dönüştü. İçeriği vahşet, kötülük ve bunu bilerek yayarak dünya yeniden tasarlanıyor. Epstein dosyasında altı milyon belgeden bahsediliyor. Henüz üç milyonu açıklandı. Önce açıklıyorlar, sonra birileri itiraz etti diye geri çekiyorlar. Üstünde bazı isimler kapalı, bazı isimler açık. Köpek düdüğü yöntemi uyguluyorlar. O düdüğü kullandığınız zaman çevrede bir köpek varsa sadece o köpeği korkutup kaçırıyor, insanlar duymuyor. Doğrudan hedef kitleyi baz alarak yayınlıyorlar. Yani belirli hedef kitleleri var. Suç mahalli ABD olduğu halde istifaların çoğu İngiltere’de gerçekleşmeye başladı. Bu bile bize şunu düşündürmesi lazım; acaba İngiltere’ye ne demek istiyor? Özellikle Gazze konusunda bir kırılma ya da Orta Doğu konusunda bir anlaşmazlık ya da Avrupa üzerinde birtakım meseleler…

‘Sihirbazlar Çetesi’ filmi çok güzel bir sözle başlar. ’Gerçeğe ne kadar yakından bakarsan o kadar az şey görürsün’ Bu çok önemlidir, devam eder: ‘Eğer bir sihirbaz size ‘gerçek burada’ diyorsa aslında gerçek başka bir yerdedir.” Bu Epstein dosyası da öyle. Bebekleri yedikleri duruma kadar bizi o kadar fazla iğrenç ayrıntıya götürüyor ki… Korkuyu üreterek dünyayı yönetmek… Yıllardır süren bir dosya, belgelerin varsa o zaman artık cezaları da görmemiz gerekiyor.”