Gündüz yapılan kısa uykular, yani şekerlemeler, çoğu zaman zihni dinlendirir ve hatta bazı araştırmalar, kısa uykuların bunama riskini düşürmeye yardımcı olabileceğini gösteriyor.
Ancak ABD’de yapılan yeni bir çalışma, yaşlı yetişkinlerde bazı uyku alışkanlıklarının dikkatle izlenmesi gereken bir uyarı işareti olabileceğini ortaya koydu. ABD'li araştırmacılar, özellikle sabahları olmak üzere gündüzleri çok fazla uyumanın, yaşlı yetişkinlerde daha yüksek ölüm oranlarıyla ilişkili olduğunu buldu.
Araştırmanın baş yazarı, Mass General Brigham’dan uyku bilimci Chenlu Gao, bu bulguların önemli bir noktaya işaret ettiğini belirtiyor:
"Gündüz uykusu alışkanlıkları, altta yatan ya da gelişmekte olan sağlık sorunlarının erken bir göstergesi olabilir ve takip edilmesi gereken bir ölçüt haline gelebilir."
Daha önce yapılan çalışmalar da sık şekerleme ile yüksek tansiyon ve inme gibi sağlık sorunları arasında bağlantı olduğunu göstermişti. Ancak bu ilişkinin neden-sonuç boyutu hâlâ net değil.
Uzmanlar, şekerlemenin bu hastalıklara yol açtığını söylemenin doğru olmadığını, aksine var olan sağlık sorunlarının bir sonucu olabileceğini vurguluyor.
Araştırmada, 1997’de başlatılan ve 55 yaş üstü bireylerin bilişsel sağlığını inceleyen Rush Üniversitesi Hafıza ve Yaşlanma Projesi verileri kullanıldı. Katılımcıların davranışları, bileğe takılan cihazlarla ortalama 10 gün boyunca objektif şekilde ölçüldü. Bu sayede şekerleme süresi, sıklığı ve gün içindeki zamanlaması gibi detaylar hassas biçimde analiz edildi.
Toplam bin 338 kişinin yaklaşık 19 yıllık verilerinin incelendiği çalışmada dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı.
Sonuçlar dikkat çekici
Günlük şekerleme süresindeki her bir saatlik artış, ölüm riskini yaklaşık yüzde 13 artırırken gün içinde yapılan her ek şekerleme ise riski yüzde 7 yükseltti.
Ayrıca şekerlemenin yapıldığı saat de önemli. Sabah saatlerinde uyuyanların ölüm riski, öğleden sonra erken saatlerde uyuyanlara göre yaklaşık yüzde 30 daha yüksek bulundu.
Buna rağmen uzmanlar önemli bir uyarı yapıyor: Bu sonuçlar bir neden-sonuç ilişkisi göstermiyor. Yani şekerleme doğrudan riski artırmıyor olabilir. Daha çok kronik hastalıklar, uyku bozuklukları ya da biyolojik ritim sorunlarının bir işareti olarak görülüyor.