Rothschild ailesinin finans ağı ve İsrail’in kuruluş sürecindeki rolü

Rothschild ailesi Almanya’nın Frankfurt kentinde ortaya çıkan, Yahudi kökenli ve finans kapitalin en güçlü ailelerinden biridir. Ailenin uluslararası bir hanedan haline gelmesini sağlayan isim Mayer Rothschild’dir. Beş oğlunu Londra, Paris, Berlin, Viyana ve Napoli’ye göndererek bir banka ağı kurar ve bu ağ üzerinden Avrupa’nın neredeyse tamamına yayılan bir finans sistemi oluşturur. Henüz 19’uncu yüzyılda Amerika bugünkü küresel ağırlığına sahip değilken, Avrupa merkezli bu ağ kısa sürede siyasetle iç içe geçmiştir. Aile, servetin bölünmemesi için evliliklerini dahi kendi içinde yapmış ve ekonomik gücü kuşaklar boyunca korumuştur. Bu hanedanın İsrail’in kuruluş sürecindeki en kritik ismi ise Edmund Rothschild’tir. Osmanlı döneminde Kudüs Sancağı’nda Yahudi nüfusunun yoksulluk içinde yaşadığı bir dönemde önce bağışlarla sürece dahil olmuş, ardından bunun yeterli olmayacağını düşünerek doğrudan toprak alımına ve yerleşimlerin kurulmasına yönelmiştir. 1880’li yıllardan itibaren Tel Aviv çevresi başta olmak üzere sahil hattında ve iç bölgelerde on binlerce dönüm arazi satın alınmış, tarım uzmanları gönderilmiş, üretim temelli yerleşimler oluşturulmuştur.

Bu faaliyetler, daha sonra İsrail Devleti’nin sınırlarını ve demografik yapısını belirleyen temel altyapıyı oluşturmuştur. Edmund Rothschild bu nedenle ‘yerleşimin babası’ olarak anılmakta, 1954 yılında Paris’teki mezarı devlet töreniyle İsrail’e taşınarak Hayfa’daki Ramat Hanediv tepesine defnedilmektedir. Balfour Deklarasyonu hazırlanıp kamuoyuna açıklanmadan önce ilk olarak Rothschild ailesine sunulmuştur. Birinci Dünya Savaşı sonrasında yapılan Paris Barış Konferansı’nda da masanın etrafındaki birçok ismin Rothschild çevresiyle doğrudan ilişkisi vardır. Aynı dönemde Filistin’in geleceğine ilişkin anlaşmalar yapılırken, finans çevreleri, diplomasi ve siyasi aktörler eş zamanlı biçimde devreye girmiştir. Rothschild ailesi yalnızca bir banker ailesi değildir; uluslararası karar mekanizmalarının şekillendiği süreçlerde sürekli olarak arka planda yer alan, finans yoluyla siyasi alanı etkileyen bir güçtür. Bugün Epstein belgelerinde de adları geçen bu aileye baktığımızda, İsrail’in kuruluşuna uzanan bu tarihsel rolün tesadüflerle açıklanamayacağını, çok daha geniş bir ekonomik ve siyasal ağın parçası olduğunu görüyoruz.