Günde bir aspirin, eğer kullanıma 50 yaş civarında başlanırsa kanseri önlemeye yardımcı olabilir, ancak 70 yaşında başlanması durumunda koruyucu etki sağlamadığı, hatta kanserden ölüm riskini artırabileceği belirlendi. Bulgular, yaklaşık 20 bin yaşlı yetişkinin neredeyse on yıl izlendiği büyük ölçekli bir araştırmaya dayanıyor.
JAMA Oncology dergisinde yayınlanan araştırma, aspirinin kanser karşıtı faydalarının her yaş için geçerli olduğu yönündeki uzun süredir kabul gören görüşe meydan okuyor. Orta yaş grubundaki önceki çalışmalarda, özellikle kolorektal kanserde risk azalması görülürken, yeni analiz bunun ileri yaşta geçerli olmadığını ortaya koydu.
Çalışmaya göre 70 yaşından sonra her gün 100 miligram aspirin kullanmaya başlayan kişilerde, plasebo alanlara kıyasla kanserden ölüm riski yüzde 15 daha yüksek çıktı.
Araştırma JAMA Oncology dergisinde yayımlandı. Veriler, ASPREE deneyi ve uzatma çalışmasından elde edildi. Katılımcılar yaklaşık 8.6 yıl izlendi. Aspirin bu yaş grubunda:
Toplam kanser oranını düşürmedi
Kolorektal kanseri önlemedi
Sonuçlar, aspirinin herkese uyan tek tip bir kanser önleme aracı olduğu fikrini sorgulatıyor ve vücudun ilaca verdiği yanıtın yaşla değiştiğine işaret ediyor.
Çalışma nasıl yürütüldü?
ASPREE denemesi 2010-2014 yılları arasında Avustralya ve ABD’de yaşayan 19.114 bağımsız bireyi kapsadı.
Avustralya’daki katılımcılar en az 70 yaşındaydı
ABD’de Siyah ve Latin kökenli topluluklardan katılanlarda alt sınır 65 yaş olarak belirlendi
Başlangıçta hiçbir katılımcıda kalp-damar hastalığı, demans ya da fiziksel engel yoktu
Katılımcıların yarısı günde 100 mg aspirin yarısı plasebo aldı. Sonuçlara göre aspirin, ileri yaşta kanser gelişimine karşı koruma sağlamadı. Tüm kanser türleri ve evrelerinde oranlar iki grupta neredeyse aynıydı.
Ancak kanser gelişen kişiler arasında:
Aspirin grubunda ölüm: 1000 kişi-yıl başına 7.8
Plasebo grubunda: 1000 kişi-yıl başına 6.8
Yaş neden fark yaratıyor?
Olası açıklamalardan biri yaşlanmayla ortaya çıkan biyolojik değişimler, yaşla bağışıklık sisteminin zayıflaması ve düşük düzeyli kronik iltihap olarak görülüyor.
Aspirinin etkileri arasında, bazı iltihap kimyasallarını engellemek ve trombositlerin tümör yayılımına katkısını azaltmak bulunuyor. Ancak çalışmaya göre, yaşlı bireylerde bu mekanizma, bağışıklığın kanser hücrelerini yok etme kapasitesini de zayıflatabilir.
Yaşla birlikte gen mutasyonlarının birikmesi, tümör davranışını ve önleyici tedavilere yanıtı değiştirebilir.
Benzer yaş etkisi başka çalışmalarda da görüldüğü aktarıldı:
Japon diyabet çalışmasında aspirin, 65 yaş altına fayda sağladı, üstünde sağlamadı
94 binden fazla kişinin 34 yıl izlendiği araştırmada risk azalması yalnızca 70’ten önce başlayan kullanımlarda görüldü