- Sputnik Türkiye, 1920
YAŞAM
Türkiye ve dünyadan ilgi çekici yaşam haberleri, toplumsal olaylar, güncel araştırmalar, fotoğraf ve video galerileri.

Dünya'nın çekirdeğini koruyan dev yapılar keşfedildi: Manyetik kalkanı ayakta tutuyorlar

© Fotoğraf : Bu fotoğraf yapay zeka ile oluşturulmuşturDünya
Dünya - Sputnik Türkiye, 1920, 06.02.2026
Abone ol
Dünya’nın derinliklerinde, gezegenimizin manyetik kalkanını ayakta tutan şaşırtıcı bir yapı ortaya çıkarıldı. Bilim insanları, çekirdek ile manto arasındaki sınırda bulunan dev sıcak bölgelerin, çekirdeği adeta bir “ısı kapağı” gibi koruduğunu ve manyetik alanın kararlı kalmasına yardımcı olduğunu ortaya koydu.
Dünya’nın yaklaşık 3 bin kilometre altında, erimiş demirden oluşan sıvı dış çekirdek, sürekli hareket ederek gezegenin manyetik alanını üretiyor. Bu alan, Güneş’ten gelen zararlı radyasyona karşı Dünya’yı koruyan görünmez bir kalkan görevi görüyor.
Ancak bu “jeodinamo”nun çalışabilmesi için çekirdekteki ısının mantoya doğru sürekli aktarılması gerekiyor.
Bilim insanları uzun süredir, mantonun en alt kısmında iki dev bölge olduğunu biliyordu. Afrika ve Pasifik Okyanusu’nun altında yer alan bu bölgelerde deprem dalgaları daha yavaş ilerliyor.
Bu nedenle araştırmacılar, bu yapılara “Bloblar” adını veriyor. Ancak bu dev kütlelerin tam olarak ne işe yaradığı bilinmiyordu.
Çalışma, bu Blobların çevredeki alt mantodan daha sıcak olduğuna dair yeni kanıtlar sunuyor. Simülasyonlar, Bloblara doğru olan ısı akışının mantonun daha soğuk bölgelerine göre yaklaşık yarı yarıya daha az olduğunu varsayıyor ve bu sıcak yapıların altlarındaki sıvı metali yalıtarak ısı kaybını engellediğini gösteriyor.
Bilgisayar simülasyonları, bu sıcak bölgelerin manyetik alan üzerinde doğrudan etkisi olduğunu gösterdi. Blobların bulunduğu yerlerde çekirdekten mantoya geçen ısı daha az olduğu için, o bölgelerdeki sıvı metal daha hareketsiz kalıyor. Bu durum, manyetik alanın şeklini etkileyen uzun süreli paternler oluşturuyor.

Ne işe yarıyorlar?

Araştırmacılar ayrıca, eski volkanik kayalardaki manyetik izleri incelediklerinde, manyetik alanın sadece enleme göre değil, boylama göre de değiştiğini fark etti. Bu farklılıkların, çekirdeğin üzerindeki sıcak Bloblarla uyumlu olduğu görüldü.
Simülasyonlar, Blobların modele dahil edilmesiyle Dünya’nın manyetik alanının daha kararlı hale geldiğini de ortaya koydu. Bu da gezegenin milyarlarca yıldır güçlü bir manyetik kalkanını koruyabilmesinin nedenlerinden birinin bu dev sıcak bölgeler olabileceğini düşündürüyor.
Bilim insanlarına göre, Blobların tam olarak nasıl oluştuğu hâlâ bilinmiyor. Ancak görünen o ki, bu dev “ısı kapakları” olmasaydı Dünya’nın manyetik alanı çok daha zayıf ve dengesiz olabilirdi. Bu durumda gezegenimiz, bugün manyetik alanı olmayan Mars ve Venüs’e daha çok benzeyebilirdi.
Dünya - Sputnik Türkiye, 1920, 06.02.2026
YAŞAM
Dünya her 26 saniyede bir titreşiyor, karantinada azalan ‘sismik nabız’ hakkında yeni tahminler
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала