https://anlatilaninotesi.com.tr/20260110/avlanma-tarihi-yeniden-yaziliyor-60-bin-yil-oncesinden-kalma-zehirli-oklar-bulundu-1102635291.html
Avlanma tarihi yeniden yazılıyor: 60 bin yıl öncesinden kalma zehirli oklar bulundu
Avlanma tarihi yeniden yazılıyor: 60 bin yıl öncesinden kalma zehirli oklar bulundu
Sputnik Türkiye
Bilim insanları, Taş Devri’ne ait ok uçlarında bitki kaynaklı zehir kalıntıları tespit etti. Yaklaşık 60 bin yıl öncesine tarihlenen bulgular... 10.01.2026, Sputnik Türkiye
2026-01-10T13:07+0300
2026-01-10T13:07+0300
2026-01-10T13:08+0300
yaşam
science advances
bilim
tarih
https://cdn.img.anlatilaninotesi.com.tr/img/07ea/01/0a/1102634705_0:80:1536:944_1920x0_80_0_0_2f5efc2c833ae69b4ce4fdc01f3987a5.png
Bilim insanları, yaklaşık 60 bin yıl öncesine ait ok uçlarında bitki kaynaklı zehir kalıntıları tespit ederek, bilinen en eski zehirli ok kullanımına dair doğrudan kanıt elde etti. Bulgular, avcı-toplayıcı toplulukların sanılandan çok daha erken dönemlerde karmaşık avlanma teknikleri geliştirdiğini gösterdi.Araştırmaya göre, Taş Devri’nde kullanılan kuvars ok uçları üzerinde yapılan kimyasal analizlerde, Boophone disticha adlı bitkiden elde edilen iki farklı alkaloid saptandı. Günümüzde de Güney Afrika’daki geleneksel avcılar tarafından 'zehir soğanı' olarak bilinen bu bitkinin toksik özelliklerinden yararlanıldığı biliniyor.Ok uçları, 1985 yılında Umhlatuzana Kaya Sığınağı’nda yapılan kazılarda gün yüzüne çıkarıldı. Araştırmacılar, avcıların bu okları zehirli bitkilere batırarak ya da bitkiden elde edilen maddeleri yoğunlaştırarak kullandığını değerlendirildi. Zehirli okların amacı, avı anında öldürmekten ziyade hayvanı zamanla zayıflatmak ve takibi kolaylaştırmak olarak yorumlandı.Çalışmanın başyazarı Stockholm Üniversitesi’nden arkeolojik bilimler profesörü Sven Isaksson, bu yöntemin neden-sonuç ilişkisi kurma ve gecikmeli etkiyi öngörme becerisi gerektirdiğine dikkat çekti. Isaksson’a göre, zehrin saatler sonra etkisini göstereceğini bilmek, ileri düzey bilişsel planlama ve çevresel bilgiye işaret etmekte.Kimyasal kalıntıların binlerce yıl boyunca korunabilmesinin nedeni ise alkaloidlerin suyla kolay çözünmemesi gibi dayanıklı kimyasal özellikler taşıması. Araştırmada, benzer zehir izlerinin yaklaşık 250 yıl öncesine ait ok uçlarında da bulunması, bu bilginin kuşaklar boyunca aktarıldığını ortaya koydu.Uzmanlar, bu keşfin yalnızca avlanma tekniklerine değil, tarih öncesi insanların bitkilerin kimyasal özelliklerini nasıl kullandığına, planlama yeteneklerine ve kültürel bilgi birikimlerine dair önemli ipuçları sunduğunu vurguluyor. Bulgular, Science Advances dergisinde yayımlandı.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20260109/modern-insanlarin-kokeni-afrika-olabilir-fasta-bulunan-773-bin-yillik-fosiller-yeni-kanit-1102622702.html
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
2026
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
SON HABERLER
tr_TR
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
Sputnik Türkiye
feedback.tr@sputniknews.com
+74956456601
MIA „Rossiya Segodnya“
science advances, bilim, tarih
science advances, bilim, tarih
Avlanma tarihi yeniden yazılıyor: 60 bin yıl öncesinden kalma zehirli oklar bulundu
13:07 10.01.2026 (güncellendi: 13:08 10.01.2026) Bilim insanları, Taş Devri’ne ait ok uçlarında bitki kaynaklı zehir kalıntıları tespit etti. Yaklaşık 60 bin yıl öncesine tarihlenen bulgular, avcı-toplayıcıların karmaşık avlanma stratejileri ve gelişmiş bilişsel becerilere sahip olduğunu ortaya koydu.
Bilim insanları, yaklaşık 60 bin yıl öncesine ait ok uçlarında bitki kaynaklı zehir kalıntıları tespit ederek, bilinen en eski zehirli ok kullanımına dair doğrudan kanıt elde etti. Bulgular, avcı-toplayıcı toplulukların sanılandan çok daha erken dönemlerde karmaşık avlanma teknikleri geliştirdiğini gösterdi.
Araştırmaya göre, Taş Devri’nde kullanılan kuvars ok uçları üzerinde yapılan kimyasal analizlerde, Boophone disticha adlı bitkiden elde edilen iki farklı alkaloid saptandı. Günümüzde de Güney Afrika’daki geleneksel avcılar tarafından 'zehir soğanı' olarak bilinen bu bitkinin toksik özelliklerinden yararlanıldığı biliniyor.
Ok uçları, 1985 yılında Umhlatuzana Kaya Sığınağı’nda yapılan kazılarda gün yüzüne çıkarıldı. Araştırmacılar, avcıların bu okları zehirli bitkilere batırarak ya da bitkiden elde edilen maddeleri yoğunlaştırarak kullandığını değerlendirildi. Zehirli okların amacı, avı anında öldürmekten ziyade hayvanı zamanla zayıflatmak ve takibi kolaylaştırmak olarak yorumlandı.
Çalışmanın başyazarı Stockholm Üniversitesi’nden arkeolojik bilimler profesörü Sven Isaksson, bu yöntemin neden-sonuç ilişkisi kurma ve gecikmeli etkiyi öngörme becerisi gerektirdiğine dikkat çekti. Isaksson’a göre, zehrin saatler sonra etkisini göstereceğini bilmek, ileri düzey bilişsel planlama ve çevresel bilgiye işaret etmekte.
Kimyasal kalıntıların binlerce yıl boyunca korunabilmesinin nedeni ise alkaloidlerin suyla kolay çözünmemesi gibi dayanıklı kimyasal özellikler taşıması. Araştırmada, benzer zehir izlerinin yaklaşık 250 yıl öncesine ait ok uçlarında da bulunması, bu bilginin kuşaklar boyunca aktarıldığını ortaya koydu.
Uzmanlar, bu keşfin yalnızca avlanma tekniklerine değil, tarih öncesi insanların bitkilerin kimyasal özelliklerini nasıl kullandığına, planlama yeteneklerine ve kültürel bilgi birikimlerine dair önemli ipuçları sunduğunu vurguluyor. Bulgular, Science Advances dergisinde yayımlandı.
