Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), Yeraltı ve Eşref Rüya isimli dizilere şiddeti özendirdikleri gerekçesiyle ceza verdi. Yeraltı dizisinde şiddetin etkili ve kesin sonuç alınan bir yöntem olarak sunulduğu, şiddeti gerçekleştiren karakterleri "özendirici birer rol model" haline getirdiğini belirtildi. Eşref Rüya dizisinin de şiddeti olağanlaştırdığı belirtildi. RTÜK aynı zamanda üç dijital kanala da 'şiddeti özendirmekten' ceza verirken, Halk TV ve Sözcü TV'ye de eleştiri sınırlarının ötesinde yayın yapılmasından ötürü müeyyide uygulandı.
Eşref Rüya dizisi
© Fotoğraf
İki dizi de mercek altına alındı
RTÜK'ten yapılan açıklamaya göre, gündemdeki yayın ihlallerini incelemek üzere toplanan Üst Kurul, yoğun şiddet sahneleri barındıran ve çocuk ile gençleri şiddet ve suça özendiren yapımları inceledi.
RTÜK, NOW TV'de yayınlanan "Yeraltı" adlı dizinin 4, 11, 18 , 25 Mart ile 1 ve 8 Nisan tarihli bölümlerindeki şiddet içerikli sahnelere ilişkin yayın ihlallerini görüştü.
Dizide, çözüm yolu olarak adli makamların kullanılmadığı, şiddetin ise etkili ve kesin sonuç alınan bir yöntem olarak sunulduğunu belirleyen Üst Kurul, "estetize" edilerek sunulan söz konusu şiddet sahnelerinin, şiddete karşı gerçeklik algısını bozduğu, şiddetin bireyler üzerindeki ağır psikolojik etkileri ve hukuki sonuçları ortaya koymadığı ve şiddeti gerçekleştiren karakterleri "özendirici birer rol model" haline getirdiğini tespit etti.
Bu tür içeriklerin suç ve şiddeti özendirdiği, şiddet ile güç, zenginlik, itibar ve saygınlık arasında doğrudan bir ilişki kurulduğunu vurgulayan Üst Kurul, NOW TV'ye 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz." hükmünü ihlal etmekten idari para cezası uyguladı.
Şiddeti normalleştiriyorlar eleştirisi
Kanal D'de yayınlanan "Eşref Rüya" adlı dizinin 38, 39 ve 40. bölümlerindeki şiddet sahneleri Üst Kurul'da ele alındı.
RTÜK İzleyici Bildirimleri Sistemi'ne 1-17 Nisan tarihleri arasında söz konusu diziye ilişkin iletilen 623 şikayeti inceleyen Üst Kurul, medyadaki şiddetin gerçek hayattaki şiddetten daha sık tekrar ettiğini ve yapılan araştırmalara göre televizyonda gösterilen şiddet içerikli sahnelerin fazlalığının toplumda artan şiddetle bağlantılı olduğunu değerlendirdi. Dizideki şiddet sahnelerinin, şiddeti olağanlaştırdığı, yöntem öğretici nitelikte olduğu, özendirici ve model oluşturucu biçimde sunulduğu ve şiddetin gerçek dünyada yer bulmasına yol açabilecek etkilere sebep olabileceğini vurgulayan Üst Kurul, Kanal D'ye 6112 sayılı Kanun'un ilgili hükmünü ihlal etmekten idari para cezası uyguladı.
3 dijital platforma da ceza verildi
RTÜK, HBO Max'teki "Altın Çocuk" dizisi nedeniyle para ve katalogdan çıkarma cezası verdi. yine okul saldırısı dizisi olan Trigger nedeniyle de Netflix'e ceza verildi. Lagos Çeteleri isimli dizideki şiddet sahneleri nedeniyle HBO Max'A İdari para cezası ve katalogdan çıkarma cezası verildi.
İki televizyon kanalına da ceza
RTÜK, Halk TV'de 15 Nisan'da yayınlanan "Sansürsüz" isimli programda CHP İstanbul Milletvekili Cemal Enginyurt'un Kahramanmaraş'ta gerçekleşen okul saldırısıyla ilgili Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'e yönelik sözlerini inceledi. Halk TV'ye "Kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez." hükmünü ihlal etmekten idari para cezası uygulandı.
Üst Kurul, Sözcü TV'de 10 Nisan'da yayınlanan "Nokta Atışı" isimli programda Türkiye İşçi Partisi Milletvekili Sera Kadıgil'in TBMM ve çeşitli devlet kurumlarına yönelik kullandığı ifadeleri yayın ihlali olarak değerlendirildi.