CHP’li Gürer: Tarım icralık oldu

“Tarihsel süreçte belki de en çok icranın yaşandığı süreç 2025’ti. Araziler, traktörler, hayvanlar; keçiler hatta güvercinlerin icra olaylarını ben kamuoyu ile paylaştım. Tarım arazileri yasa gereği icra edilemezken şimdi ediliyor. Sonuçta sıkıntı var. Sera ürünlerinin son bir ayda fiyatları neredeyse yüzde 100 arttı. Antalya’da neden tren yolu yapılıp da İstanbul, Ankara, İzmir gibi yerlere trenle sera ürünleri taşınmaz? Nakliye o kadar fırladı ki kamyon ile nakliye gideri; mazot, köprü, yol geçişi vs. üretilen ürünün 3 katına yalnızca teslim edildiği noktaya gidiyor. Böylesine çarpık, öngörüsüz, hesapsız işlerin olması da tarımı kendi içinde problemli kılıyor.

İcra ile ilgili şu an derdest dosya sayısı 24 milyon 500 bin civarında. Bu yılda daha katlayacağını görüyoruz. Çünkü yalnızca çiftçilerin bankalara borcu 1 trilyon 200 milyar lira. Burada 600 milyara yakın takipte olan alacak oluşmuş. Özellikle kredi kartı ve kredi kullananlar geri dönüşümünü sağlayamadıkları zaman icra kapıya dayanıyor. Ama tarımda daha önce Atatürk döneminde çıkarılan kanuna göre icra tarım alet edevatlarına, tarlalara gelmiyordu. Onunla ilgili bu özel bankaların avukatları bir iddiada bulunuyorlar; ‘Bu adam 1 buçuk milyonluk traktör alacağı yerde 15 milyonluk almış. Burada bir varlık kaçırma olgusu var’ Onun üzerinden traktöre haciz koyduruyorlar ve traktöre el konuyor. Çiftçi de ‘Benim arazime, traktörüme el koydun. Ben bu borcu nasıl ödeyeceğim?’ diyor. Ortada böylesine üretimin dışına itilen bir kesim de var. Muhtarlıklar icra kağıtları ile dolu. Para gelir-gider dengesinin bozulması tarımı icralık yaptı. Peki emekli, asgari ücretli ne yapıyor? Bunlar da birden fazla bankadan kredi kartı alıyor. Bir aylık geliri kaydırmaya çalışıyor. Orada da dengeyi kaçırdığı an kapıya icra geliyor.”

“Tarıma daha çok destek verilmesi lazım. Gıda güvenliği ve güvencesi ülkenin geleceğidir. Bir patatesin sahibi onu üreten değil; bu, ülkenin milli serveti. Yoksullaşan bir toplumumuz var. Bugün Türkiye’de asgari ücret ve emekli maaşı açlık sınırı altında. Türkiye 50 milyona yakın yoksulun yaşadığı bir yer. Patatese erişim dahi sorun. Bugün markete gidin, patatesin kilosu 20 liradan aşağı değil; ama üretici 2 liraya satamadı. Böyle çelişkili, kontrolsüz piyasa olur mu? Piyasayı tüccara bıraktınız, yapmanız gereken şeyi yapmıyorsunuz. Sonra da gıdada fahiş fiyat ile mücadele ediyoruz’ diyorsunuz. Neyi ile mücadele ediyorlar? Şu yapılabilir; üretim maliyeti 3 lira; 5 liradan üreticiden aldın, 8 liradan piyasaya verecek bir sistem kurulabilir iktidar tarafından. Ankara’da 30-35 liradan patatese rastlıyorum. Üretenin para kazanmadığı, tüketicinin bu kadar yüksek fiyatlı ürün aldığı bir yerde birileri soygun düzeninden fayda sağlıyorsa oraya ‘dur’ diyecek de ilgili bakanlık.”

“Türkiye’nin sermayesi de sorun. Konkordato ilan eden 6 bine yakın sanayici var. Bu sanayici ham madde aldığı, iş yaptığı malzemecilere borcunu ödeyemiyor. Bu sefer malzemeciyi de sıkıntıya sokuyor; öbür tarafta esnafa mal veremiyor, raftaki ürün sıkıntıya giriyor. Bir yanda Türkiye’nin önemli markaları yabancılar tarafından satın alınıyor. Piyasa 2024-2025’te önemli tarım ürünlerinde de yabancıların eline geçti. Ambalajlı suda neredeyse yerli ürün kalmadı, onun da fiyatı uçtu. Bir damacana 80’den fazla dolmaz diye biliriz, ama 300 kere dolduruyor. Orada bir tek kapak parası var, onun haricinde su yer altından geliyor. 19 litre su 210 liradan söz ediliyor, akıl alacak iş değil. Büyük para kazanılıyor. Bunu kim düzenliyor? Bunun ruhsatını verenler, bunun satışına izin verenler. Damacana kontrolü yok… Suyun içeriği konusunda bir önerge verdim ‘radyasyon ölçümü vs. yapıyor musunuz?’ diye. Yurt dışından gelen yabancı firmalar kolay ve peşin paraya bakıyor. Kolay para ve peşin paranın dışında ağır sanayi yatırımı yapmıyorlar.”