İran Uzmanı Mehmet Akif Koç: ‘Savaş, İran'daki yönetim yıkılana kadar devam edecek gibi görünüyor’

Şimdi ben kabaca şöyle bakıyorum meseleye, Ateşkes İran ile Amerika arasında. İsrail'de evin böyle nasıl diyelim deli çocuğu gibi takılıyor. Yani Amerika biz bunu kontrol edemiyoruz falan şeyinde, söyleminde, İran'a karşı söylemde. Fakat kontrol edemiyor diye bir şey yok. Yani savaşa girerken birlikte girdiyseniz çıkarken de Ateşkes'te de birlikte olmak durumundasınız. İsrail'i böyle kabul edeceğiz, bu çocuk deli gibi lanse ediyorlar. Fakat İsrail'i bir şekilde sınırlayacak olan Amerika, bunun sorumluluğu tamamen Amerika'nın üzerinde. Birinci mesele bu. İkinci mesele Ateşkes'e her üç tarafta mecburdu, her üç tarafta bunu kabullenmek zorundaydı. Yani İran açısından da böyle bu, Amerika açısından da, İsrail açısından da. Hepsi çok ağır yara aldı. Kimisi materyal yara aldı, kimisi altyapı açısından, kimisi güvenilirlik açısından, kimisi prestij açısından.Bu bir kırılgan Ateşkes. Bu böyle ilahi çatışmasızlık şeklinde beklememek lazım. Hazirandaki savaşa, 12 günlük savaşa birinci faz diyorum.İkinci fazı Trump'ın da geçenlerde itiraf ettiği gibi, daha önce İsrailler, Amerikalılar da bunu söylüyorlardı. İran'da periferideki etnik mezhepsel unsurların silahlandırılıp bir yönetim karşıtı, Tahran karşıtı bir kalkışmaya, silahlı kalkışmaya teşviki. Şu anda 40 günlük savaş geride kaldı dün sabah itibariyle.Buna da üçüncü faz diyorum. Fakat bu fazlar böyle devam edecek gibi görünüyor. Dördüncü faz, beşinci faz, altıncı faz. Yani İran'daki yönetimi yıkana kadar, bunu bir şekilde istikrarsızlaştırıp ortadan kaldırana kadar buna devam edecekleri anlaşılıyor. Yarın bizim bir başka tetikleme ile dördüncü faza çok hızlı bir şekilde geçebiliriz. Eğer Lübnan ateşkesi dahil olmayacaksa, bu İran açısından çok büyük bir prestij kaybı olur.Yani savaşa girerken, İsrail İran'a saldırırken, Hizbullah da bir başka cephe açmak için Lübnan'da İsrail ile angaşmana girdi, çatışmaya girdi. Fakat şu an İran'dan ateşkes yaptım, geri çekiliyorum. Hizbullah da İsrail ile başının çaresine baksın deme durumunda değil.Demiyor da zaten bundan beri. Tabii, tabii, tabii. Bu barış demeyelim ama bir anlaşma müzakereleri yapılacak Hizbullah'ta.Buna katılmayıp, Lübnan'daki savaşı bir şekilde bitirtmeyi Amerika'nın boynuna bir vecibe olarak yükleyip, Lübnan'ı en azından bu şekilde İsrail saldırısından korumak. Şu an için nedenlerinde iki yol var. Sen dersen ikincisi biraz daha ağır basıyor şu an.Muhtemelen birkaç ay sonra dördüncü fazla geçilecek olursa ki umarım geçinmez. Orada belki çok daha ağırını göreceğiz. Bu üçüncü fazdan daha ağır bir karşılık göreceğiz İran tarafından.Yani bu eğer bir anlaşma ile sonuçlanmazsa… Çok düşük görüyorum bu ihtimali. Öyle görünüyor gibi o kırılganlıkları da göz önüne bulundurursak daha sert, daha sert bir dördüncü fazı bekliyoruz. Bunun için de herhalde altı ay beklemeyeceğiz diye tahmin ediyorum.Kısa süre içerisinde dördüncü faza geçilme ihtimali var.