00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
00:00
01:00
02:00
03:00
04:00
05:00
06:00
07:00
08:00
09:00
10:00
11:00
12:00
13:00
14:00
15:00
16:00
17:00
18:00
19:00
20:00
21:00
22:00
23:00
SERHAT AYAN'LA BAYRAM ÖZEL
00:14
39 dk
HABER MASASI BAYRAM ÖZEL
07:00
36 dk
HAFTANIN KEYFİ BAYRAM ÖZEL
09:00
49 dk
HABERLER
11:00
6 dk
HABERLER
12:00
5 dk
HABERLER
13:00
8 dk
HABERLER
14:00
6 dk
HABERLER
15:00
8 dk
HABERLER
16:00
8 dk
HABER MASASI BAYRAM ÖZEL
16:12
36 dk
HABERLER
17:00
5 dk
HABERLER
18:00
7 dk
ÖZEL HABER
Geçmişten günümüze akan miras: İstanbul’un su yolları
18:31
4 dk
HAFTANIN KEYFİ BAYRAM ÖZEL
19:00
49 dk
SERHAT AYAN'LA BAYRAM ÖZEL
00:00
39 dk
SESLİ HABER
Bir dönem viral olmuşlardı, şimdilerde raflarda tozlanıyorlar
01:32
6 dk
SESLİ HABER
‘Hayalet çalışan’ sendromu: İş yerine aidiyeti neler düşürüyor?
01:42
7 dk
SESLİ HABER
Dünyanın en tehlikeli hayvanları listesinde yer alıyorlar: Büyük Beşli
02:00
5 dk
SESLİ HABER
İngiltere’de ‘yamyamlık izlerine’ rastlandı: 4 bin yıllık kemikler dikkat çekti
02:10
3 dk
ÖZEL HABER
Geçmişten günümüze akan miras: İstanbul’un su yolları
02:22
4 dk
ÖZEL HABER
Elektrik çarpması hissi yaşayanlar için nedenleri ve çözüm yolları
02:33
7 dk
SESLİ HABER
Türk nüfusu yaşlanıyor: Yaşlı nüfusun oranında artış
02:43
3 dk
SESLİ HABER
Kiracılara 'tadilat masrafı' uyarısı: Evdeki demirbaşları boyayan kiracıların başı ev sahibi ile derde girebilir
02:50
5 dk
SESLİ HABER
Bedeniniz yeterince dinleniyor mu? Uzmanlar 6 saate karşı uyarıyor
03:00
2 dk
SESLİ HABER
IQAir Raporu açıklandı: Dünyanın en kirli havası hangi ülkelerde?
03:12
2 dk
SESLİ HABER
TKP'den Özgür Özel'e tepki: Türkiye'den 'renkli devrim' çıkaramazsınız
03:25
4 dk
ÖZEL HABER
Polisin sert müdahalesine maruz kalan RT kameramanı Radyo Sputnik’e konuştu: Suç duyurusunda bulunacağım
03:38
6 dk
ÖZEL HABER
Ekrem İmamoğlu için ‘Siirt modeli’ gündemde
03:52
4 dk
SESLİ HABER
Çin’in 32 milyar dolarlık dev pazarı: Evcil hayvan klonlama
04:00
2 dk
SESLİ HABER
Akciğer kanserini ilerleten yeni etmen bulundu: Şeker
04:11
2 dk
SESLİ HABER
Trump’ın başlattığı yeni küresel vergi dönemi: Çok uluslu şirketler etkilenecek
04:22
4 dk
SESLİ HABER
El yazısı dijital dünyanın neresinde?
04:34
1 dk
SESLİ HABER
Birçok sektörde üretim kapasiteleri boşa çıktı: Rekabet yoğun, pazarlar ise durgun
04:43
3 dk
SESLİ HABER
Milli sporcu Şahika Ercümen Baykal Gölü'ne buz altı dalış yaptı
04:55
1 dk
SESLİ HABER
Suç makinesi yine serbest
05:04
2 dk
SESLİ HABER
Rusya'da en fazla "Altın Vize"yi Türk vatandaşları aldı
05:10
2 dk
SESLİ HABER
Nazilerin Ukrayna’daki katliamlara ilişkin yeni belgeler ortaya çıktı.
05:17
1 dk
ÖZEL HABER
Svalbard Adası ve Spitsbergen Anlaşması
05:26
29 dk
BÖLGENİN KALBİ BAYRAM ÖZEL
Emperyalizm fonlamaları aracılığıyla neler yapıldı?
06:00
43 dk
YERİ VE ZAMANI BAYRAM ÖZEL
Şekerin dünü ve bugünü
07:00
51 dk
SERHAT AYAN'LA BAYRAM ÖZEL
Yapay zekâ ile bayramların kökenine yolculuk
08:00
39 dk
MÜZİĞİN EFSANELERİ
Neşenin ve hüznün ustası: Volkan Konak kimdir?
08:42
8 dk
TARİHTE BUGÜN
Eski Roma’dan günümüze şaka geleneği: 1 Nisan
08:54
2 dk
ANKARA FARKI BAYRAM ÖZEL
Edebiyatın iç dünyası: ‘Şiirin nöbetini tutuyoruz’
09:00
46 dk
GÜN ORTASI BAYRAM ÖZEL
Dünyanın dört bir yanından bayram kutlamaları ve renkli etkinlikler
10:00
48 dk
HABERLER
Saat başı başlıkları
11:00
1 dk
SESLİ HABER
Dünya F-35’i tartışıyor: ‘ABD istemezse uçamaz’
11:10
5 dk
ÖZEL HABER
SGK Uzmanı Melis Elmen: Yeni doğum yapacak annelere destek yolda
11:20
3 dk
ÖZEL HABER
Silivri Cezaevi’nin tarihi: Kumpas davalarından İmamoğlu’na
11:27
7 dk
ÖZEL RÖPORTAJ
Kennedy belgelerinden İsrail çıktı
11:37
17 dk
HABERLER
Saat başı başlıkları
12:00
1 dk
SEYİR HALİ BAYRAM ÖZEL
Yatırım yoluyla oturma izni: En çok tercih edilen ülkeler hangileri?
12:09
42 dk
HABERLER
Saat başı başlıkları
13:00
1 dk
MÜZİĞİN EFSANELERİ
Neşenin ve hüznün ustası: Volkan Konak kimdir?
13:09
8 dk
ÖZEL HABER
Konuşan da binen de ölüyor: ABD'li uçak firmasının bilinmeyenleri
13:21
16 dk
ÖZEL HABER
Silivri sonrası gündemde: Müzeye dönüşen cezaevleri
13:41
6 dk
ÖZEL HABER
Uzman Diyetisyen anlattı: Ramazan sonrası doğru beslenme nasıl olmalı?
13:50
3 dk
TARİHTE BUGÜN
Eski Roma’dan günümüze şaka geleneği: 1 Nisan
13:57
2 dk
HABERLER
Saat başı başlıkları
14:00
1 dk
HABER MASASI BAYRAM ÖZEL
Baharın müjdecisi: Maslenitsa Bayramı
14:09
36 dk
SESLİ HABER
"Rüşvetin belgesi olmaz" demeyin: 1800 yıl önceki belge
14:49
3 dk
HABERLER
Saat başı başlıkları
15:00
1 dk
YERİ VE ZAMANI BAYRAM ÖZEL
Kahve ismi nereden geliyor?
15:05
52 dk
HABERLER
Saat başı başlıkları
16:00
1 dk
SEYİR HALİ BAYRAM ÖZEL
Kas ve eklem ağrılarına yönelik fizik tedavi ve rehabilitasyon yöntemleri
16:01
53 dk
HABERLER
Saat başı başlıkları
17:00
1 dk
HAFTANIN KEYFİ BAYRAM ÖZEL
Serhat Ayan'la en güzel bayram şarkıları
17:06
49 dk
HABERLER
Saat başı başlıkları
18:00
1 dk
GÜN ORTASI BAYRAM ÖZEL
Dünyanın dört bir yanından bayram kutlamaları ve renkli etkinlikler
18:11
48 dk
ÖZEL HABER
Binlerce yıldır yaşamın devam ettiği 10 şehir
19:04
5 dk
MÜZİĞİN EFSANELERİ
Neşenin ve hüznün ustası: Volkan Konak kimdir?
19:14
8 dk
ÖZEL HABER
Geçmişten günümüze akan miras: İstanbul’un su yolları
19:26
4 dk
ÖZEL HABER
Uzman Diyetisyen anlattı: Ramazan sonrası doğru beslenme nasıl olmalı?
19:33
3 dk
ÖZEL RÖPORTAJ
Kennedy belgelerinden İsrail çıktı
19:39
17 dk
ANKARA FARKI BAYRAM ÖZEL
Edebiyatın iç dünyası: ‘Şiirin nöbetini tutuyoruz’
20:01
46 dk
ÖZEL HABER
142 yıldır tamamlanamayan yapı: Sagrada Familia
21:00
7 dk
TARİHTE BUGÜN
Eski Roma’dan günümüze şaka geleneği: 1 Nisan
21:11
2 dk
ÖZEL HABER
Svalbard Adası ve Spitsbergen Anlaşması
21:18
29 dk
SESLİ HABER
Dünya F-35’i tartışıyor: ‘ABD istemezse uçamaz’
21:50
5 dk
SESLİ HABER
Dünyanın en tehlikeli hayvanları listesinde yer alıyorlar: Büyük Beşli
22:00
5 dk
ÖZEL HABER
Konuşan da binen de ölüyor: ABD'li uçak firmasının bilinmeyenleri
22:09
16 dk
ÖZEL HABER
Binlerce yıldır yaşamın devam ettiği 10 şehir
22:29
5 dk
SESLİ HABER
‘Hayalet çalışan’ sendromu: İş yerine aidiyeti neler düşürüyor?
22:39
7 dk
HABER MASASI BAYRAM ÖZEL
Baharın müjdecisi: Maslenitsa Bayramı
23:00
36 dk
DünBugün
Geri dön
Adana107.4
Adana107.4
Ankara96.2
Antalya104.8
Bursa101.4
Çanakkale107.2
Diyarbakır89.6
Gaziantep104.3
Hatay106.1
İstanbul97.8
İzmir91.0
Kahramanmaraş92.3
Kayseri105.5
Kocaeli90.2
Konya88.6
Malatya106.0
Manisa101.0
Mardin92.2
Ordu99.6
Sakarya90.2
Samsun107.7
Sivas104.2
Şanlıurfa95.3
Trabzon102.4
Van88.0
 - Sputnik Türkiye, 1920
YAŞAM
Türkiye ve dünyadan ilgi çekici yaşam haberleri, toplumsal olaylar, güncel araştırmalar, fotoğraf ve video galerileri.

Bilim insanları 75 bin yıl önce Irak'ta yaşamış bir neandertalin yüzünü ortaya çıkardı

© AFP 2023 / JUSTIN TALLISneanderthal
neanderthal - Sputnik Türkiye, 1920, 02.05.2024
Abone ol
İngiliz arkeolog ekibi 75 bin yıllık bir neandertal kadınının yeniden yapılandırılmış yüzünü ortaya çıkardı.
Irak'ta arkeolojik bir yer olan Şanidar Mağarası'nda bulunan ve mağaranın adından hareketle Şanidar Z olarak adlandırılan bu kafatası 2018 yılında bulunmuştu. Devasa bir dikey taşın altında uyur pozisyonda bulunan ve 40 yaşlarında olduğu tahmin edilen kadın kafatasının bu gizemi araştırmacıları incelemeye yöneltti.
40 yaşlarında olduğu ve 75 bin yıl önce bir mağaraya gömüldüğü aktarılan cesedin bir oyuğa yatırılarak sol eli başının altında kıvrıldığı ve başının arkasındaki bir kayanın yastık olarak yerleştirilmiş olabileceği belirtilmişti.
2018'de bulunan kadının yaklaşık 40 bin yıl önce ortadan kaybolan eski bir insan türü olan neandertal olduğu tespit edilmişti.
Kadının kalıntılarını inceleyen bilim insanları, dokuz ay süren bir süreç sonunda 200 kemik parçasından kafatasını özenle bir araya getirerek yüzünün ve kafatasının dış hatları ile neye benzediğini anlamak için bir rekonstrüksiyona rehberlik etmek üzere kullandılar.
İskeleti ortaya çıkaran Paleoantropolog ve Cambridge Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nde çalışmalarını sürdüren Dr. Emma Pomeroy, belirgin kaş çıkıntıları ve çeneleri olmayan neandertallerin kafataslarının kendi türümüz olan Homo Sapiens'inkilerden farklı göründüğünü belirterek Şanidar Z'nin yüz rekonstrüksiyonunun, bu farklılıkların hayatta bu kadar keskin olmayabileceğini gösterdiğini söyledi.
Pomeroy, “Burada bir miktar sanatsal aktarım var ancak bunun merkezinde gerçek kafatası ve bu insanlar hakkında bildiklerimizle ilgili gerçek de veriler var. Aslında boyutuna göre oldukça büyük bir yüzü var. Normalde görmeyeceğimiz oldukça büyük kaş çıkıntıları var ama bence modern kıyafetler giymiş olsaydı muhtemelen iki kez bakmazdınız" dedi.

'40'lı yaşların ortasında'

Pomeroy iskeleti ilk ortaya çıkardığında, vücudun sadece üst yarısı korunmuş olduğu için cinsiyeti henüz belli olmamıştı. Belirgin pelvik kemiklerinden de yoksundu. Kalıntıları ilk inceleyen ekip, Şanidar Z'nin cinsiyetini belirlemek için diş minesinin içindeki proteinlerin sıralanmasını içeren nispeten yeni bir tekniğe başvurmuştu.
Cambridge ve Liverpool üniversitelerinden araştırmacılar, kol kemiklerinin uzunluğunu ve çapını modern insanlarla ilgili verilerle karşılaştırarak numunenin boyunun yaklaşık 1.5 metre olduğunu tahmin etmiş, diş ve kemiklerdeki aşınma ve yıpranma analizinin sonucunda da öldüğünde 40'lı yaşlarının ortasında olduğunu gösterdiğini aktarmıştı.
Pomeroy açıklamasında, “Bu makul bir tahmin, ancak daha yaşlı olmadıklarından yüzde 100 emin olamayız. Söyleyebileceğimiz şey, bunun nispeten uzun bir hayat yaşamış biri olduğu. O toplum için, bilgileri ve yaşam deneyimleri açısından muhtemelen oldukça önemli biriydi” dedi.
Şanidar Z'nin gömüldüğü mağara arkeologlar arasında iyi bilnen bir yer olmakla beraber 1960 yılında burada keşfedilen bir neandertal mezarı, araştırmacıların neandertallerin ölülerini çiçeklerle gömmüş olabileceklerine inanmalarına yol açmıştı. Sözk onusubu buluş, eski insanların hımbıl ve vahşi olduğu yönündeki yaygın görüşe ilk meydan okuma olarak adlandırılmıştı.
Bilim insanları yıllar geçtikçe neandertallerin zekasına, gelişmişliğine ve karmaşıklığına dair sanat, ip ve aletler de dahil olmak üzere daha fazla kanıtlar buldular.
Araştırmalar, bölgede 10 neandertal kalıntısının ortaya çıkarıldığını ve bunların yarısının kasıtlı olarak art arda gömüldüğünü gösteriyor.
Araştırmalar, neandertallerin ölülerini çiçek buketleriyle onurlandırmamış olabileceğini ancak Şanidar Mağarası buluntularının muhtemelen farklı bir tür olduğunu göstermişti. Verilen bir örnekte, mağaraya gömülen bir erkek neandertalin sağır, felçli bir kolu ve muhtemelen kısmen kör olmasına neden olan kafa travması olduğu ancak uzun süre yaşadığı zira kendisine bakılmış olabilieceği düşünülmüştü.
Pomeroy, Şanidar Z'nin 50 yılı aşkın bir süredir mağarada bulunan ilk neandertal olduğunu ancak bölgede daha fazla keşif yapılabileceğini belirterek 2022 yılında da belgesel çekimleri sırasında başka bir neandertale ait bir sol kürek kemiği, bazı kaburga kemikleri ve bir sağ el ortaya çıktığını aktardı.

Kafatası yeniden yapılandırıldı

Pomeroy, Şanidar Z'nin ölümünden kısa bir süre sonra ezilmiş olan kafatasını yeniden inşa etmeyi 'yüksek riskli bir 3D yapboz' olarak tanımladı. Fosilleşmiş kemiklerin tutkal benzeri bir madde ile sertleştirilerek mağara tortusundan küçük bloklar halinde çıkarıldığı ve araştırmacıların bunları analiz için Cambridge Üniversitesi'ne göndermeden önce folyoya sardığını aktardı.
Ekip, Şanidar Z'nin yüzünü ortaya çıkarmak için fabrikasyon kas ve deri katmanları inşa eden ikiz kardeşler Danimarkalı paleo-sanatçılar Adrie ve Alfons Kennis tarafından oluşturulan yeniden yapılandırılmış bir kafanın temelini oluşturan yeniden inşa edilmiş kafatasını tarayarak 3D baskısını aldılar.
Pomeroy bu rekonstrüksiyonun 'anatomi ile 75.000 yıllık zaman arasındaki boşluğu doldurmaya' yardımcı olduğunu söyledi.
Dodekahedron - Sputnik Türkiye, 1920, 02.05.2024
YAŞAM
Arkeologlar tarafından bulundu, büyük bir gizeme dönüştü: Esrarengiz cisim ne işe yarıyor?
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала