ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO’ya yönelik sert söylemleri, İran’daki savaşın gölgesinde son haftalarda daha da yoğunlaştı. Avrupa ülkeleri ve diğer Batılı müttefiklerin çatışmalara doğrudan dahil olmayı reddetmesinin ardından Trump, geçen hafta NATO’dan çekilme tehdidini gündeme getirdi. Peki ABD, NATO’dan ayrılır mı? Bunun nasıl sonuçları olur? Dış Politika Uzmanı Umur Tugay Yücel, Sputnik'e anlattı.
‘NATO’yu önemsiz gören bir ABD başkanı, NATO’yu eylemsel olarak güçsüz bir yapıya dönüştürebilir’
Dış Politika Uzmanı Umur Tugay Yücel, ABD Başkanı Trump’ın NATO’dan ayrılma çıkışlarına yönelik şunları söyledi:
“Trump'ın NATO'dan ayrılma çıkışı, ilk dönemde de açıklamaları vardı. Şimdi son açıklamayla birlikte ve son yaşananlarla birlikte NATO ülkelerinin özellikle Trump'ın yanında bulunmaması Trump'ın egoist, bencil tavrında oldukça sorun yaratmış gözüküyor. Bu yüzden de açıklamalar veriyor ama artık sadece başkanın, ne derler, yetkisinde olan bir durum değil NATO'dan çıkmak. Biden döneminde biliyorsunuz yeni bir karar alınmıştı. Bu kararda kongrenin etkisi arttırıldı. O yüzden bugün kongre buna karşı çıkabilir. ABD güvenlik bürokrasisi zaten NATO'nun devamından yana.”
“ABD, NATO’dan çıkmasa bile NATO’yu önemsiz gören bir ABD Başkanı, NATO’ya katılımı her açıdan tatbikatlara bile katılamayacak bir ABD’den söz edilebilir. Bu da NATO’yu sadece söylemsel olarak güçlü ama eylemsel olarak güçsüz bir yapıya dönüştürür.”
‘Batı bloğunun daha da zayıflayacağını söyleyebiliriz’
Yücel, ABD’nin NATO’dan ayrılması durumunda bunun bazı sonuçları olacağını ve Batı bloğunun daha da zayıflayacağını söyledi:
“Avrupa için en büyük sorun çıkacak; küresel denge. Baktığımızda tamamen batı bloğunun daha da zayıflayacağını söyleyebiliriz. Diğer aktörlerin daha da önem kazanacağını, diğer bölgesel örgütlerin daha önem kazanacağını söyleyebiliriz. Evet çok merkezli, çok kutuplu dünyaya daha hızlı yönelim artabilir. Sonuçta NATO’nun olmaması demek Batı’nın kolektifliğinin güvenlik anlayışını saldırı ve savunma aygıtı NATO’sunun etkisiz hale gelmesi demek. O cephede büyük bir açık olacağı, güvenlik risklerine yol açacağı söylenebilir aslında.”
‘Türkiye’nin NATO içinde önemi daha da artabilir’
Dış Politika Uzmanı Umur Tugay Yücel, ABD’nin NATO’dan ayrılması durumunda Türkiye’nin NATO içinde öneminin daha da artacağını söyledi:
“Türkiye açısından da tabi ki NATO’nun en güçlü ülkelerinden biri olarak görülüyoruz. NATO zayıflarsa Türkiye’de daha fazla kendini savunmak zorunda kalacak. Bu da daha fazla Türk Savunma Sanayisinin gelişmesi, daha fazla ülkeyle askeri, istihbarati, savunma alanında işbirliği demek. Bence bu da kıymetli bir yönelim olur. Tek bir bağımlılık 21. yüzyılda kabul edilebilir bir şey değil aslında. Bunun dışında tabi ki Türkiye’nin NATO içinde önemi daha da artacak. Çünkü en güçlü orduya sahip ülke kalacak ABD’nin çıkması veya etkisiz bırakması açısından. Bölgesel güç olarak daha bağımsız ve daha güçlü bir konuma da ulaşabilir. Tabi ki buradaki yönetim süreci de oldukça önemli.”